Η πιο διάσημη ελληνική πίτα σε μια κλασική εκδοχή, όπως την έφτιαχναν οι γιαγιάδες μας.
Στην Ελλάδα λατρεύουμε τις πίτες και ιδιαίτερα αυτές που φτιάχνονται με φρέσκες πρασινάδες και ντόπια τυριά. Όλες οι περιοχές έχουν από μια παραδοσιακή συνταγή με φύλλο ανοιγμένο στο χέρι και πλούσια γέμιση. Άλλωστε, όσο μεγαλύτερη ποικιλία χορταρικών βάλουμε τόσο πιο μυρωδάτη και νόστιμη βγαίνει η πίτα. Στην περίπτωση της σπανακόπιτας μάλιστα η συνταγή εμπλουτίζεται ανάλογα με τα φρέσκα της κάθε εποχής (πράσα, φρέσκα κρεμμυδάκια, άνηθος, καυκαλήθρες, μυρώνια, σέσκουλα, λάπαθα κ.ο.κ.) και το αποτέλεσμα είναι κάθε φορά μοναδικό.
Τώρα το χειμώνα τα μυρωδικά και τα χόρτα που βρίσκουμε στις λαϊκές και στα μανάβικα είναι μπόλικα γι αυτό και αξίζει να φτιάξετε μια χωριάτικη σπανακόπιτα με φέτα σαν αυτή που έφτιαχναν οι γιαγιάδες μας που μας περίμεναν στο χωριό βγάζοντας το ταψί κατευθείαν από τον ξυλόφουρνο. Κι αν δεν έχετε ξυλόφουρνο και δεν ξέρετε να ανοίγετε φύλλο δεν πειράζει. Διάθεση να υπάρχει και ο οικιακός φούρνος την κάνει τη δουλειά του εξίσου καλά. Το ίδιο και το έτοιμο χωριάτικο φύλλο που μπορείτε να βρείτε στα ψυγεία και στις καταψύξεις των εργαστηρίων ζύμης και των σούπερ μάρκετ.
Χωριάτικη σπανακόπιτα με φέτα
Υλικά για ένα μέτριο στρογγυλό ταψί (διάμετρος 34-36 εκ.)
Για το φύλλο
- 500 γρ. αλεύρι για όλες τις χρήσεις
- 2 κ.σ. ε.π. ελαιόλαδο
- 1 κ.σ. ξίδι
- 1 κ.γ. αλάτι
- 200 – 250 ml χλιαρό νερό
Για τη γέμιση
- 1 ½ κιλό σπανάκι, καθαρισμένο, αλατισμένο και στυμμένο
- 500 γρ. τσουκνίδες, χοντροκομμένες
- 1 μάτσο καυκαλήθρες, χοντροκομμένες
- 1 μάτσο μυρώνια, χοντροκομμένα
- 1 μάτσο φρέσκα κρεμμυδάκια, ψιλοκομμένα
- 2 πράσα, ψιλοκομμένα
- 300 γρ. φέτα (κατά προτίμηση βαρελίσια), χοντροτριμμένη
- 3 αυγά, χτυπημένα
- 1 φλ. ε.π. ελαιόλαδο
- φρεσκοτριμμένο πιπέρι
Εκτέλεση
Φύλλο: Σε μια λεκάνη ρίχνουμε το αλεύρι και το αλάτι και τα ανακατεύουμε. Σχηματίζουμε μια λακκούβα στη μέση και ρίχνουμε εκεί το ελαιόλαδο και το ξίδι. Ανακατεύουμε κυκλικά με το χέρι μας προσθέτοντας σταδιακά το νερό. Μόλις ενωθούν τα υλικά ζυμώνουμε δυνατά μέχρι η ζύμη να γίνει λεία και να μην κολλάει στα δάχτυλα. Τη χωρίζουμε σε 4 ίσα κομμάτια και τα πλάθουμε σε σχήμα μπάλας. Αλευρώνουμε καλά τον πάγκο της κουζίνας και, με λεπτό πλάστη, ανοίγουμε μία μία τις μπάλες ζύμης σε φύλλα πάχους 2-3 χιλιοστών. Για να απλωθεί ομοιόμορφα το φύλλο φροντίζουμε να το γυρίζουμε και να το τυλίγουμε κάθε φορά από διαφορετική πλευρά. Όταν είναι τυλιγμένο στον πλάστη τον κυλάμε πάνω στον πάγκο δουλεύοντας με τα χέρια μας από το κέντρο προς τις άκρες.
Γέμιση: Σε μια λεκάνη βάζουμε όλα τα υλικά της γέμισης, το μισό ελαιόλαδο και πασπαλίζουμε με λίγο πιπέρι. Ανακατεύουμε πάρα πολύ καλά και αφήνουμε στην άκρη.
Σύνθεση: Με ένα πινέλο λαδώνουμε καλά τον πάτο ενός στρογγυλού ταψιού (διάμετρος 34-36 εκ.) και στρώνουμε το ένα φύλλο. Λαδώνουμε πολύ καλά όλη την επιφάνεια του φύλλου και στρώνουμε και δεύτερο φύλλο από πάνω. Στρώνουμε ομοιόμορφα τη γέμιση και συνεχίζουμε με τα υπόλοιπα δύο φύλλα λαδώνοντας καλά ενδιάμεσα. Κόβουμε τα φύλλα που περισσεύουν γύρω γύρω και στρίβουμε τις άκρες προς τα μέσα με τέτοιο τρόπο ώστε να εγκλωβίσουμε τη γέμιση και να σχηματίζουμε κόθρο. Προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 180°C στο αέρα. Λαδώνουμε την επιφάνεια της πίτας και ραντίζουμε με λίγες σταγόνες νερό για να έχει αρκετή υγρασία ώστε να ροδίσει αλλά να μην καεί στο ψήσιμο και να παραμείνει τραγανή. Ψήνουμε για 1 ώρα μέχρι να ροδίσουν ο πάτος και η επιφάνεια της πίτας. Αφήνουμε μισή ώρα να κρυώσει λίγο, κόβουμε και σερβίρουμε.
Tips
-Το πλύσιμο των πρασινάδων είναι από τα πιο σημαντικά στάδια σε αυτή τη συνταγή. Για να γίνει σωστά, πετάμε όλα τα μαραμένα φύλλα και βάζουμε τα υπόλοιπα σε μια λεκάνη γεμάτη με νερό. Ανακατεύουμε κυκλικά με τα χέρια μας για να φύγουν τα πολλά χώματα και αλλάζουμε το νερό. Επαναλαμβάνουμε τη διαδικασία 2-3 φορές και στη συνέχεια ξεπλένουμε ένα ένα τα φύλλα κάτω από τρεχούμενο νερό βρύσης. Τα βάζουμε σε σουρωτήρι, αλατίζουμε πολύ καλά και αφήνουμε για μισή ώρα να βγάλουν τα υγρά τους. Στύβουμε πολύ καλά με τα χέρια μας και συνεχίζουμε τη συνταγή ανάλογα με τις οδηγίες. Για να τα αποφύγουμε βέβαια όλα αυτά μπορούμε να αγοράσουμε έτοιμο καθαρισμένο και κομμένο σπανάκι το οποίο χρειάζεται μόνο αλάτισμα και στράγγισμα.
-Επειδή το σπανάκι είναι ήδη αλατισμένο και η φέτα αρκετά αλμυρή δεν προσθέτουμε επιπλέον αλάτι για να μη βγει αλμυρή η πίτα.