Στην τρίτη ηλικία, οι άνθρωποι τείνουν να χωρίζονται σε δύο στρατόπεδα, σε εκείνους που εστιάζουν στα αρνητικά και σε εκείνους που ζουν κάθε μέρα με αισιοδοξία.
- Οι ευτυχισμένοι ηλικιωμένοι επιδιώκουν καθημερινές μικρο-επαφές, όπως μια «καλημέρα» σε αγνώστους, και ακολουθούν σταθερές ρουτίνες, όπως ένας σύντομος περίπατος, για να δώσουν δομή στην ημέρα τους και να ενισχύσουν την αίσθηση της σύνδεσης.
- Διατηρούν ζωντανές τις φιλίες τους κάνοντας πάντα το πρώτο βήμα στην επικοινωνία, χωρίς να περιμένουν. Παράλληλα, ανυπομονούν διαρκώς για μικρά, προγραμματισμένα γεγονότα, καθώς η προσμονή λειτουργεί ευεργετικά για την ψυχολογία τους.
- Αποφεύγουν να ασχολούνται με μικροενοχλήσεις, εγκαταλείποντας τα παράπονα, και προσφέρουν μικρές πράξεις καλοσύνης για να νιώθουν χρήσιμοι. Κάθε βράδυ κάνουν έναν απολογισμό των θετικών στιγμών της ημέρας, αναδιαμορφώνοντας τη σκέψη τους.
- Διατηρούν την περιέργειά τους ενεργή, ρωτώντας και μαθαίνοντας συνεχώς νέα πράγματα. Ταυτόχρονα, κρατούν τα χέρια τους απασχολημένα με δημιουργικές δραστηριότητες και επιδιορθώσεις, δίνοντας έναν απτό και έντιμο σκοπό στην καθημερινότητά τους.
Από τη μία, είναι εκείνοι που έχουν «ξινίσει» με τα χρόνια: η συζήτηση μαζί τους ξεκινά πάντα από το πονεμένο γόνατο, τον κακό καιρό και τη μίζερη κατάσταση του κόσμου.
Από την άλλη, υπάρχουν εκείνοι που, κόντρα σε κάθε λογική πρόβλεψη, μοιάζουν να απολαμβάνουν την κάθε συνηθισμένη ημέρα.
Οι άνθρωποι και οι καθημερινές συνήθειές τους
Η διαφορά τους δεν οφείλεται στην τύχη ή στα γονίδια. Οι πιο ευτυχισμένοι 70άρηδες κοπιάζουν γι' αυτό, υιοθετώντας μικρές, σχεδόν αόρατες καθημερινές συνήθειες. Με τον καιρό, αυτές οι λεπτομέρειες συσσωρεύονται και συνθέτουν μια εξαιρετικά θετική προσωπικότητα.
1. Λένε «καλημέρα» σε αγνώστους
Οι χαρούμενοι άνθρωποι επιζητούν τις μικρο-επαφές. Μια «καλημέρα» στον ταμία, ένα σχόλιο για τον καιρό με τον κύριο που βγάζει βόλτα τον σκύλο του, μια κουβέντα για την αργοπορία της ουράς. Αυτές οι αλληλεπιδράσεις μοιάζουν ασήμαντες, αλλά απλώνουν μια ζεστασιά στην ημέρα. Για όσους ζουν μόνοι, 12 μικρά «γεια» μπορούν να μετατρέψουν μια απομονωμένη μέρα σε μια μέρα γεμάτη ανθρώπινη σύνδεση.
2. Κάνουν τον ίδιο σύντομο περίπατο, την ίδια ώρα
Είτε πρόκειται για τον γύρο του τετραγώνου είτε για μια βόλτα μέχρι το πάρκο μετά το πρωινό, η διαδρομή έχει μικρότερη σημασία από τον ρυθμό. Η κίνηση βελτιώνει τη διάθεση, αλλά η σταθερότητα κάνει κάτι εξίσου σημαντικό: δίνει δομή σε μια άδεια ημέρα. Όταν το ημερολόγιο είναι κενό, ένας περίπατος στις εννέα το πρωί αποτελεί το σταθερό σημείο γύρω από το οποίο οργανώνονται οι υπόλοιπες ώρες.
3. Ανυπομονούν πάντα για κάτι μικρό
Αν τους ρωτήσετε τι προγραμματίζουν, έχουν πάντα μια απάντηση: ένας καφές με έναν φίλο την Πέμπτη, ο δανεισμός ενός βιβλίου, η γιορτή του εγγονού. Η προσμονή λειτουργεί ευεργετικά για την ψυχολογία. Το να περιμένεις κάτι όμορφο φωτίζει τις ημέρες που προηγούνται όσο και το ίδιο το γεγονός.
4. Κάνουν το πρώτο βήμα στην επικοινωνία
Δεν περιμένουν το τηλέφωνο να χτυπήσει. Στέλνουν ένα μήνυμα, παίρνουν τηλέφωνο, κρατούν τα νήματα των φιλικών σχέσεων ζωντανά, χωρίς να κρατούν λογαριασμό για το «ποιανού η σειρά ήταν». Μια 80ετής μελέτη του Χάρβαρντ απέδειξε ότι οι στενές σχέσεις -περισσότερο από τα χρήματα ή τη δόξα- μάς κρατούν υγιείς και ευτυχισμένους καθώς γερνάμε. Κάποιος πρέπει να κάνει το πρώτο βήμα, και οι ευτυχισμένοι άνθρωποι έχουν συμβιβαστεί με την ιδέα να είναι αυτοί.
5. Προσπερνούν τα μικροπράγματα
Αν κάποιος ξεχάσει να τους καλέσει ή αν ένας γείτονας παρκάρει άσχημα, οι θετικοί ηλικιωμένοι θα εκνευριστούν για μια στιγμή και μετά θα το ξεχάσουν. Έχουν εγκαταλείψει το «προσωπικό κατάστιχο» των παραπόνων. Αυτό το βάρος είναι μεγάλο και έχουν αποφασίσει ότι οι μικροπαρεξηγήσεις δεν αξίζουν τον χώρο που πιάνουν στο μυαλό τους.
6. Κάνουν μια μικρή πράξη καλοσύνης
Μια κατσαρόλα σούπα στο κατώφλι ενός φίλου, ένα απόκομμα εφημερίδας που ταχυδρομείται σε κάποιον που τον ενδιαφέρει, λίγα λεπτά βοήθειας στον γείτονα. Το να προσφέρεις σε κάνει να νιώθεις χρήσιμος και ενεργό μέλος της κοινωνίας. Σε μια ηλικία που ο κόσμος αρχίζει να τους αντιμετωπίζει ως ανθρώπους που χρειάζονται φροντίδα, το να φροντίζουν εκείνοι τους άλλους ανατρέπει δημιουργικά αυτό το στερεότυπο.
7. Κλείνουν την ημέρα τους με όσα πήγαν καλά
Πριν κοιμηθούν, κάνουν έναν απολογισμό των θετικών της ημέρας: το ζεστό ντους, μια έξυπνη ατάκα του εγγονού, οι ντομάτες που κοκκίνισαν στον κήπο. Οι ερευνητές ονομάζουν τη μέθοδο αυτή «τρία καλά πράγματα» και έχει αποδειχθεί ότι αυξάνει το αίσθημα ευτυχίας σε βάθος χρόνου. Η σκόπιμη εστίαση στα θετικά αναδιαμορφώνει τον τρόπο που λειτουργεί ο εγκέφαλος.
8. Διατηρούν την περιέργειά τους ζωντανή
Ρωτούν τον σερβιτόρο τι είναι καλό, μαθαίνουν το όνομα ενός πουλιού, διαβάζουν ένα άρθρο μέχρι το τέλος. Η περιέργεια λειτουργεί προστατευτικά στα γηρατειά. Κρατά το μυαλό στραμμένο προς τα έξω, αντί να περιορίζεται στα προβλήματα υγείας και τις ενοχλήσεις της καθημερινότητας.
9. Κρατούν τα χέρια τους απασχολημένα
Ο κήπος, το ζύμωμα, το πλέξιμο, το συρτάρι που ήθελε φτιάξιμο. Η δημιουργία και η επιδιόρθωση δίνουν στην ημέρα έναν έντιμο, μικρό σκοπό. Όταν τους ρωτήσεις «πώς είσαι;», δεν θα ξεκινήσουν με την υγεία τους, αλλά με τις ντομάτες τους ή τον μεντεσέ που, επιτέλους, σταμάτησε να τρίζει - με την ικανοποίηση κάποιου που κατάφερε να ομορφύνει μια γωνιά του κόσμου του.