Τα εστιατόρια της πόλης σερβίρουν σαρακοστιανά πιάτα που δεν έχουν τίποτα να ζηλέψουν σε γεύση. Από όσπρια μέχρι πιάτα με θαλασσινά και σαλιγκάρια στιφάδο.
Με αφορμή τη Μεγάλη Εβδομάδα, την περίοδο όπου οι περισσότεροι στρέφονται στη νηστεία αναζητώντας πιο ελαφριές αλλά ουσιαστικές γεύσεις, η αθηναϊκή γαστρονομική σκηνή αποδεικνύει ότι τα νηστίσιμα πιάτα μόνο περιοριστικά δεν είναι. Αντιθέτως, σε πολλά εστιατόρια της πόλης, οι επιλογές που βασίζονται σε όσπρια, λαχανικά και θαλασσινά βρίσκονται σταθερά στα μενού όλο τον χρόνο και δεν έχουν τίποτα να ζηλέψουν σε νοστιμιά, δημιουργικότητα και τεχνική.
Ξεχωρίσαμε πιάτα που ξεφεύγουν από τα συνηθισμένα, δίνοντας μια πιο σύγχρονη και γευστικά ολοκληρωμένη διάσταση στη νηστεία. Χυλωμένα όσπρια μαγειρεμένα με φροντίδα, όπου η απλότητα μετατρέπεται σε απόλαυση, πιάτα λαχανικών που αναδεικνύονται μέσα από αρωματικά και σωστές ισορροπίες, αλλά και μακαρονάδες που παντρεύουν θαλασσινά με δροσερές νότες λεμονιού, δημιουργούν μια κατηγορία γεύσεων που δύσκολα περνά απαρατήρητη.
Ιδιαίτερη θέση στη λίστα κατέχουν και πιο τολμηρές προτάσεις, όπως σαλιγκάρια στιφάδο που φέρνουν στο πιάτο έντονα αρώματα και βαθιά γεύση, αλλά και πολιτικά ντολμαδάκια με βύσσινο, που ισορροπούν ανάμεσα στο γλυκό και το ξινό με έναν τρόπο απρόσμενα απολαυστικό. Τα γεμιστά, σε πιο σύγχρονες εκδοχές, ανανεώνονται μέσα από δημιουργικές τεχνικές και παρουσιάσεις, αποδεικνύοντας ότι ακόμη και τα πιο παραδοσιακά πιάτα μπορούν να αποκτήσουν νέα ταυτότητα.
Αυτό που έχει ενδιαφέρον είναι πως αυτά τα πιάτα δεν εμφανίζονται απλώς ως εναλλακτικές για τη νηστεία, αλλά αποτελούν βασικό κομμάτι της σύγχρονης ελληνικής κουζίνας, που επενδύει στην πρώτη ύλη και τη φαντασία. Οι σεφ της Αθήνας αξιοποιούν εποχικά προϊόντα, πειραματίζονται με υφές και αρώματα και επανασυστήνουν γνώριμες γεύσεις με έναν τρόπο που τις κάνει να ξεχωρίζουν.
Έτσι, αν μέσα στη Μεγάλη Εβδομάδα αναζητάτε κάτι πέρα από τα κλασικά τηγανητά θαλασσινά που βρίσκουμε παντού, αξίζει να δώσετε μια ευκαιρία σε αυτές τις πιο ψαγμένες και δοκιμασμένες επιλογές. Γιατί τελικά, η νηστεία στην Αθήνα δεν είναι απλώς μια διατροφική συνήθεια, αλλά μια ευκαιρία να ανακαλύψουμε μια πλευρά της γαστρονομίας πιο δημιουργική, πιο ισορροπημένη και, πάνω απ’ όλα, απολαυστική.
Πιάτα που δοκιμάσαμε και ξεχωρίσαμε σε εστιατόρια της Αθήνας
Γεμιστά και τάρτα φάβας με χταπόδι στα κάρβουνα στο «Ateno»
Στο κέντρο της Αθήνας βρίσκεται το «Ateno», όπου ο βραβευμένος με αστέρι Michelin, Νίκος Καραθάνος, επαναπροσδιορίζει την ελληνική κουζίνα μέσα από τη δική του ματιά. Τα πιάτα συνδυάζουν γεύση και παράδοση με σύγχρονες τεχνικές, ενώ το μενού του αθηναϊκού μπιστρό δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ποιότητα της πρώτης ύλης. Ο ίδιος, έχοντας εργαστεί σε κουζίνες του εξωτερικού με τελευταίο σταθμό τη Σουηδία, μου είχε εξηγήσει ότι το φαγητό είναι ο πρωταγωνιστής και όχι ο σεφ.
Το Ateno σερβίρει σύγχρονη ελληνική κουζίνα από το πρωί μέχρι το βράδυ, ενώ διαθέτει ειδικό bar menu για όσους θέλουν να συνοδεύσουν το γεύμα τους με κρασί ή ποτό. Από τα best seller του εστιατορίου είναι τα γεμιστά, που ο σεφ έχει εξελίξει και παρουσιάζει με έναν διαφορετικό, πιο δημιουργικό τρόπο. Παρά τη σύγχρονη προσέγγιση, τα πιάτα διατηρούν τη φίνα γεύση και τα αρώματα της ελληνικής κουζίνας. Ιδιαίτερη εντύπωση μου έκανε η κρύα εκδοχή τους, που προσωπικά θεωρώ ότι αποδίδει καλύτερα από τη ζεστή.
Ένα πιάτο που δοκίμασα με κάποια αρχική επιφυλακτικότητα αλλά με κέρδισε ήταν η τάρτα φάβας Φενεού με χταπόδι στα κάρβουνα, σάλτσα ντομάτας, κουμκουάτ και πίκλες κρεμμυδιού. Αν και αρχικά ο συνδυασμός μου φαινόταν ενδεχομένως κουρασμένος, το πιάτο που έφτασε στο τραπέζι με αποζημίωσε πλήρως. Ντελικάτο, με πλούσια αρώματα και άψογη ισορροπία γεύσεων, προσφέρει μια εξαιρετικά φίνα εμπειρία στο τραπέζι.
Ντολμαδάκια, αγιορείτικη μελιτζανοσαλάτακαι λαδερό ημέρας στο «Cinapos»
Στο παραδοσιακό μεζεδοπωλείο του, ο σεφ Πάνος Ιωαννίδης επιστρέφει στις ρίζες της ελληνικής κουζίνας, μαγειρεύοντας πιάτα χωρίς μοντέρνα twist και περιττές παρεμβάσεις. Η έμπνευσή του έρχεται από τις συνταγές της γιαγιάς και της μητέρας του, με στόχο να φέρει στο τραπέζι γεύσεις αυθεντικές, γνώριμες και βαθιά ελληνικές.
Το μενού θυμίζει οικογενειακό τραπέζι, με πιάτα που προορίζονται να μοιραστούν στη μέση, όπως ακριβώς συμβαίνει στις πιο ζεστές παρέες. Εκτός από επιλογές σε κρέας και ψάρι, θα βρείτε όλο τον χρόνο λαδερά ημέρας, χειροποίητες αλοιφές και μεζεδάκια που συνοδεύουν ιδανικά το ποτό.
Από τις επιλογές που δοκιμάσαμε ξεχωρίσαμε τη ντελικάτη αγιορείτικη μελιτζάνα, τη δροσερή πολίτικη σαλάτα και τα ντολμαδάκια με βύσσινο, μια αυθεντική πολίτικη συνταγή της γιαγιάς του σεφ που δίνει στο πιάτο μια ιδιαίτερη γλυκόξινη νότα. Από τα πιάτα ημέρας, η ρεβιθάδα κλέβει την παράσταση: χυλωμένη, αρωματισμένη με μυρωδικά και γεμάτη σπιτική θαλπωρή, είναι από εκείνα τα πιάτα που αξίζει να μπουν στη μέση και να μοιραστούν.
Γαρίδες και σαλιγκάρια στιφάδο στο «Topa»
Σε κοντινή απόσταση από τη Δημοτική Αγορά της Κυψέλης βρίσκεται το «Topa», που έχει δημιουργηθεί από την ομάδα του Oinosent, και προσδιορίζεται ως σύγχρονο καφενείο.
Επισκέφτηκα το μαγαζί ένα βράδυ μετά από θεατρική παράσταση και η παρέα θέλησε να πάρουμε διάφορους μεζέδες και να τους συνοδέψουμε με βερμούτ. Μου φάνηκε ιδιαίτερα ενδιαφέρον ο συνδυασμός.
Τα πιάτα που μου κέντρισαν γαστρονομικά το ενδιαφέρον ήταν το καλαμάκι με ντοματίνια και αντζούγιες και οι πιπεριές. Ωστόσο, στο μενού θα βρείτε και νηστίσιμες επιλογές όπως είναι οι κόκκινες γαρίδες και τα σαλιγκάρια στιφάδο.
Τηγανιτά μανιτάρια με κάστανα και καρπάτσιο γαρίδας στο Thirio
Από τα εστιατόρια που προκάλεσαν «θόρυβο» ήδη από το άνοιγμά τους πριν από λίγους μήνες – και με το όνομα «Thirio» αυτό ήταν μάλλον αναμενόμενο. Πρόκειται για ένα νέο γαστρονομικό εγχείρημα, όπου οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν όλη τη διαδικασία της προετοιμασίας των πιάτων. Σαν θεατρικό σκηνικό, η κουζίνα εκτελεί τις παραγγελίες, ενώ αρκετά από τα πιάτα ολοκληρώνονται μπροστά στα μάτια των πελατών, προσθέτοντας μια εμπειρία που ξεπερνά το απλό γεύμα.
Αυτές τις ημέρες, στο Thirio αξίζει να δοκιμάσετε το δροσερό και ιδιαίτερα νόστιμο καρπάτσιο με γαρίδες Γάμπαρη, δημιουργία του Θωμά Μάτσα, αλλά και την ποικιλία τηγανιτών μανιταριών με κάστανα σε μορφή φρικασέ. Ένα πιάτο βελούδινο και αρμονικά δεμένο με αυγολέμονο ταχίνι, όπου τα μυρωδικά –πράσο και φρέσκο κρεμμυδάκι– χαρίζουν έξτρα αρώματα και βάθος στη γεύση.
Ρεβιθάδα, καλαμάρι στη σχάρα και pop corn γαριδάκια στον «Dopios»
Ο «Dopios», το new age μεζεδοπωλείο με σεφ τον Χριστόφορο Πέσκια, ξεκίνησε από την Αθήνα και τους τελευταίους μήνες έχει αποκτήσει ένα δεύτερο στέκι και στην περιοχή της Γλυφάδας.
Τα εκλεκτά μεζεδάκια, για τα οποία φημίζονται τα μεζεδοπωλεία, βρίσκονται στο επίκεντρο του μενού, μαζί με πιάτα που μοιράζονται στη μέση, φέρνοντας τις παρέες γύρω από ένα νόστιμο τραπέζι. Επιπλέον, στο μενού του «Dopios» ο σεφ έχει δημιουργήσει μια ενδιαφέρουσα κατηγορία με προϊόντα μικρών παραγωγών από κάθε γωνιά της Ελλάδας.
Στον κατάλογο, όλο τον χρόνο, θα βρείτε και αρκετές νηστίσιμες επιλογές, που μπορούν να απολαύσουν ακόμη και οι vegan, οι οποίες ξεχωρίζουν για τη γεύση και τα αρώματά τους.
Ανάμεσα στα πιάτα που έχουμε ξεχωρίσει είναι η νόστιμη, χυλωμένη ρεβυθάδα, το ψητό καλαμάρι στη σχάρα, που σερβίρεται ζουμερό, αλλά και τα γαριδάκια pop corn με πλούσια σάλτσα, η οποία σερβίρεται ξεχωριστά στο πιάτο. Φυσικά, το μενού συμπληρώνουν σαλάτες, τηγανητές πατάτες και χειροποίητες αλοιφές.
Λαχανοντολμάς με γαρίδα και ψητά λαχανικά «Στου Λου»
Από τα νέα entry της γειτονιάς του Κεραμεικού που κατάφεραν να τραβήξουν αμέσως την προσοχή. Ο χώρος είναι μοντέρνος και φιλόξενος, με μια όμορφη μπάρα όπου μπορείτε να καθίσετε για να απολαύσετε το γεύμα ή το δείπνο σας σε πιο χαλαρό ύφος.
Ο ιδιοκτήτης, ο Λου, που έχει μεγαλώσει στο Σικάγο, μεταφέρει στο μαγαζί τη δική του γαστρονομική φιλοσοφία. Η ελληνική κουζίνα βρίσκεται στο επίκεντρο, με πιάτα που πατούν στην παράδοση αλλά παρουσιάζονται με σύγχρονη ματιά, ενώ το μενού ανανεώνεται ανάλογα με την εποχή.
Από τα best seller ξεχωρίζει ο λαχανοντολμάς με γαρίδα και αυγοτάραχο, που συνοδεύεται από μια βελούδινη λευκή σάλτσα – ιδανική για να τη δοκιμάσετε με το προζυμένιο ψωμί του μαγαζιού. Τα άγρια μανιτάρια σωτέ και η μανέστρα με ελληνική γαρίδα σε πλούσιο ζωμό από γαρίδα και καραβίδα είναι επίσης από τα πιάτα που αξίζει να δοκιμάσετε. Εξαιρετική είναι και η μελωμένη τσακώνικη μελιτζάνα, την οποία μπορείτε να ζητήσετε χωρίς φέτα αν νηστεύετε τα γαλακτοκομικά.
Ρεβιθάδα με καλαμάρι στην Striggla
Η «Striggla» είναι ένα από εκείνα τα εστιατόρια που, μόλις άνοιξε, κατάφερε αμέσως να γίνει «talk of the town». Ακούγοντας πολλά για τη νέα γαστροταβέρνα των βορείων προαστίων, αποφάσισα να την επισκεφτώ πρόσφατα, αφήνοντας λίγο χρόνο να περάσει από τον θόρυβο των πρώτων μηνών. Αυτό που αντίκρισα ήταν ένα όμορφο αθηναϊκό μπιστρό, προσεγμένο σε κάθε λεπτομέρεια, όπου η ελληνική κουζίνα έχει τον πρώτο λόγο -από εκείνα τα πιάτα που προσωπικά μου λείπουν στην πόλη.
Από τα πιάτα που τράβηξαν την προσοχή μου ξεχώρισε ένα φανταστικό φρικασέ μανιταριών, γεμάτο ανοιξιάτικα αρώματα και γεύσεις, που συνδυάζει παράδοση με φρεσκάδα και δημιουργικότητα. Στα bestseller όμως του εστιατορίου βρίσκεται η ρεβιθάδα με ψητό καλαμάρι, όπου τα όσπρια καλύπτονται από το καλαμάρι και «λουστούν» με ένα δεμένο αυγολέμονο ταχίνι. Ένα πιάτο πλούσιο σε αρώματα, απόλυτα ισορροπημένο, που έχει γίνει πλέον signature δημιουργία του σεφ Θωμά Μάτσα και δείχνει ξεκάθαρα πώς η ελληνική κουζίνα μπορεί να εξελιχθεί διατηρώντας όμως τον παραδοσιακό της χαρακτήρα.
Να σημειώσω ότι θα υπάρχει καθημερινά πιάτο ημέρας.
Καψαλισμένο κουνουπίδι, Tagliolini με ελαιόλαδο και λεμόνι στο «September 18»
Από τα πιο πρόσφατα new entry στην καρδιά της Αθήνας είναι το September 18, που άνοιξε τις πόρτες του περίπου πριν από δύο μήνες.
Μπαίνοντας στον εσωτερικό χώρο, η ατμόσφαιρα θυμίζει έντονα σκανδιναβικά εστιατόρια – και όχι άδικα, καθώς, όπως μου εξήγησε το ζευγάρι των ιδιοκτητών, καθοριστικό ρόλο έχει παίξει η αγάπη τους για την Κοπεγχάγη. Τις ημέρες με καλό καιρό, ο χώρος επεκτείνεται και έξω, με τραπεζάκια που δίνουν μια πιο χαλαρή, αθηναϊκή διάσταση στην εμπειρία.
Το μαγαζί λειτουργεί ως all day, ενώ από το μεσημέρι μέχρι το βράδυ το μενού, που αριθμεί περίπου 15 πιάτα, παραμένει σταθερό. Από τις επιλογές που μου τράβηξαν το ενδιαφέρον ξεχώρισα τα φρέσκα tagliolini με ελαιόλαδο, λεμόνι και παλαιωμένη παρμεζάνα, ένα πιάτο με την απαραίτητη ένταση και ισορροπία που το καθιστά ιδιαίτερα ελκυστικό.
Ευχάριστη έκπληξη αποτέλεσε το καψαλισμένο κουνουπίδι με κρέμα αμυγδάλου, πίκλα σταφυλιού, ελαιόλαδο και αρωματικό φασκόμηλο. Αν και αρχικά δείχνει απλό, το τελικό αποτέλεσμα είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον και σίγουρα από εκείνα τα πιάτα για τα οποία θα επέστρεφα.
Στα προτεινόμενα αξίζει να προστεθεί και η ωμή σύνθεση με γαρίδες κοιλάδας, ανθό αλατιού, εσπεριδοειδή και αρωματικό ξύδι από βερίκοκο, που ταίριαξε ιδανικά με το cocktail μου, αλλά και η σαλάτα με κολοκύθι, λαχανίδα, βασιλικό, δυόσμο, ξύσμα λεμονιού και φυστίκια Αιγίνης -ένας δροσερός και ισορροπημένος συνδυασμός, με ευχάριστες εντάσεις.
Πέννες με ντομάτα και βασιλικό, σουπιές κρασάτες και φασολάκια στον «Φιλίππου»
Με ιστορία που έχει ξεπεράσει τον ένα αιώνα ζωής το εστιατόριο «Φιλίππου» είναι κλασική αξία για νόστιμα λαδερά και όσπρια. Χυλωμένα και γευστικά πιάτα σα να βγαίνουν κατευθείαν από την κουζίνα της μαμάς φτιάχνονται με μεράκι και καλή πρώτη ύλη.
Φασολάκια, αρακάς, φακές σαλάτα, ρεβύθια, λαχανόρυζο είναι μόνο μερικές από τις επιλογές σε όσπρια και λαχανικά που θα βρείτε στον κατάλογο του εστιατορίου. Να σημειώσουμε ότι υπάρχει καθημερινό μενού με διαφορετικά πιάτα.
Επιπλέον, από τις πολύ νόστιμες σαρακοστιανές γεύσεις για μεσημεριανό γεύμα είναι οι σουπιές κρασάτες όπως και οι πέννες με ντομάτα και βασιλικό.