Αν και για πολλούς ανθρώπους το να μην έχουν φίλους εκλαμβάνεται ως κάτι αρνητικό, η ψυχολογία προσεγγίζει το ζήτημα με πιο σύνθετη ματιά, αναγνωρίζοντας ότι κάθε περίπτωση είναι διαφορετική.
Η απουσία κοινωνικών δεσμών δεν αποτελεί πάντα ένδειξη προβλήματος και σίγουρα δεν έχει την ίδια σημασία για όλους. Σύμφωνα με ειδικούς στην ψυχική υγεία, το να μην έχει κάποιος φίλους δεν συνεπάγεται απαραίτητα κοινωνική δυσκολία ή συναισθηματικό έλλειμμα.
Σε αρκετές περιπτώσεις, μπορεί να σχετίζεται με μια πιο εσωστρεφή προσωπικότητα, με τάση στην αυτάρκεια ή με αυστηρά επιλεκτική στάση απέναντι στις ανθρώπινες σχέσεις. Υπάρχουν άνθρωποι που προτιμούν λίγους αλλά βαθύτερους δεσμούς, ή δίνουν προτεραιότητα στην οικογένεια, αντί για έναν ευρύ κύκλο γνωριμιών.
Οι πιο συνηθισμένοι λόγοι
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι πίσω από την έλλειψη φιλικών σχέσεων μπορεί να κρύβονται διαφορετικές αιτίες, όπως:
- Η συνειδητή επιλογή της μοναχικότητας ως χώρου προσωπικής ηρεμίας και ανανέωσης.
- Αρνητικές εμπειρίες του παρελθόντος που οδηγούν σε συναισθηματική αποστασιοποίηση.
- Μεταβατικές φάσεις ζωής, όπως μια μετακόμιση ή αλλαγές στην καθημερινότητα που δυσκολεύουν τη διατήρηση επαφών.
Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν πως όταν η πλήρης απουσία κοινωνικών σχέσεων συνοδεύεται από έντονη θλίψη, αίσθημα απομόνωσης ή εσωτερική δυσφορία, τότε μπορεί να επηρεάσει την ψυχική υγεία. Σε τέτοιες περιπτώσεις, είναι σημαντικό να αναγνωρίζονται τα σημάδια και να αναζητείται υποστήριξη.
Το βασικό συμπέρασμα είναι πως το να μην έχει κάποιος φίλους δεν τον ορίζει ως άνθρωπο ούτε αποτελεί από μόνο του πρόβλημα. Το κρίσιμο στοιχείο είναι το πώς βιώνει ο ίδιος την κατάσταση: αν την επιλέγει και τον γεμίζει, ή αν του προκαλεί πόνο και μοναξιά στην καθημερινότητά του.
Η ποιότητα των σχέσεων, και όχι ο αριθμός τους, φαίνεται πως είναι τελικά αυτό που μετρά περισσότερο.