Αυτό που μοιάζει με «αδιαφορία» είναι συχνά μια βαθιά αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος επεξεργάζεται το τι έχει πραγματικά σημασία.
Πιθανότατα το έχεις παρατηρήσει σε κάποιον που γνωρίζεις: έναν γονιό, έναν παππού ή μια γιαγιά, έναν μεγαλύτερο μέντορα.
Κάποια στιγμή απλώς… σταμάτησαν να νοιάζονται για πράγματα που κάποτε τους απορροφούσαν: τις ίντριγκες του γραφείου, τις κοινωνικές συγκρίσεις, την ανάγκη να εντυπωσιάσουν, το άγχος για το τι σκέφτονται οι άλλοι, την παρόρμηση να λένε ναι σε όλα.
Από έξω μπορεί να φαίνεται σαν να τα παράτησαν. Σαν να έγιναν αδιάφοροι. Οι νεότεροι συχνά το παρερμηνεύουν ως έλλειψη προσπάθειας.
Η ψυχολογία αφηγείται μια διαφορετική ιστορία
Όμως η ψυχολογία αφηγείται μια διαφορετική ιστορία. Αυτό που μοιάζει με «αδιαφορία» είναι συχνά μια βαθιά αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος επεξεργάζεται το τι έχει πραγματικά σημασία. Και η έρευνα δείχνει ότι ίσως πρόκειται για ένα από τα πιο εξελιγμένα ψυχολογικά επιτεύγματα.
Δεν είναι απάθεια. Είναι μια μετατόπιση κινήτρων που υποστηρίζεται από δεκαετίες έρευνας.
Η ψυχολόγος του Stanford, Laura Carstensen μελέτησε εκτενώς πώς αλλάζει το κίνητρο με την ηλικία μέσω της Θεωρίας Κοινωνικοσυναισθηματικής Επιλεκτικότητας (SST). Καθώς οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται ότι ο χρόνος είναι περιορισμένος, οι στόχοι τους αναδιοργανώνονται: από τη γνώση και τη συσσώρευση εμπειριών προς τη συναισθηματική σημασία.
Οι μεγαλύτεροι δεν είναι λιγότερο συναισθηματικοί — είναι πιο επιδέξιοι. Το λεγόμενο «φαινόμενο θετικότητας» δείχνει ότι εστιάζουν περισσότερο σε θετικές πληροφορίες και λιγότερο σε αρνητικές, όχι λόγω γνωστικής παρακμής αλλά λόγω ενεργής επιλογής.
Η μείωση του κοινωνικού κύκλου δεν είναι μοναξιά αλλά επιμέλεια: επενδύουν σε σχέσεις με νόημα αντί για επιφανειακές γνωριμίες.
Παράλληλα εγκαταλείπουν την ανάγκη «παρουσίασης» προς τους άλλους και απελευθερώνουν ενέργεια για ό,τι έχει ουσία.
Η έρευνα της Becca Levy στο Yale δείχνει ότι η θετική αντίληψη για τη γήρανση συνδέεται ακόμη και με μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής.
Το συμπέρασμα; Δεν νοιάζονται λιγότερο — νοιάζονται καλύτερα.