Στα 100 του, ο Ντικ Βαν Ντάικ αποδίδει σε μία συνήθεια τη μακροζωία του -Μελέτες τη συνδέουν με 15% περισσότερα χρόνια ζωής

Τέλη του 2025 ο Ντικ Βαν Ντάικ έκλεισε τα 100 του χρόνια και με αφορμή το ορόσημο αυτό εξέδωσε οδηγό αισιοδοξίας, ανοίγοντας ξανά τη συζήτηση για τη μακροζωία.

«Ποτέ δεν ξυπνάω με κακή διάθεση», είχε δηλώσει ο διάσημος ηθοποιός λίγο πριν συμπληρώσει έναν αιώνα ζωής και κυκλοφορήσει το βιβλίο του «100 κανόνες για να φτάσεις τα 100: Ο οδηγός ενός αισιόδοξου για μια ευτυχισμένη ζωή».

Αν και μια τέτοια προσέγγιση μπορεί να ακούγεται υπερβολική για έναν άνθρωπο που έχει ζήσει τόσες δεκαετίες, η επιστήμη έρχεται να επιβεβαιώσει ότι η θετική στάση ζωής αποτελεί «κλειδί» για τα βαθιά γεράματα.

Η στάση ζωής και η μακροζωία  

Σύμφωνα με την Jolanta Burke, επιστήμονα υγείας που ανέλυσε το ζήτημα στο The Conversation, οι σύγχρονες έρευνες δείχνουν ότι οι αισιόδοξοι άνθρωποι έχουν σαφώς περισσότερες πιθανότητες να ζήσουν περισσότερο.

Τα χαμηλά επίπεδα στρες και η θετική οπτική συνδέονται άμεσα με τη μακροζωία. Αν και δεν υπάρχει μαγική συνταγή που να εγγυάται τα 100 έτη, η αισιοδοξία είναι ένας παράγοντας που μπορούμε, σε κάποιον βαθμό, να ελέγξουμε.

Τι δείχνουν οι επιστημονικές μελέτες

Η σχέση της θετικής σκέψης με το προσδόκιμο ζωής έχει αποτυπωθεί σε σημαντικές ιστορικές και σύγχρονες έρευνες:

Η μελέτη των μοναχών (1930): Νεαρές μοναχές κλήθηκαν να καταγράψουν την ιστορία της ζωής τους. Έξι δεκαετίες μετά, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσες εξέφραζαν περισσότερα θετικά συναισθήματα έζησαν κατά μέσο όρο 10 χρόνια περισσότερο.

Έρευνα στο Ηνωμένο Βασίλειο (2019): Διαπιστώθηκε ότι η αισιοδοξία αυξάνει το προσδόκιμο ζωής έως και 15%. Οι πιο αισιόδοξοι συμμετέχοντες είχαν σημαντικά μεγαλύτερες πιθανότητες να επιτύχουν «εξαιρετική μακροζωία», ξεπερνώντας τα 85 έτη.

Η θετικότητα συνδέεται άμεσα με την ευτυχία, την ύπαρξη σκοπού στη ζωή και τις ικανοποιητικές κοινωνικές σχέσεις.

Η μακροβιότερη έρευνα για την ευτυχία, η οποία ξεκίνησε το 1938, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο καλύτερος προγνωστικός δείκτης για μια υγιή τρίτη ηλικία δεν είναι τα «καλά» γονίδια, αλλά το πόσο ποιοτικές είναι οι σχέσεις μας με την οικογένεια και τους φίλους. Οι κοινωνικοί δεσμοί λειτουργούν ως ασπίδα προστασίας ενάντια στο καθημερινό άγχος.

Γονίδια εναντίον τρόπου ζωής

Οι επιστήμονες εκτιμούν σήμερα ότι η επίτευξη των 90 ετών εξαρτάται κατά 30% από τη γενετική και κατά 70% από τις συμπεριφορές υγείας, όπως η διατροφή και η φυσική δραστηριότητα.

Χαρακτηριστικό είναι και το παράδειγμα του Sir David Attenborough, ο οποίος επίσης συμπλήρωσε τα 100 του χρόνια. Αν και ο ίδιος απέδωσε τη μακροζωία του στην «καθαρή τύχη», τόσο αυτός όσο και ο Βαν Ντάικ παρέμειναν κοινωνικά και σωματικά ενεργοί.

Το πάθος του Attenborough για τον φυσικό κόσμο δεν έσβησε ποτέ, δηλώνοντας μάλιστα πως απεχθάνεται την ιδέα της συνταξιοδότησης.

Χαμηλότερα ποσοστά ασθενειών

Η μεγαλύτερη μελέτη για αιωνόβιους στις ΗΠΑ έδειξε ότι τα παιδιά των ανθρώπων που φτάνουν τα 100 έχουν ισχυρότερο αίσθημα σκοπού στη ζωή τους σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό, γεγονός που μεταφράζεται σε χαμηλότερα ποσοστά ασθενειών και γνωστικής εξασθένησης.

«Το να γερνάς καλά δεν σημαίνει απλώς να αποφεύγεις ή να καθυστερείς τις ασθένειες» επισήμανε η Paola Sebastiani, βιοστατιστικός από το Πανεπιστήμιο της Βοστόνης. «Το να νιώθεις όμορφα με τη ζωή σου είναι εξαιρετικά σημαντικό».

Όπως το έθεσε ο ίδιος ο Βαν Ντάικ στο βιβλίο του «Keep Moving»: «Τα γηρατειά είναι εν μέρει γεγονός, εν μέρει ψυχολογία και εν μέρει τύχη».

Φαίνεται πως έχει δίκιο. Η σπίθα στα μάτια και το ζωντανό βήμα όχι μόνο γεμίζουν τη ζωή με χρόνια, αλλά και τα χρόνια με ζωή.