Η προσωπικότητά μας επηρεάζει τον τρόπο που σχετιζόμαστε με την άσκηση, και συγκεκριμένα ποιους τύπους προπόνησης προτιμούμε περισσότερο ή λιγότερο.
- Ερευνητές του University College του Λονδίνου διερεύνησαν τη σχέση προσωπικότητας και άσκησης. Χώρισαν τους συμμετέχοντες σε δύο ομάδες, καταγράφοντας για οκτώ εβδομάδες τις προτιμήσεις τους σε προπονήσεις ποδηλασίας και ενδυνάμωσης, σε συνδυασμό με τα ψυχομετρικά τους χαρακτηριστικά.
- Τα ευρήματα έδειξαν σαφείς συσχετίσεις, με τα εξωστρεφή άτομα να απολαμβάνουν την έντονη άσκηση και τα ομαδικά προγράμματα. Αντίθετα, η ευσυνειδησία συνδέθηκε με τη γενική δραστηριότητα για λόγους υγείας, παρά με την προτίμηση σε συγκεκριμένο είδος προπόνησης.
- Τα άτομα με υψηλό νευρωτισμό προτίμησαν την ελαφριά άσκηση στο σπίτι και παρουσίασαν τη σημαντικότερη μείωση άγχους μετά το πρόγραμμα. Το εύρημα αναδεικνύει τον καίριο ρόλο της άσκησης για όσους είναι επιρρεπείς σε αρνητικά συναισθήματα.
- Όσοι είχαν υψηλή βαθμολογία στην ανοιχτότητα σε νέες εμπειρίες έδειξαν προτίμηση σε ασκήσεις χαμηλότερης έντασης. Η τάση αυτή πιθανόν συνδέεται με μια αυξημένη σωματική επίγνωση και εστίαση στις αισθήσεις κατά τη διάρκεια της προπόνησης.
Για κάποιους ανθρώπους, η κόπωση και το κάψιμο θερμίδων στη γυμναστική είναι από μόνα τους ανταμοιβή. Αν όμως ανήκετε στην κατηγορία για την οποία η άσκηση μοιάζει με αγγαρεία, κάθε τρόπος να γίνει λίγο πιο ευχάριστη είναι ευπρόσδεκτος, ειδικά δεδομένης της σύστασης για 150 λεπτά μέτριας αερόβιας άσκησης την εβδομάδα. Μια νέα έρευνα από το University College του Λονδίνου προσφέρει ακριβώς αυτό: μια νέα οπτική για το πώς βλέπουμε τις προπονήσεις μας.
«Οι εγκέφαλοί μας είναι διαφορετικά καλωδιωμένοι»
Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε προ μερικών ημερών στο περιοδικό Frontiers in Psychology, διαπίστωσε ότι η προσωπικότητά μας μπορεί να επηρεάζει τον τρόπο που σχετιζόμαστε με την άσκηση, και συγκεκριμένα ποιους τύπους προπόνησης προτιμούμε περισσότερο ή λιγότερο.
«Οι εγκέφαλοί μας είναι διαφορετικά καλωδιωμένοι, κάτι που καθορίζει τη συμπεριφορά μας και το πώς αλληλεπιδρούμε με το περιβάλλον μας», εξήγησε η κύρια συγγραφέας της έρευνας, Flaminia Ronca. «Οπότε δεν προκαλεί έκπληξη το ότι η προσωπικότητα επηρεάζει και το πώς ανταποκρινόμαστε σε διαφορετικές εντάσεις άσκησης».
Για να διερευνήσουν αυτή τη σχέση, η Ronca και οι συνεργάτες της υπέβαλαν αρχικά τους συμμετέχοντες σε βασικές δοκιμασίες φυσικής κατάστασης. Στη συνέχεια χώρισαν τους συμμετέχοντες σε δύο ομάδες: μία που ακολούθησε οκτώ εβδομάδες προπόνησης ποδηλασίας και ενδυνάμωσης στο σπίτι, και μία ομάδα ελέγχου που δεν άλλαξε τον συνήθη τρόπο ζωής της.
Ένα τεστ βασισμένο στα πέντε μεγάλα χαρακτηριστικά
Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια σχετικά με τα επίπεδα άγχους τους πριν και μετά το πρόγραμμα, ενώ βαθμολόγησαν και πόσο τους άρεσε κάθε άσκηση κατά τη διάρκεια των συνεδριών. Παράλληλα συμπλήρωσαν ένα τεστ προσωπικότητας βασισμένο στα πέντε μεγάλα χαρακτηριστικά, δηλαδή την ανοιχτότητα, την ευσυνειδησία, την εξωστρέφεια, την προσήνεια και τον νευρωτισμό.
Η ερευνητική ομάδα διαπίστωσε ότι, αν και δεν συνδέονταν όλα τα χαρακτηριστικά προσωπικότητας με την προτίμηση συγκεκριμένων τύπων άσκησης, υπήρξαν κάποιες σαφείς συσχετίσεις. Όσοι σημείωσαν υψηλή βαθμολογία στην εξωστρέφεια απόλαυσαν ιδιαίτερα την πιο έντονη άσκηση, κάτι που ταιριάζει με το προφίλ των εξωστρεφών ατόμων που συνήθως διαθέτουν υψηλά επίπεδα ενέργειας.
Καθώς η εξωστρέφεια σχετίζεται και με την κοινωνικότητα, άτομα με αυτό το χαρακτηριστικό μπορεί να απολαύσουν ιδιαίτερα ομαδικά μαθήματα υψηλής έντασης που προσφέρουν και ευκαιρίες γνωριμιών, όπως το Zumba, το HIIT ή τα μαθήματα bootcamp.
«Αυτά τα μαθήματα έχουν να κάνουν με ανθρώπους που ενώνονται και ωθούν ο ένας τον άλλον», δήλωσε στο Women's Health η Jessica Matthews, δημιουργός του προγράμματος Master of Science in Integrative Wellness στο Πανεπιστήμιο Point Loma Nazarene. «Είναι η ευκαιρία να είσαι απλώς με άλλους ανθρώπους, να έχεις αυτό το κοινωνικό στοιχείο, και ταυτόχρονα να κάνεις μια εξαιρετική προπόνηση».
Η ευσυνειδησία συνδέεται με χαρακτηριστικά όπως η οργάνωση, η παραγωγικότητα και η υπευθυνότητα. Είναι λογικό, λοιπόν, ότι οι συμμετέχοντες με υψηλή βαθμολογία σε αυτό το χαρακτηριστικό έτειναν να είναι πιο σωματικά δραστήριοι και να έχουν καλύτερο γενικό επίπεδο φυσικής κατάστασης.
Ενδιαφέρον είναι πάντως ότι το χαρακτηριστικό αυτό δεν προέβλεπε μεγαλύτερη απόλαυση για κάποια συγκεκριμένη μορφή άσκησης· οι ερευνητές πρότειναν ότι αυτό μπορεί να οφείλεται στο ότι τα ευσυνείδητα άτομα παρακινούνται περισσότερο από την ανταμοιβή θετικών αποτελεσμάτων για την υγεία τους παρά από την άμεση ευχαρίστηση της στιγμής.
Ο νευρωτισμός ορίζεται από μια τάση προς το άγχος, την αυτοαμφισβήτηση, την κατάθλιψη και άλλες αρνητικές συναισθηματικές καταστάσεις. Στην έρευνα, όσοι σημείωσαν υψηλή βαθμολογία σε αυτό το χαρακτηριστικό έτειναν να προτιμούν πιο ελαφριά άσκηση και να επιλέγουν τις δραστηριότητες στο σπίτι σε σχέση με τις αρχικές δοκιμασίες φυσικής κατάστασης στο εργαστήριο.
Ήταν εξίσου δεκτικοί σε πιο έντονη δραστηριότητα, αλλά προτιμούσαν να έχει τη μορφή σύντομων εκρήξεων παρά παρατεταμένων περιόδων. Το σημαντικότερο εύρημα της έρευνας σχετικά με αυτό το χαρακτηριστικό, ωστόσο, ήταν ότι μόνο οι συμμετέχοντες με υψηλότερα επίπεδα νευρωτισμού παρουσίασαν σημαντική μείωση του άγχους τους μετά τις οκτώ εβδομάδες, κάτι που αναδεικνύει πόσο σημαντική μπορεί να είναι η άσκηση για ανθρώπους επιρρεπείς σε αρνητικά συναισθήματα.
Άτομα με υψηλά επίπεδα ανοιχτότητας τείνουν να είναι πιο περιπετειώδη και πρόθυμα να δοκιμάσουν νέες εμπειρίες, ενώ συχνά διαθέτουν και υψηλά επίπεδα περιέργειας και φαντασίας. Προηγούμενες έρευνες σχετικά με τους τύπους προσωπικότητας και τη σωματική δραστηριότητα δεν είχαν εντοπίσει σύνδεση ανάμεσα στην ανοιχτότητα και την απόλαυση της άσκησης, αλλά η νέα μελέτη το έκανε: όσοι σημείωσαν υψηλή βαθμολογία στην ανοιχτότητα προτιμούσαν γενικά ασκήσεις χαμηλότερης έντασης έναντι πιο απαιτητικών.
Οι συγγραφείς σημείωσαν ότι το χαρακτηριστικό αυτό έχει συνδεθεί στο παρελθόν με μεγαλύτερη σωματική επίγνωση, «κάτι που ίσως υποδεικνύει ότι τα άτομα με ανοιχτό μυαλό έχουν ισχυρότερη τάση να εστιάζουν στις αισθήσεις τους». Όπως δήλωσε η Ronca στο Today, «απλώς κάνε κάτι που σου αρέσει, και ό,τι κι αν κάνεις, συνέχισε να κινείσαι».