H κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε την ΕΕ με αντίποινα αν ευνοηθούν ευρωπαϊκές εταιρείες όπλων έναντι αμερικανικών στην προσπάθεια επανεξοπλισμού της Ευρώπης.
Οι νέες αποκαλύψεις προκύπτουν από υπόμνημα που κατέθεσαν νωρίτερα αυτόν τον μήνα οι ΗΠΑ σε δημόσια διαβούλευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία ζήτησε σχόλια από κυβερνήσεις και βιομηχανία σχετικά με τους κανόνες προμηθειών αμυντικού εξοπλισμού, όπως αναφέρει το Politico.
Buy European: Απειλή ή ευρωπαϊκή ανεξαρτησία;
Η Κομισιόν προσπαθεί τα τελευταία χρόνια να αυξήσει το μερίδιο ευρωπαϊκών όπλων στα στρατεύματα και στις προμήθειες της ΕΕ, ειδικά εν όψει ενδεχόμενης σύγκρουσης με τη Ρωσία.
Προγράμματα όπως το SAFE ύψους 150 δισ. ευρώ και το δάνειο των 90 δισ. ευρώ στην Ουκρανία επιβάλλουν ότι τουλάχιστον το 65% της αξίας των εξοπλιστικών συστημάτων πρέπει να παράγεται στην Ευρώπη.
Ωστόσο, η αμερικανική πλευρά αντιδρά έντονα σε κάθε προσπάθεια περιορισμού της πρόσβασης αμερικανικών εταιρειών. Σύμφωνα με το Πεντάγωνο, οποιαδήποτε εθνική νομοθεσία «Buy European» «θα εξεταστεί ως προς τα αντίποινα, με ενδεχόμενο αποκλεισμό ευρωπαϊκών εταιρειών από αμερικανικές συμβάσεις».
Το παράδοξο της Ουάσιγκτον: «Θέλουμε Ευρώπη ισχυρή, αλλά όχι ανεξάρτητη»
Η κυβέρνηση Τραμπ καλεί επίμονα καλεί τους Ευρωπαίους να επωμιστούν μεγαλύτερο μερίδιο της άμυνας τους, αλλά χωρίς να περιορίζονται οι αμερικανικές εταιρείες.
Ο αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών Κρίστοφερ Λάνταου έχει ήδη επικρίνει κελεισμένων των θυρών τους ευρωπαϊκούς στρατιωτικούς κύκλους ότι δίνουν προτεραιότητα στην εγχώρια βιομηχανία έναντι των αμερικανικών προμηθευτών.
Η ένταση αυτή φανερώνει ένα κλασικό αμερικανικό παράδοξο: ζητούν μεγαλύτερη αμυντική αυτονομία από την ΕΕ, αλλά όχι εις βάρος των ΗΠΑ, σχολιάζει το Politico.
Αντίποινα και κλείσιμο αγορών: Τι σημαίνει για την Ευρώπη
Οι ΗΠΑ ξεκαθαρίζουν ότι η ένταξη ρήτρας «Buy European» σε εθνικούς νόμους θα μπορούσε να οδηγήσει σε κλείσιμο πρόσβασης για ευρωπαϊκές εταιρείες στην αμερικανική αγορά.
Σήμερα, 19 από τις 27 ευρωπαϊκές πρωτεύουσες έχουν υπογράψει συμφωνίες που επιτρέπουν στους ευρωπαϊκούς ομίλους να συμμετέχουν σε αμερικανικές συμβάσεις. Μελλοντικές εξαιρέσεις θα εξετάζονται «συμβατικά και μόνο για λόγους διαλειτουργικότητας και τυποποίησης του ΝΑΤΟ».
Η αμερικανική πλευρά υποστηρίζει ότι οι πολιτικές «Buy European» θα περιορίσουν την ελευθερία των κρατών μελών της ΕΕ, θα αποδυναμώσουν το ΝΑΤΟ και θα θέσουν σε κίνδυνο την επίτευξη στόχων ικανότητας που συμφωνήθηκαν πρόσφατα.
Το μεγάλο δίλημμα της ΕΕ: Ανεξαρτησία ή πρόσβαση στην Αμερική;
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να αναθεωρήσει την Οδηγία Προμηθειών (2009) το τρίτο τρίμηνο του 2026, καθορίζοντας πόσο δεσμευτικοί θα είναι οι κανόνες υπέρ εγχώριων εταιρειών.
Το στοίχημα για τις Βρυξέλλες είναι ξεκάθαρο: είτε προχωρούν σε πραγματική ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, είτε θα υποχωρήσουν υπό την πίεση των ΗΠΑ για διατήρηση της πρόσβασης αμερικανικών εταιρειών.
Η αναμέτρηση αυτή θα καθορίσει όχι μόνο την πορεία των ευρωπαϊκών εξοπλιστικών προγραμμάτων, αλλά και σε ικανό βαθμό τη σχέση της Ευρώπης με την Ουάσιγκτον σε μια περίοδο γεωπολιτικής αβεβαιότητας και μεταβαλλόμενων συμμαχιών.