Η φράση «αν το βάλεις στο μυαλό σου, μπορείς να πετύχεις τα πάντα» είναι μία από τις πιο κοινές φράσεις που λένε οι γονείς στα παιδιά όταν θέλουν να τα εμψυχώσουν.
Σύμφωνα με την ψυχολόγο Juli Fraga, ωστόσο, οι γονείς συχνά δεν αντιλαμβάνονται ότι πρόκειται για μια μη ρεαλιστική υπόσχεση και ότι μεταφέρουν ένα «ψευδές μήνυμα».
Όπως εξηγεί σε άρθρο της στο CNBC Make It, αν και η ενθάρρυνση και η υποστήριξη είναι σημαντικές, το να λέμε στα παιδιά ότι μπορούν να πετύχουν τα πάντα δημιουργεί την εντύπωση ότι κάθε στόχος είναι εφικτός και ότι η σκληρή δουλειά αρκεί για να επιτευχθούν ακόμη και στόχοι που είναι εξαιρετικά δύσκολοι: Το να γίνει κανείς ποπ σταρ ή να περάσει σε ένα από τα κορυφαία πανεπιστήμια του κόσμου, για παράδειγμα.
Οι πέντε φράσεις που μπορούν να λένε οι γονείς στα παιδιά για να τα ενθαρρύνουν
Η Fraga, η οποία έχει σχεδόν δύο δεκαετίες εμπειρίας σε ζητήματα που αφορούν γονείς και παιδιά, επισημαίνει ότι η υπερβολική έμφαση στα αποτελέσματα μπορεί να ενισχύσει την «εξωτερική παρακίνηση», κι έτσι το παιδί προσπαθεί κυρίως για την επιβράβευση, τους καλούς βαθμούς ή τα τρόπαια. Αντί γι’ αυτό, προτείνει στους γονείς να είναι πιο ρεαλιστές και να να λένε στα παιδιά τους τις παρακάτω φράσεις:
«Δοκίμασε νέα πράγματα ακόμη κι αν σου φαίνεται τρομακτικό»: Οι γονείς μπορούν να υπενθυμίζουν στα παιδιά ότι νέες προκλήσεις, όπως η εκμάθηση ποδηλάτου, η συμμετοχή σε μια παράσταση ή η αίτηση σε ένα πανεπιστήμιο, μπορεί να προκαλούν φόβο. Σύμφωνα με την ίδια, η αναγνώριση ότι κάτι μπορεί να προκαλεί φόβο βοηθά το παιδί να καταλάβει πως είναι φυσιολογικό να φοβάται. Όταν τα παιδιά αντιλαμβάνονται ότι οι γονείς δικαιολογούν και επικυρώνουν τα συναισθήματά τους, νιώθουν πως τα βλέπουν και τα καταλαβαίνουν. Έτσι, ενισχύονται η ανθεκτικότητα, η αυτοπεποίθηση και είναι πιο σίγουρα να αντιμετωπίσουν οποιαδήποτε πρόκληση.
«Μερικές φορές χρειάζεται χρόνος μέχρι να αποδώσει η σκληρή δουλειά»: Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορούν να κάνουν τα παιδιά να πιστεύουν ότι οι επιτυχίες έρχονται από τη μία στιγμή στην άλλη. Η Fraga σημειώνει ότι στις περισσότερες περιπτώσεις η σκληρή δουλειά αποδίδει σταδιακά. Όπως εξηγεί, όταν τα παιδιά ενθαρρύνονται να καλλιεργήσουν μια «νοοτροπία ανάπτυξης», δηλαδή όταν πιστεύουν πως η προσπάθεια και η αφοσίωση μπορούν να βελτιώσουν τις ικανότητες, αυτό τα βοηθά να επιμένουν ακόμη κι όταν κάτι δεν τους είναι εύκολο.
«Η απογοήτευση είναι μια ευκαιρία για μάθηση»: Τα παιδιά συχνά εμπνέονται από τα είδωλά τους και θέτουν υψηλούς στόχους, όπως να γίνουν διάσημοι μουσικοί ή κορυφαίοι αθλητές. Όμως, τα όνειρά τους δεν συμβαδίζουν πάντα με την πραγματικότητα. Αντί οι γονείς να υπόσχονται ότι κάθε όνειρο μπορεί να γίνει πραγματικότητα, μπορούν να ενθαρρύνουν τα παιδιά να δοκιμάζουν νέα πράγματα και να κάνουν το καλύτερο δυνατό. Παράλληλα, μπορούν να τους εξηγούν ότι η απογοήτευση μετά από μια αποτυχία είναι φυσιολογική και ότι μπορεί να αποτελέσει αφορμή για μάθηση και νέα προσπάθεια. Η ψυχολόγος προτείνει, επίσης, στους γονείς να μοιράζονται προσωπικές εμπειρίες απογοήτευσης, όπως μια προαγωγή που δεν πήραν ή έναν βαθμό που δεν ήταν αυτός που περίμεναν, ώστε τα παιδιά να καταλαβαίνουν πως δεν βιώνουν μόνο αυτά αποτυχίες.
«Αν το βάλεις στο μυαλό σου, μπορείς να συνεχίσεις»: Η επιμονή δεν εγγυάται ότι ένα παιδί θα κερδίσει ένα τρόπαιο ή θα είναι το καλύτερο. Ωστόσο, σύμφωνα με τη Fraga, προσφέρει σημαντικά ψυχολογικά οφέλη, καθώς ενισχύει το κίνητρο και αποτελεί βάση για την αυτοπειθαρχία, την αισιοδοξία, την ενσυναίσθηση και την αυτοσυμπόνια. Αυτές οι ιδιότητες μπορούν να στηρίξουν την ψυχική υγεία των παιδιών καθώς μεγαλώνουν και παράλληλα να ενισχύσουν την «εσωτερική παρακίνηση».
«Δεν θα είσαι καλός σε όλα, κι αυτό είναι εντάξει»: Η Fraga υποστηρίζει ότι οι πιο υποστηρικτικοί γονείς λένε στα παιδιά τους πως δεν θα είναι καλοί σε όλα. Η γνώση αυτή τα βοηθά να θέτουν πιο ρεαλιστικούς στόχους, κάτι που μπορεί να τα κάνει να αισθάνονται πιο σίγουρα και ικανά. Παράλληλα, είναι λιγότερο πιθανό να αναπτύξουν υπερβολικές προσδοκίες από τον εαυτό τους ή από τους άλλους.