Μικρά και έφηβα παιδιά υιοθετούν σύνθετες ρουτίνες skincare, προκαλώντας ανησυχία στους ειδικούς για ένα νέο φαινόμενο που ονομάζεται cosmeticorexia.
Η νέα εμμονή με την «τέλεια» επιδερμίδα
Μια νέα τάση που εξαπλώνεται με γρήγορους ρυθμούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχει βάλει στο μικροσκόπιο δερματολόγους και ειδικούς ψυχικής υγείας. Πρόκειται για την «cosmeticorexia» ή «dermorexia», έναν όρο που χρησιμοποιείται για να περιγράψει την υπερβολική ενασχόληση με την περιποίηση της επιδερμίδας και την επιδίωξη μιας υποτιθέμενα άψογης εμφάνισης.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του BBC, όλο και περισσότερα παιδιά και νεαροί έφηβοι ακολουθούν καθημερινές ρουτίνες περιποίησης που περιλαμβάνουν πολλαπλά προϊόντα τα οποία συχνά έχουν σχεδιαστεί για ενηλίκους και όχι για ανήλικους χρήστες.
Η επιρροή των social media και των influencers
Η διάδοση του φαινομένου συνδέεται άμεσα με το περιεχόμενο που κυριαρχεί σε πλατφόρμες όπως το TikTok, όπου influencers και δημιουργοί περιεχομένου παρουσιάζουν αναλυτικά βήματα περιποίησης, προωθώντας την ιδέα ότι η υγιής επιδερμίδα απαιτεί καθημερινή χρήση πολλών διαφορετικών προϊόντων.
Όπως επισημαίνεται και σε πρόσφατη επιστημονική δημοσίευση που φιλοξενείται στη βάση δεδομένων PubMed, η «cosmeticorexia» ενισχύεται από την ολοένα μεγαλύτερη σύνδεση της ομορφιάς με πρακτικές που θυμίζουν ιατρική φροντίδα, αλλά και από τη ραγδαία ανάπτυξη της αγοράς προϊόντων που συνδυάζουν χαρακτηριστικά καλλυντικών και δερματολογικών σκευασμάτων.
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επιβραβεύουν περιεχόμενο που βασίζεται στην εξωτερική εμφάνιση και στις καθημερινές ρουτίνες ομορφιάς, κάτι που μπορεί να επηρεάσει ιδιαίτερα τις μικρές ηλικίες.
Παιδιά 8 ετών χρησιμοποιούν αντιγηραντικά προϊόντα
Ένα από τα στοιχεία που προκαλούν τη μεγαλύτερη ανησυχία είναι η ολοένα μικρότερη ηλικία στην οποία εμφανίζεται το φαινόμενο.
Ειδικοί αναφέρουν ότι παιδιά ακόμη και οκτώ ετών χρησιμοποιούν τονωτικές λοσιόν, ορούς, ενυδατικές κρέμες και αντιγηραντικά προϊόντα, ακολουθώντας πολύπλοκες ρουτίνες που συχνά αντιγράφουν από δημοφιλή βίντεο στο Διαδίκτυο.
Η τάση αυτή έχει οδηγήσει σε αύξηση περιστατικών δερματικών ερεθισμών, αλλεργικών αντιδράσεων και δερματίτιδας εξ επαφής, καθώς πολλά από τα προϊόντα περιέχουν δραστικά συστατικά που δεν είναι κατάλληλα για παιδικές ή εφηβικές επιδερμίδες.
Οι πιθανοί κίνδυνοι για τη σωματική και την ψυχική υγεία
Πέρα από τις δερματολογικές επιπτώσεις, οι ειδικοί ανησυχούν και για τις ψυχολογικές συνέπειες του φαινομένου.
Σύμφωνα με τους συγγραφείς της επιστημονικής μελέτης, η συνεχής ενασχόληση με την εμφάνιση μπορεί να ενισχύσει συμπεριφορές υπερβολικής αυτοπαρατήρησης και καταναγκαστικής περιποίησης, ενώ παράλληλα ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά την αυτοεκτίμηση και την εικόνα που διαμορφώνουν τα παιδιά για το σώμα τους.
Παράλληλα, ειδικοί που μίλησαν στο BBC εκφράζουν φόβους ότι η πίεση για την επίτευξη μιας «τέλειας» επιδερμίδας μπορεί να συντελέσει στην ανάπτυξη άγχους και ανασφάλειας από πολύ μικρή ηλικία.
Στο μικροσκόπιο των Αρχών
Το ζήτημα έχει αρχίσει να απασχολεί και τις ρυθμιστικές αρχές. Στην Ιταλία, η Αρχή Ανταγωνισμού εξετάζει κατά πόσον ορισμένες εταιρείες καλλυντικών και influencers ενθαρρύνουν έμμεσα ανήλικους καταναλωτές να αγοράζουν προϊόντα που δεν προορίζονται για την ηλικία τους.
Η συζήτηση αφορά όχι μόνο την ασφάλεια των προϊόντων, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο η βιομηχανία ομορφιάς επικοινωνεί με ένα ολοένα νεότερο κοινό.
Ένα φαινόμενο χωρίς επίσημη διάγνωση, αλλά με αυξανόμενο ενδιαφέρον
Παρότι η cosmeticorexia δεν αναγνωρίζεται επίσημα ως ψυχική διαταραχή από τα σημερινά διαγνωστικά συστήματα, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι πρόκειται για ένα φαινόμενο που αξίζει συστηματικότερη μελέτη.
Όπως υπογραμμίζουν οι ερευνητές, απαιτούνται σαφέστερα κριτήρια αξιολόγησης και περισσότερα επιδημιολογικά δεδομένα, ώστε να αποτυπωθούν το πραγματικό εύρος του προβλήματος και οι επιπτώσεις του στις νεότερες γενιές.