Κάθε χρόνο οι εταιρείες τεχνολογίας λανσάρουν νέα smartphones με ταχύτερους επεξεργαστές, καλύτερες κάμερες, πιο φωτεινές οθόνες και περισσότερες λειτουργίες AI.
Παρότι πολλοί διατηρούν την ίδια συσκευή για τέσσερα ή και πέντε χρόνια, άλλοι σπεύδουν να αποκτήσουν το νέο μοντέλο αμέσως μετά την κυκλοφορία του. Για ορισμένους η συνήθεια αυτή μπορεί να αποτελεί απλή σπατάλη χρημάτων ή εξάρτηση από την εικόνα. Σύμφωνα με τους ψυχολόγους, όμως, η συμπεριφορά αυτή δεν οφείλεται αποκλειστικά στην επιθυμία για κοινωνική προβολή ή στην καταναλωτική διάθεση, αλλά συνδέεται με βαθύτερα ψυχολογικά κίνητρα, όπως η περιέργεια, η προσωπική ταυτότητα και ο ενθουσιασμός να γνωρίσουν κάτι νέο.
Γιατί κάποιοι άνθρωποι αγοράζουν συνέχεια νέο κινητό
Οι λόγοι για τους οποίους κάποιος αλλάζει συχνά κινητό διαφέρουν. Μερικοί άνθρωποι χρειάζονται πιο καινούργιες συσκευές για εργασία, φωτογραφία, παιχνίδια ή συμβατότητα λογισμικού. Ωστόσο, μια σειρά από καθιερωμένες θεωρίες της ψυχολογίας εξηγούν γιατί πολλοί άνθρωποι αισθάνονται έντονη έλξη προς τις νέες τεχνολογίες και τις τελευταίες συσκευές.
Μία από τις βασικές θεωρίες που εξηγούν την τάση αυτή είναι η αναζήτηση της καινοτομίας. Άτομα με έντονο ενδιαφέρον για νέες εμπειρίες απολαμβάνουν να δοκιμάζουν τις τελευταίες τεχνολογικές εξελίξεις, όπως εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης, νέες λειτουργίες της κάμερας ή εφαρμογές παραγωγικότητας. Για αυτούς, η αγορά ενός νέου smartphone αποτελεί μέρος της διαδικασίας εξερεύνησης.
Παράλληλα, η θεωρία της ηδονικής προσαρμογής δείχνει ότι ο αρχικός ενθουσιασμός από μια νέα συσκευή μειώνεται όσο αυτή γίνεται μέρος της καθημερινότητας. Όταν κυκλοφορεί ένα νέο μοντέλο με περισσότερες δυνατότητες, το αίσθημα ενθουσιασμού επανέρχεται, κάτι που θεωρείται φυσιολογική ψυχολογική τάση.
Μια ακόμη χρήσιμη θεωρία είναι η Θεωρία του Διευρυμένου Εαυτού (Extended Self Theory), που αναπτύχθηκε από τον ψυχολόγο καταναλωτικής συμπεριφοράς Ράσελ Μπελκ. Σύμφωνα με αυτή, οι άνθρωποι συχνά αντιλαμβάνονται τα αντικείμενα που έχουν ιδιαίτερη σημασία για τους ίδιους ως προέκταση της ταυτότητάς τους.
Για πολλούς, άλλωστε, ένα smartphone δεν είναι απλώς μια συσκευή επικοινωνίας. Αντιπροσωπεύει τη δημιουργικότητα, την καινοτομία, την παραγωγικότητα ή το πάθος για την τεχνολογία. Κάποιος που εργάζεται στη δημιουργία περιεχομένου, τη φωτογραφία ή την ανάπτυξη εφαρμογών μπορεί να βλέπει την πιο πρόσφατη συσκευή ως μέρος τόσο του τρόπου ζωής όσο και της ταυτότητάς του.
Την ίδια στιγμή, η αυτοέκφραση παίζει επίσης σημαντικό ρόλο. Όπως συμβαίνει με τα ρούχα ή το αυτοκίνητο, έτσι και το κινητό τηλέφωνο μπορεί να λειτουργήσει ως μέσο έκφρασης της προσωπικότητας, είτε μέσω της εξατομίκευσης της συσκευής με θήκες, ταπετσαρίες και αξεσουάρ, είτε μέσω της επιλογής ενός σύγχρονου μοντέλου που ανταποκρίνεται στα ενδιαφέροντα του χρήστη.
Ένας ακόμη παράγοντας είναι ο φόβος ότι κάποιος μένει εκτός των νέων εξελίξεων (FOMO). Όταν φίλοι ή συνάδελφοι χρησιμοποιούν νέες δυνατότητες Τεχνητής Νοημοσύνης, βελτιωμένες κάμερες ή πιο προηγμένα εργαλεία παραγωγικότητας, αρκετοί αισθάνονται την ανάγκη να αναβαθμίσουν και οι ίδιοι τη συσκευή τους ώστε να συμβαδίζουν με τις τεχνολογικές εξελίξεις.
Τέλος, η προσωπικότητα επηρεάζει σημαντικά τη στάση απέναντι στην τεχνολογία. Άτομα που είναι περισσότερο ανοιχτά σε νέες εμπειρίες τείνουν να αναζητούν τη μάθηση, τον πειραματισμό και την καινοτομία, γεγονός που τα οδηγεί συχνότερα στην αγορά των τελευταίων μοντέλων.
Συμπερασματικά
Οι ψυχολόγοι υπογραμμίζουν ότι η συχνή αναβάθμιση ενός κινητού δεν σημαίνει ότι ο χρήστης έχει εμμονή με την κοινωνική θέση ή τα χρήματα. Αντίθετα, η κίνηση αυτή μπορεί να σχετίζεται με επαγγελματικές υποχρεώσεις, δημιουργικά ενδιαφέροντα, περιέργεια ή πραγματικό ενδιαφέρον για τις νέες τεχνολογίες.