Ένα νέο θεατρικό έργο, το «I'll Be Seeing You», που ανεβαίνει αυτόν τον μήνα, εξερευνά ακριβώς αυτό το κενό ανάμεσα στον ιδιωτικό και τον δημόσιο Λιμπεράτσε.
- Γεννήθηκε σε εργατική οικογένεια και άρχισε πιάνο στα τέσσερα, κάνοντας ντεμπούτο με τη Συμφωνική του Σικάγου. Επέλεξε όμως την ποπ, αναμειγνύοντας κλασικά έργα με λαϊκές μελωδίες για να προσεγγίσει το ευρύ κοινό της εργατικής τάξης.
- Ενώ η τηλεοπτική του εκπομπή γνώριζε επιτυχία τη δεκαετία του 1950, ήρθε αντιμέτωπος με υπαινιγμούς για την ομοφυλοφιλία του. Το 1959 μήνυσε για δυσφήμιση την Daily Mirror και κέρδισε, σε μια κίνηση που προστάτευσε την καριέρα του.
- Μετά τη δικαστική νίκη, η σκηνική του περσόνα έγινε πιο φανταχτερή και εξωστρεφής. Ο πρώην σύντροφός του, Σκοτ Θόρσον, τον μήνυσε το 1982 ζητώντας διατροφή, με την υπόθεση να κλείνει εξωδικαστικά και τον ίδιο να αρνείται τη σχέση.
- Διαγνώστηκε οροθετικός περίπου 18 μήνες πριν από τον θάνατό του το 1987, χωρίς ποτέ να μιλήσει δημόσια για την ασθένεια ή την ομοφυλοφιλία του, την οποία διέψευδε σταθερά. Μετά τον θάνατό του αποκαλύφθηκε ότι είχε μακροχρόνιες σχέσεις με άντρες.
Τις δεκαετίες του 1950 ως του 1970 τον παρουσίαζαν συχνά ως τον «ακριβότερα αμειβόμενο διασκεδαστή του κόσμου». Ο ισχυρισμός αυτός δεν μπορεί να επαληθευτεί και ίσως να μην ισχύει καν. Ένα είναι βέβαιο: ο Λιμπεράτσε λάτρευε να προβάλλει στη σκηνή έναν συχνά εξωφρενικό πλούτο. Στην τελευταία του σειρά παραστάσεων, στο Radio City Music Hall της Νέας Υόρκης το 1985, έκανε την είσοδό του βγαίνοντας από ένα γιγάντιο αντίγραφο αυγού Φαμπερζέ, τυλιγμένος σε μια κάπα από φούξια φτερά γαλοπούλας.
Διέψευδε πάντα τις φήμες ότι ήταν ομοφυλόφιλος
Ο άνθρωπος που γεννήθηκε ως Βουάτζιου Βαλεντίνο Λιμπεράτσε και έγινε παγκοσμίως γνωστός με ένα μόνο όνομα πέθανε τον Φεβρουάριο του 1987 από ασθένεια σχετιζόμενη με το AIDS. Είχε μάθει περίπου 18 μήνες νωρίτερα ότι ήταν οροθετικός, αλλά δεν μίλησε ποτέ δημόσια για τη διάγνωσή του, όπως διέψευδε πάντα και τις φήμες ότι ήταν ομοφυλόφιλος. Μετά τον θάνατό του έγινε κοινό μυστικό ότι είχε κάνει αρκετές μακροχρόνιες σχέσεις με άντρες.
Ένα νέο θεατρικό έργο, το «I'll Be Seeing You», που ανεβαίνει αυτόν τον μήνα στη Σκωτία, εξερευνά ακριβώς αυτό το κενό ανάμεσα στον ιδιωτικό και τον δημόσιο Λιμπεράτσε, αλλά και την πιο άψογη εξαπάτησή του.
Το 1959, τρία χρόνια αφότου η βρετανική Daily Mirror δημοσίευσε ένα άρθρο που υπαινισσόταν έντονα την ομοφυλοφιλία του, ο πιανίστας την κατήγγειλε για συκοφαντική δυσφήμιση και κέρδισε.
Ο ηθοποιός που τον ενσαρκώνει, ο σπουδαίος Βρετανός σαιξπηρικός Σάιμον Ράσελ Μπιλ, λέει στο BBC ότι ήταν ένα τεράστιο «στοίχημα»: αν έχανε, η καριέρα του θα μπορούσε να καταστραφεί. Κατά τον Μπιλ, το ψέμα που είπε ενόρκως, ότι ήταν «κατά αυτής της πρακτικής επειδή προσβάλλει τη σύμβαση και την κοινωνία», ήταν απλώς μέρος μιας «συνέχειας ψεμάτων» για τη σεξουαλικότητά του. Το δικαστήριο του επιδίκασε 8.000 λίρες, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 167.000 λίρες σήμερα.
Για τον Βίνσεντ Λ. Στίβενς, συγγραφέα βιβλίου για το πώς ο Λιμπεράτσε, ο Λιτλ Ρίτσαρντ, ο Τζόνι Ρέι και ο Τζόνι Μάθις «έκαναν queer» την ποπ, εκείνη η νίκη ήταν σημείο καμπής. «Αφού κέρδισε, έγινε σταδιακά πολύ πιο φανταχτερός και εξωστρεφής» λέει, θυμίζοντας τη σειρά «όμορφων σοφέρ» που τον οδηγούσαν στη σκηνή με τη Rolls Royce του.
Ένας από αυτούς, ο Σκοτ Θόρσον, τον μήνυσε το 1982 ζητώντας 113 εκατ. δολάρια για διατροφή εκτός γάμου, υποστηρίζοντας ότι τον άφησε άφραγκο όταν έληξε απότομα η πενταετής σχέση τους. Ο Λιμπεράτσε αρνήθηκε ότι ήταν ομοφυλόφιλος και ότι ο Θόρσον υπήρξε ποτέ εραστής του. Η υπόθεση έκλεισε με συμβιβασμό το 1986: 75.000 δολάρια, τρία αυτοκίνητα και τρία πολύτιμα σκυλιά.
Τα απομνημονεύματα του Θόρσον έγιναν το 2013 η βραβευμένη με Emmy τηλεταινία «Behind the Candelabra», του Στίβεν Σόντερμπεργκ, με τον Μάικλ Ντάγκλας και τον Ματ Ντέιμον. Η ταινία δεν δίστασε να δείξει και τη μανία του για τις πλαστικές επεμβάσεις, με ένα λίφτινγκ τόσο ακραίο που, όπως λέγεται, δεν μπορούσε πια να κλείσει εντελώς τα βλέφαρά του.
«Δεν τον είδα ποτέ χωρίς το ποστίς του, αν και άλλαζε χρώμα και στιλ» λέει ο μαέστρος και ενορχηστρωτής Μπο Άγιαρς, μουσικός του διευθυντής από το 1973 ως το 1986. «Αφού η αρχική του γοητεία συνδεόταν με μια αγορίστικη αθωότητα, μάλλον ήθελε να διατηρήσει στο κοινό του την ψευδαίσθηση ότι δεν γερνάει», εκτιμά ο Στίβενς.
Ο Μπιλ επιμένει ότι ο Λιμπεράτσε θεωρήθηκε όσο ζούσε «χυδαίο αστείο». «Υπάρχει τεράστιος σνομπισμός γύρω του. Κανείς δεν αναφέρει ότι πρέπει να δούλεψε σκληρά για να γίνει τόσο εξαιρετικός πιανίστας». Το ίδιο διαπίστωσε και ο Ντέιβιντ Σάφερτ, που μαζί με την Τζίλιαν Σνόου περιοδεύει με το κωμικό μιούζικαλ «Liberace & Liza», όπου ο Λιμπεράτσε και η Λάιζα Μινέλι παρουσιάζονται ως κολλητοί φίλοι, αν και μάλλον δεν συναντήθηκαν ποτέ.
Και πράγματι δούλεψε σκληρά. Γεννήθηκε τον Μάιο του 1919 στο Ουισκόνσιν, σε εργατική οικογένεια με ιταλικές και πολωνικές ρίζες. Ο πατέρας του, Σαλβατόρε, έκανε χειρωνακτικές δουλειές και έπαιζε γαλλικό κόρνο σε τοπικές μπάντες. Η μητέρα του, Φράνσις, ήταν πιανίστα συναυλιών πριν παντρευτεί.
Άρχισε πιάνο στα τέσσερα και στα 13 έπαιζε σε γάμους, σχολές χορού, ακόμη και στριπτιζάδικα, για να βοηθήσει την οικογένεια στη Μεγάλη Ύφεση. Στις 15 Ιανουαρίου 1940 έκανε ντεμπούτο ως σολίστ με τη Συμφωνική Ορχήστρα του Σικάγου στο Δεύτερο Κοντσέρτο για πιάνο του Λιστ. Τον κέρδισε όμως η ποπ, και ανακάτευε κλασικά έργα με το Home on the Range και το Tiger Rag.
«Αγαπώ την κλασική μουσική, αλλά θα ήμουν πολύ πιο μοναχικός αν ήμουν αυστηρά κλασικός πιανίστας», είπε το 1973 στον Μάικλ Πάρκινσον. Ήθελε το κοινό της εργατικής τάξης, που «αφηνόταν ελεύθερο» στις παραστάσεις του.
Η τηλεοπτική εκπομπή «The Liberace Show» έγινε τη δεκαετία του 1950 επιτυχία σε ΗΠΑ και Βρετανία. Ο Λιμπεράτσε άντεξε τους συγκαλυμμένα ομοφοβικούς κριτικούς, με την πίστη ενός κοινού κυρίως μεσήλικων και ηλικιωμένων γυναικών. «Καταλάβαινε τι ήθελε το γυναικείο κοινό του: έναν περιποιημένο, διασκεδαστικό άντρα, κάτι σαν ακίνδυνο αδελφό», λέει ο Μπιλ. «Αν είχε πει "ναι, είμαι γκέι", θα είχε χάσει την καριέρα του. Διάλεξε να μην το πει. Τι περίπλοκο υπάρχει σε αυτό;»
Ο Άγιαρς, που έδωσε μαζί του περίπου 5.000 παραστάσεις, συχνά δύο τη βραδιά, συμφωνεί: «Έμοιαζε πάντα αληθινά ευτυχισμένος. Η τεχνική του στο πιάνο ήταν εξαιρετική, αν και δεν τον είδα ποτέ να κάνει πρόβα. Στη σκηνική παρουσία όμως ήταν πραγματικά ο καλύτερος».