Στα 2.300 μέτρα υψόμετρο, πολύ πριν το πλησιάσεις, βλέπεις ένα μικρό κόκκινο στίγμα στην κορυφογραμμή. Είναι το Frattini Bivouac, το νέο και πιο απομακρυσμένο πολιτιστικό σημείο της Ιταλίας.
Το μικρό αυτό κτίσμα βρίσκεται στη διαδρομή Alta Via delle Orobie, στην περιοχή Valbondione. Η πρόσβαση είναι δύσκολη και το τοπίο συχνά άγριο, με ξαφνικές αλλαγές καιρού και πιθανές χιονοστιβάδες. Η πιο κοντινή βάση είναι το χωριό Carona.
Ένα «μουσείο» χωρίς έργα τέχνης
Παρότι εντάσσεται στο πρόγραμμα ενός μουσείου σύγχρονης τέχνης, το εσωτερικό του δεν περιέχει καμία έκθεση. Είναι απλό και λιτό: εννέα ξύλινες πλατφόρμες ύπνου, ένα παγκάκι και ένας φεγγίτης που δείχνει μόνο τον ουρανό. Αυτό είναι και το μοναδικό «θέαμα».
Δεν υπάρχει προσωπικό, εισιτήριο ή ηλεκτρικές ανέσεις. Το καταφύγιο είναι ανοιχτό σε όλους, αρκεί να αντέξουν την εξάωρη ή οκτάωρη ανάβαση μέσα από δύσβατο έδαφος.
Το πρότζεκτ «Thinking Like a Mountain»
Σχεδιασμένο από το Studio EX με έδρα το Τορίνο, σε συνεργασία με τον Ιταλικό Ορειβατικό Σύλλογο (CAI), το καταφύγιο άνοιξε αυτό το φθινόπωρο, το Bivouac αποτελεί μέρος του διετούς project «Thinking Like a Mountain» του μουσείου GAMeC. Η βασική ιδέα είναι η τέχνη να βγει από την αίθουσα και να συναντήσει το φυσικό περιβάλλον. Στα δύο χρόνια του προγράμματος έγιναν δράσεις σε βιομηχανικούς χώρους, σε οάσεις βιοποικιλότητας και σε χωριά των Άλπεων. Πολλές από αυτές ήταν προσβάσιμες μόνο με τα πόδια.
Το νέο καταφύγιο είναι η κορύφωση αυτής της φιλοσοφίας: ένα μουσείο που «ανεβαίνει» στο βουνό και αφήνει πίσω του τον παραδοσιακό χώρο έκθεσης.
Αντικατάσταση ενός παλιού επικίνδυνου καταφυγίου
Το Bivouac αντικαθιστά ένα παλιό μεταλλικό καταφύγιο της δεκαετίας του ’70 που είχε κριθεί επικίνδυνο και είχε μολυνθεί με αμίαντο. Παρ’ όλα αυτά, είχε γίνει μέρος του τοπίου – ακόμη και τα αγριοκάτσικα το χρησιμοποιούσαν για να ξύνουν τα κέρατά τους.
Το νέο καταφύγιο σχεδιάστηκε για να είναι ασφαλές, πιο ελαφρύ για το περιβάλλον και ανθεκτικό στο κλίμα. Ωστόσο, οι δημιουργοί του παραδέχονται ότι δεν γνωρίζουν ακόμη πώς θα αντιδράσει η τοπική πανίδα στα καινούργια υλικά.
Ελαφρύ, κόκκινο και αερομεταφερόμενο
Το κτίσμα ζυγίζει λίγο πάνω από δύο τόνους και μεταφέρθηκε στην κορυφογραμμή με τέσσερις αερομεταφορές ελικοπτέρου. Το εξωτερικό του είναι από τεχνικό ύφασμα, ενώ το εσωτερικό από φελλό που προσαρμόζεται στις θερμοκρασίες. Διαθέτει μόνο βασικό φωτισμό από ηλιακά πάνελ και πρίζες ανάγκης. Δεν έχει θέρμανση, νερό ή τηλεφωνικό σήμα.
Λειτουργεί πρωτίστως ως καταφύγιο ορειβατών, αλλά ο σχεδιασμός και η παρουσία του στο τοπίο, του προσδίδουν και μια καλλιτεχνική διάσταση.
Ποιοι μπορούν να το επισκεφθούν;
Παρότι δεν είναι πολυτελής εγκατάσταση, η πρόσβαση παραμένει δύσκολη. Απευθύνεται κυρίως σε έμπειρους ορειβάτες και πεζοπόρους, κάτι που δημιουργεί ερωτήματα σχετικά με τον δημόσιο χαρακτήρα ενός τέτοιου «μουσείου». Πόσο δημόσιο μπορεί να είναι ένα έργο που λίγοι μπορούν να προσεγγίσουν;
Το Bivouac είναι ένα πείραμα στο όριο της τέχνης και της φύσης και μια υπενθύμιση ότι στο υψόμετρο όλα δοκιμάζονται από τα στοιχεία της φύσης.
Με πληροφορίες από Guardian