Σε φάση αναθέρμανσης μπαίνει ο δίαυλος Αθήνας-Ουάσιγκτον, καθώς σε μια περίοδο γεωπολιτικών ανακατατάξεων η ελληνική πλευρά επιχειρεί να θωρακίσει και να αναβαθμίσει τη στρατηγική σχέση με τις ΗΠΑ, με αιχμή την άμυνα και την ενέργεια και με μια τριάδα υπουργών να αναλαμβάνει τον συντονισμό των κρίσιμων κινήσεων.
Σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία η ευθεία αμφισβήτηση του δυτικού δόγματος ασφαλείας από την κυβέρνηση Τραμπ φέρνει τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αντιμέτωπες με σύνθετα και συχνά αντικρουόμενα στρατηγικά διλήμματα, η Αθήνα επιχειρεί να κινηθεί με προσεκτικούς αλλά ταυτόχρονα φιλόδοξους χειρισμούς. Κεντρικός στόχος της ελληνικής διπλωματίας είναι αφενός να διατηρήσει και αφετέρου να επεκτείνει τα πλεονεκτήματα της ελληνοαμερικανικής στρατηγικής συνεργασίας, χωρίς ωστόσο να αποκλίνει από τον βασικό ευρωπαϊκό άξονα πολιτικής και ασφάλειας.
Αυτό έγινε σαφές και κατά τη συζήτηση που άνοιξε το προηγούμενο διάστημα γύρω από το Συμβούλιο Ειρήνης του Τραμπ, όπου η Αθήνα κινήθηκε σε πλήρη συντονισμό με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, αποφεύγοντας κάθε κίνηση που θα μπορούσε να εκληφθεί ως μονομερής ευθυγράμμιση με την Ουάσιγκτον. Ωστόσο, την ίδια στιγμή, η ελληνική πλευρά επιχειρεί να θωρακίσει τις διμερείς σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες και, ει δυνατόν, να αποτελέσει την εξαίρεση σε ένα ενδεχόμενο σενάριο συνολικής απομείωσης της αμερικανικής παρουσίας στην Ευρώπη.
Ένα τέτοιο ενδεχόμενο, εξάλλου, προεξοφλείται σε μεγάλο βαθμό από τη νέα έκθεση του αμερικανικού Πενταγώνου για τη στρατηγική που θα ακολουθήσει η Ουάσιγκτον στον αμυντικό τομέα, η οποία μιλά καθαρά για περιορισμό της αμερικανικής υποστήριξης στον ευρωπαϊκό χώρο και για μεταφορά μεγαλύτερου βάρους ευθύνης στους Ευρωπαίους συμμάχους. Σε αυτό το περιβάλλον, η Αθήνα αναζητά τα εργαλεία που θα της επιτρέψουν να διατηρήσει ισχυρό γεωπολιτικό αποτύπωμα και προνομιακή σχέση με τις ΗΠΑ.
Η επόμενη μέρα στη συμφωνία αμυντικής συνεργασίας Ελλάδας–ΗΠΑ
Την ίδια ώρα, ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά και το αμυντικό σκέλος των διμερών σχέσεων, καθώς η Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας Ελλάδας–ΗΠΑ λήγει τον Νοέμβριο του 2026, καθιστώντας αναγκαία την έναρξη συζήτησης για την επόμενη ημέρα της. Η συμφωνία αυτή αποτελεί βασικό πυλώνα της διμερούς στρατηγικής σχέσης, καλύπτοντας κρίσιμες υποδομές όπως η ναυτική βάση της Σούδας και το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης. Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, αρμόδιες διπλωματικές πηγές, που μίλησαν στο iefimerida, εκτιμούν ότι, προς το παρόν, δεν διαφαίνεται καμία άμεση αρνητική επίπτωση από τη νέα αμερικανική αμυντική στρατηγική . Όπως σημειώνεται, οι αλλαγές που περιγράφονται στη στρατηγική αφορούν κυρίως τη συνολική ανακατανομή των εγγυήσεων ασφαλείας σε ευρωπαϊκό επίπεδο και όχι τη μείωση της αμερικανικής παρουσίας στη χώρα.
Πηγές με γνώση των εξελίξεων επισημαίνουν ότι η αμερικανική και νατοϊκή παρουσία στην Ελλάδα παραμένει σταθερή.
Αμυντική καινοτομία και στρατηγικές προκλήσεις: Οι σημαντικές επαφές του Νίκου Δένδια στις ΗΠΑ
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται και οι επαφές που είχε στην Ουάσιγκτον ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας. Κατά τη συνάντησή του στο Πεντάγωνο με τον Αμερικανό υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ και τον υφυπουργό αρμόδιο για θέματα αμυντικής πολιτικής Έλμπριτζ Κόλμπι, συζητήθηκαν ο Στρατηγικός Διάλογος στον τομέα άμυνας και ασφάλειας, οι προκλήσεις στη Μαύρη Θάλασσα και την Ανατολική Μεσόγειο, καθώς και η συνεργασία Αθήνας–Ουάσιγκτον στην αμυντική καινοτομία και τα εξοπλιστικά προγράμματα.
Παράλληλα, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας είχε σειρά επαφών με θεσμικούς παράγοντες των ΗΠΑ, με μέλη του Κογκρέσου, αλλά και με τον υπουργό Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Κόμπο, ενώ συμμετείχε και στο Φόρουμ των Δελφών που διοργάνωσε το FDD, αναδεικνύοντας τον στρατηγικό ρόλο της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα.
Η αναβάθμιση της ελληνικής θέσης μέσω του ενεργειακού δόγματος των ΗΠΑ
Ταυτόχρονα, κομβικό ρόλο στην ευρύτερη προσπάθεια αναθέρμανσης των διπλωματικών διαύλων διαδραματίζει η ενέργεια, η οποία αναδεικνύεται σε βασικό εργαλείο γεωπολιτικής μόχλευσης και σε πρώτη προτεραιότητα για την αμερικανική διπλωματία.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει καταστήσει σαφές ότι αντιλαμβάνεται την άσκηση της εξωτερικής πολιτικής μέσα από το πρίσμα των επιχειρηματικών συμφωνιών, με τον παραδοσιακό τρόπο διπλωματικής διαμεσολάβησης να υποχωρεί. Στο επίκεντρο αυτού του νέου μοντέλου βρίσκεται η ενέργεια, η οποία μετατρέπεται σταδιακά σε μοχλό γεωπολιτικής πίεσης και διαμόρφωσης του διπλωματικού περιβάλλοντος.
Η Ελλάδα στρατηγικός παίκτης στο ενεργειακό σχέδιο των ΗΠΑ για την Ευρώπη
Δεν είναι τυχαίο ότι το τελευταίο διάστημα στην Ανατολική Μεσόγειο τις εξελίξεις στο γεωπολιτικό πεδίο καθορίζει όλο και περισσότερο το Εθνικό Συμβούλιο Ενεργειακής Κυριαρχίας της Ουάσιγκτον, αντικαθιστώντας σε μεγάλο βαθμό τον παραδοσιακό ρόλο του State Department. Σε αυτό το πλαίσιο, για την Αθήνα η περαιτέρω αναβάθμιση της γεωπολιτικής της θέσης περνά αναπόφευκτα μέσα από το Οβάλ Γραφείο και τον μεγαλύτερο συντονισμό με το νέο ενεργειακό δόγμα των ΗΠΑ.
Σε αυτή ακριβώς τη λογική εντάσσεται και το έντονο παρασκήνιο γύρω από τον κάθετο ενεργειακό διάδρομο, μέσω του οποίου η Ελλάδα φιλοδοξεί να εξελιχθεί σε βασικό κόμβο εισαγωγής και διοχέτευσης αμερικανικού LNG προς την Ευρώπη. Το τελευταίο διάστημα έχει καταγραφεί ένα ιδιότυπο διπλωματικό σπριντ, όπως έγραψε χθες το iefimerida, με πυκνές επαφές σε Αθήνα και Ουάσιγκτον και με σαφή αμερικανική παρέμβαση, προκειμένου να ξεπεραστούν ρυθμιστικά και εμπορικά εμπόδια που κρατούν το έργο πίσω.
Στρατηγικός διάλογος Ελλάδας-ΗΠΑ: Γεραπετρίτης, Δένδιας και Παπασταύρου σε δράση
Ειδικό ρόλο σε αυτές τις διεργασίες διαδραματίζει ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, ο οποίος αναμένεται το επόμενο διάστημα να μεταβεί στην Ουάσιγκτον. Στην ατζέντα του περιλαμβάνονται ο κάθετος διάδρομος, η διασύνδεση της Ελλάδας με τις αγορές της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης, αλλά και η συνολική ενεργειακή στρατηγική που μπορεί να λειτουργήσει ως κρίσιμος καταλύτης για την περαιτέρω εμβάθυνση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων.
Παράλληλα, σε επίπεδο υψηλής διπλωματίας, πραγματοποιήθηκε τηλεφωνική επικοινωνία του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη με τον Αμερικανό ομόλογό του Μάρκο Ρούμπιο. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η συνομιλία διεξήχθη σε καλό κλίμα και επιβεβαίωσε ότι ο 6ος Στρατηγικός Διάλογος Ελλάδας–ΗΠΑ θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα, με μοναδική εκκρεμότητα τον ακριβή προσδιορισμό της ημερομηνίας.
Με βάση όλα τα παραπάνω, καθίσταται σαφές ότι μια άτυπη τριάδα υπουργών αναλαμβάνει να «τρέξει» τη συγκεκριμένη στρατηγική: ο Γιώργος Γεραπετρίτης στο διπλωματικό σκέλος, ο Νίκος Δένδιας στο πεδίο της άμυνας και της ασφάλειας και ο Σταύρος Παπασταύρου στον κρίσιμο τομέα της ενέργειας.
Συνεπώς, στον αντίποδα της γενικευμένης αβεβαιότητας στο ευρωατλαντικό περιβάλλον, η Αθήνα επιχειρεί να διαμορφώσει ένα πιο ανθεκτικό και πολυεπίπεδο πλαίσιο ελληνοαμερικανικών σχέσεων, ισορροπώντας ανάμεσα στη διατήρηση της ευρωπαϊκής γραμμής και στην ανάγκη να παραμείνει στο επίκεντρο του αμερικανικού στρατηγικού σχεδιασμού, με βασικούς μοχλούς την άμυνα και την ενέργεια.
- Όλες οι ειδήσεις
- Επεισόδιο του Λιμενικού με σκάφος διακινητών μεταναστών ανοιχτά της Χίου -Τουλάχιστον 4 νεκροί και αρκετοί τραυματίες
- Νέα Πέραμος: «Κλειδί» η σύντροφος του 27χρονου θύματος -«Αυτή και η μητέρα του ξέρουν που ήταν μπλεγμένος» λέει ο πατέρας του
- Οι ΗΠΑ κατέρριψαν ιρανικό drone που πλησίασε το αεροπλανοφόρο «Abraham Lincoln»