Προϋπολογισμός 2027: Τρία σενάρια κινδύνου για την οικονομία -Επενδύσεις, επιτόκια και ενεργειακό σοκ

Προϋπολογισμός 2027: Τρία σενάρια κινδύνου για την οικονομία -Επενδύσεις, επιτόκια και ενεργειακό σοκ

Η ελληνική σημαία έξω από το υπουργείο Οικονομικών
Φωτογραφία: EUROKINISSI / ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ

Τις επιπτώσεις που θα μπορούσαν να έχουν στην ελληνική οικονομία τρεις δυσμενείς διεθνείς και εγχώριες εξελίξεις αναδεικνύει η εισηγητική έκθεση του προϋπολογισμού του 2027.

  • Μια υστέρηση 10% στις ιδιωτικές επενδύσεις περιορίζει την ανάπτυξη του ΑΕΠ στο 1,5% για το 2027, αντί του 2,3% της πρόβλεψης. Η εξέλιξη αυτή επιδεινώνει το δημοσιονομικό αποτέλεσμα και αυξάνει τον λόγο χρέους προς το ΑΕΠ.
  • Μια νέα σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής, με αύξηση των επιτοκίων της ΕΚΤ κατά 1,5 μονάδα, θα περιόριζε το πραγματικό ΑΕΠ κατά 0,25%. Η ιδιωτική κατανάλωση θα μειωνόταν, ενώ ο λόγος του δημόσιου χρέους θα αυξανόταν.
  • Ένα ενεργειακό σοκ, με αύξηση της τιμής του πετρελαίου κατά 30 δολάρια, θα εκτίνασσε τον πληθωρισμό στο 3,6%. Η εξέλιξη θα μείωνε την αγοραστική δύναμη, περιορίζοντας την ανάπτυξη στο 1,9% και αυξάνοντας την ανεργία.
  • Παρά την επιβράδυνση της πραγματικής οικονομίας λόγω του ενεργειακού σοκ, οι δημοσιονομικοί δείκτες ενδέχεται να βελτιωθούν. Αυτό οφείλεται στη διόγκωση του ονομαστικού ΑΕΠ από τον πληθωρισμό, η οποία μειώνει τεχνητά τον λόγο του χρέους.

Η υποχώρηση των επενδύσεων, μια νέα άνοδος των επιτοκίων και ένα ενδεχόμενο ενεργειακό σοκ συνθέτουν το πλαίσιο των κινδύνων που θα μπορούσαν να διαφοροποιήσουν αισθητά τις προβλέψεις του οικονομικού επιτελείου.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Οι ασκήσεις προσομοίωσης του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αποτυπώνουν τις πιθανές επιπτώσεις στην ανάπτυξη, την απασχόληση, τον πληθωρισμό και τη δημοσιονομική ισορροπία.

Οι προβλέψεις του προϋπολογισμού και τα σενάρια

Ειδικότερα, εάν οι επενδύσεις του ιδιωτικού τομέα κινηθούν 10% χαμηλότερα από τις αρχικές εκτιμήσεις, η ανάπτυξη για το 2027 θα περιοριστεί στο 1,5%, έναντι του 2,3% που προβλέπει ο προϋπολογισμός. Αντίστοιχα, μια αύξηση των επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας κατά 1,5 ποσοστιαία μονάδα θα επιβαρύνει την κατανάλωση και το δημόσιο χρέος, ενώ μια ανατίμηση του πετρελαίου κατά 30 δολάρια το βαρέλι θα μπορούσε να ανεβάσει τον πληθωρισμό στο 3,6%, εντείνοντας τις πιέσεις στο διαθέσιμο εισόδημα.

1. Το επενδυτικό κενό και η απώλεια αναπτυξιακής δυναμικής

Το πρώτο ενδεχόμενο που εξετάζεται αφορά την πιθανότητα οι επενδύσεις του ιδιωτικού τομέα, χωρίς να συνυπολογίζονται οι επενδύσεις σε κατοικίες, να υπολείπονται κατά 10% των προβλέψεων του προϋπολογισμού. Μια τέτοια εξέλιξη θα είχε άμεσο αντίκτυπο στο σύνολο των επενδύσεων, οι οποίες θα υποχωρούσαν σχεδόν κατά 6%, περιορίζοντας σημαντικά τη συμβολή τους στην οικονομική μεγέθυνση.

Σε αυτή την περίπτωση, ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ θα διαμορφωνόταν στο 1,5%, από 2,3% που αποτελεί την κεντρική πρόβλεψη για το 2027. Η απόκλιση των 0,8 ποσοστιαίων μονάδων καταδεικνύει τη βαρύτητα που εξακολουθεί να έχει ο επενδυτικός κύκλος για τη διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής της χώρας.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Οι συνέπειες, ωστόσο, δεν θα περιορίζονταν στην πραγματική οικονομία. Η ασθενέστερη ανάπτυξη θα περιόριζε την παραγωγή εισοδημάτων και, κατ' επέκταση, τη φορολογική βάση, με αποτέλεσμα το δημοσιονομικό αποτέλεσμα να επιδεινωθεί κατά 0,35 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ. Παράλληλα, ο λόγος του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ θα αυξανόταν κατά 1,43 ποσοστιαίες μονάδες έναντι της βασικής πρόβλεψης. Η εξέλιξη αυτή θα ήταν αποτέλεσμα της χαμηλότερης αύξησης του ονομαστικού ΑΕΠ, η οποία θα περιόριζε τον ρυθμό αποκλιμάκωσης του χρέους.

2. Η επιστροφή των υψηλών επιτοκίων και οι πιέσεις στην κατανάλωση

Το δεύτερο σενάριο επικεντρώνεται στο ενδεχόμενο μιας νέας αυστηροποίησης της νομισματικής πολιτικής στην ευρωζώνη. Συγκεκριμένα, εξετάζεται η επίδραση που θα είχε στην ελληνική οικονομία μια αύξηση του βασικού επιτοκίου της ΕΚΤ κατά 150 μονάδες βάσης ή 1,5 ποσοστιαία μονάδα, με τη μεταβολή να διατηρείται σε όλη τη διάρκεια του 2027.

Η ανατίμηση του χρήματος θα λειτουργούσε ανασταλτικά για την οικονομική δραστηριότητα, με τις μεγαλύτερες πιέσεις να εντοπίζονται στην κατανάλωση. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, το πραγματικό ΑΕΠ θα ήταν κατά 0,25% χαμηλότερο σε σχέση με το βασικό σενάριο, ενώ η ιδιωτική κατανάλωση θα περιοριζόταν κατά 0,28%. Η αύξηση του κόστους χρηματοδότησης θα περιόριζε τα διαθέσιμα εισοδήματα των νοικοκυριών που εξυπηρετούν δάνεια και θα καθιστούσε ακριβότερο τον δανεισμό των επιχειρήσεων, αναβάλλοντας ενδεχομένως επενδυτικά σχέδια και αγορές.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Η επιβράδυνση της δραστηριότητας θα είχε αντίκτυπο και στην αγορά εργασίας, με την ανεργία να διαμορφώνεται κατά 0,08 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερα από την αρχική εκτίμηση. Από την άλλη πλευρά, η άνοδος των επιτοκίων θα λειτουργούσε ανασχετικά για τις πληθωριστικές πιέσεις, καθώς ο εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή θα ήταν χαμηλότερος κατά 0,24 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το βασικό σενάριο

Το δημοσιονομικό κόστος, πάντως, θα ήταν αισθητό. Το αποτέλεσμα της γενικής κυβέρνησης θα επιβαρυνόταν κατά 0,29 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ, ενώ ο λόγος του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ θα αυξανόταν κατά 0,91 ποσοστιαίες μονάδες. Σε αντίθεση με το πρώτο σενάριο, όπου η επιβάρυνση συνδέεται κυρίως με την υποχώρηση των επενδύσεων και της ανάπτυξης, εδώ προστίθεται ένας ακόμη παράγοντας: η αύξηση των δαπανών εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους εξαιτίας των υψηλότερων επιτοκίων.

3. Το ενεργειακό σοκ και η αναζωπύρωση του πληθωρισμού

Το τρίτο σενάριο επαναφέρει στο προσκήνιο τον κίνδυνο μιας νέας ενεργειακής κρίσης, με επίκεντρο τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου. Η άσκηση του υπουργείου βασίζεται στην υπόθεση ότι η τιμή του αργού θα αυξηθεί κατά 30 δολάρια το βαρέλι σε σχέση με την παραδοχή του βασικού σεναρίου, η οποία έχει τοποθετηθεί στα 95,4 δολάρια. Με αυτή την εξέλιξη, η τιμή θα ξεπερνούσε τα 125 δολάρια, δημιουργώντας ένα νέο κύμα ανατιμήσεων στην οικονομία.

Η σημαντικότερη επίπτωση θα καταγραφόταν στον πληθωρισμό. Ο εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή θα διαμορφωνόταν στο 3,6%, από 2,6% που προβλέπεται στο βασικό σενάριο, καταγράφοντας αύξηση κατά μία ποσοστιαία μονάδα. Η άνοδος του πετρελαίου θα μεταφερόταν αρχικά στις τιμές των καυσίμων και στο κόστος των μεταφορών και στη συνέχεια σε ένα ευρύτερο φάσμα προϊόντων και υπηρεσιών, μέσω της αύξησης του ενεργειακού και παραγωγικού κόστους.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Η εξέλιξη αυτή θα δημιουργούσε διπλή πίεση στην οικονομία. Από τη μία πλευρά, τα νοικοκυριά θα έβλεπαν την αγοραστική τους δύναμη να περιορίζεται, καθώς μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους θα κατευθυνόταν στην κάλυψη των αυξημένων ενεργειακών και άλλων βασικών αναγκών. Από την άλλη, οι επιχειρήσεις θα καλούνταν να διαχειριστούν υψηλότερες λειτουργικές δαπάνες, επιλέγοντας μεταξύ της απορρόφησης μέρους του πρόσθετου κόστους και της μεταφοράς του στις τελικές τιμές.

Οι επιπτώσεις θα αποτυπώνονταν και στους ρυθμούς μεγέθυνσης. Η ιδιωτική κατανάλωση θα υποχωρούσε κατά 0,43% και οι επενδύσεις κατά 0,64% σε σύγκριση με τις αρχικές προβλέψεις. Ως αποτέλεσμα, η ανάπτυξη θα περιοριζόταν στο 1,9%, από 2,3%, ενώ η ανεργία θα αυξανόταν κατά 0,06 ποσοστιαίες μονάδες.

Το συγκεκριμένο σενάριο παρουσιάζει, ωστόσο, μια ιδιαιτερότητα ως προς την εικόνα των δημοσιονομικών μεγεθών. Παρά την επιβράδυνση της πραγματικής οικονομίας, το ονομαστικό ΑΕΠ θα εμφανιζόταν αυξημένο, καθώς η άνοδος των τιμών διογκώνει την αξία της συνολικής οικονομικής παραγωγής σε τρέχουσες τιμές. Αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα μια οριακή βελτίωση του δημοσιονομικού αποτελέσματος και τη μείωση του λόγου δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με τη βασική πρόβλεψη.

Η φαινομενική αυτή βελτίωση, όμως, δεν θα αντανακλούσε ουσιαστική ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας ούτε μεγαλύτερη παραγωγική δυναμική. Θα προέκυπτε κυρίως από την πληθωριστική διόγκωση του ονομαστικού ΑΕΠ, η οποία μειώνει αριθμητικά το ποσοστό του χρέους ως προς το συνολικό προϊόν. Στην πραγματικότητα, το αυξημένο ενεργειακό κόστος, η υποχώρηση της κατανάλωσης και η επιβράδυνση των επενδύσεων θα συνιστούσαν σαφή επιδείνωση των συνθηκών για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Με άλλα λόγια, οι δημοσιονομικοί δείκτες θα μπορούσαν να εμφανίζουν καλύτερη εικόνα, την ώρα που η πραγματική οικονομία θα δεχόταν ισχυρές πιέσεις.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ακολουθήστε το iefimerida στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο iefimerida
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Tο iefimerida.gr δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.

Δείτε επίσης

Περισσότερα