Αυξήσεις σε συντάξεις και μισθούς και νέες φοροελαφρύνσεις για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, παρεμβάσεις στην αγορά ακινήτων και μέτρα για τη στήριξη της μεσαίας τάξης, των αγροτών και των ελεύθερων επαγγελματιών φέρνει το πακέτο παρεμβάσεων του νέου προϋπολογισμού για το 2027.
Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται για συνταξιούχους και δημοσίους υπαλλήλους, καθώς η ετήσια οικονομική ενίσχυση των συνταξιούχων αυξάνεται, με διεύρυνση των δικαιούχων σε 2,2 εκατομμύρια πολίτες, ενώ από την 1η Ιανουαρίου 2027 οι συντάξεις θα αυξηθούν οριζόντια κατά 2,9%, χωρίς συμψηφισμό της προσωπικής διαφοράς. Παράλληλα, θεσπίζεται μόνιμο επίδομα Χριστουγέννων 500 ευρώ μεικτά για περίπου 720.000 δημοσίους υπαλλήλους από τον Δεκέμβριο του 2027, ενώ προβλέπεται και οριζόντια αναπροσαρμογή των μισθών τους, ακολουθώντας την αύξηση του κατώτατου μισθού.
Αναλυτικά οι παρεμβάσεις:
Αυξήσεις αποδοχών συνταξιούχων
Όπως αναφέρει ο προϋπολογισμός, από τον Νοέμβριο 2026 η ετήσια οικονομική ενίσχυση αυξάνεται από 300 ευρώ σε 400 ευρώ καθαρά και επεκτείνεται σε μόνιμη βάση στο σύνολο των συνταξιούχων ηλικίας άνω των 65 ετών, καταλαμβάνοντας 270.000 νέους δικαιούχους (συνολικός αριθμός 2,2 εκατ. δικαιούχοι). Το συνολικό δημοσιονομικό κόστος της ενίσχυσης εκτιμάται σε 879 εκατ. ευρώ. Το ίδιο ποσό θα λαμβάνουν οι συνταξιούχοι ηλικίας άνω των 60 ετών οι οποίοι είναι δικαιούχοι μόνο σύνταξης λόγω θανάτου, τα άτομα με αναπηρία ανεξαρτήτως ηλικίας και οι ανασφάλιστοι υπερήλικες. Παράλληλα, από την 1η.1.2027 εφαρμόζεται οριζόντια αύξηση των συντάξεων για το σύνολο των συνταξιούχων με βάση τον μέσο όρο του πληθωρισμού και της αύξησης του ΑΕΠ, χωρίς συμψηφισμό της προσωπικής διαφοράς. Με βάση τις μακροοικονομικές εκτιμήσεις και λαμβανομένων υπόψη και των μακροοικονομικών στοιχείων του 2025, η αύξηση για το 2027 υπολογίζεται σε 2,9% και το αναλογούν δημοσιονομικό κόστος σε 850 εκατ. ευρώ. Επιπλέον, καταργείται η περικοπή κατά 50% στους δικαιούχους που λαμβάνουν συντάξεις λόγω θανάτου μετά την παρέλευση της τριετίας, με το δημοσιονομικό κόστος να ανέρχεται στο ποσό των 48 εκατ. ευρώ.
Αυξήσεις αποδοχών δημοσίων υπαλλήλων
Θεσπίζεται σε μόνιμη βάση επίδομα εορτών Χριστουγέννων ύψους 500 ευρώ μεικτά από τον Δεκέμβριο 2027 για τους περίπου 720.000 υπαλλήλους και λειτουργούς, με ετήσιο δημοσιονομικό κόστος 433 εκατ. ευρώ. Το καθαρό ποσό του επιδόματος κυμαίνεται από 257 ευρώ έως 389 ευρώ ανάλογα με τα έτη υπηρεσίας, την ηλικία, το εισόδημα και τον αριθμό των προστατευόμενων τέκνων. Επιπλέον, ο ονομαστικός μισθός αναπροσαρμόζεται οριζόντια, ακολουθώντας την αύξηση του κατώτατου μισθού, με εκτιμώμενο κόστος 382 εκατ. ευρώ το 2027.
Αύξηση κατώτατου μισθού και μείωση ασφαλιστικών εισφορών ιδιωτικού τομέα
Ο κατώτατος μισθός αναμένεται να αυξηθεί σε 1.000 ευρώ (1.300 ευρώ συνυπολογιζομένων των τριετιών) έως το 2028 από 920 ευρώ, μέσω δύο αυξήσεων που θα λάβουν χώρα τον Απρίλιο 2027 και τον Ιανουάριο 2028.
Παράλληλα, από την 1η.4.2027 μειώνονται κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα οι ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα (κρατήσεις υπέρ ΔΥΠΑ), με το δημοσιονομικό κόστος, το οποίο καλύπτεται από τον κρατικό προϋπολογισμό, να ανέρχεται σε 163 εκατ. ευρώ το 2027 και σε 218 εκατ. ευρώ το 2028. Συνεπεία της εν λόγω μείωσης, το ποσοστό των συνολικών εισφορών στον ιδιωτικό τομέα υποχωρεί το 2027 σε 34,66% (12,87% για τον εργαζόμενο και 21,79% για τον εργοδότη).
Μειώσεις φόρων για επιχειρήσεις
Επιταχυνόμενες αποσβέσεις: Για δαπάνες από την 1η.01.2027 σε μηχανολογικό εξοπλισμό η απόσβεση συμπτύσσεται σε 6 έτη έναντι των 10 ετών, με προοδευτικούς συντελεστές ως εξής: 1ο έτος: 10%, 2o έτος: 10%, 3ο έτος: 15%, 4ο έτος: 15%, 5ο έτος: 25% και 6ο έτος: 25%. Με αυτόν τον τρόπο επιταχύνονται οι επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό και παρέχονται κίνητρα για τις εν λόγω επενδύσεις, δεδομένου ότι θα αποσβέννυνται σε 6 έτη αντί για 10 έτη, με αντίστοιχη ωφέλεια στον φόρο εισοδήματος των επιχειρήσεων.
Τέλος επιτηδεύματος: Καταργείται πλήρως από το 2027 για νομικά πρόσωπα στην ελληνική περιφέρεια και στη Θεσσαλονίκη, ωφελουμένων 121.922 επιχειρήσεων. Στην Περιφέρεια Αττικής μειώνεται κατά 50% το 2028 και καταργείται οριστικά το 2029, με το δημοσιονομικό κόστος να διαμορφώνεται σε 82 εκατ. ευρώ το 2027 και σε 138 εκατ. ευρώ το 2028, σταθεροποιούμενο σε 201 εκατ. ευρώ τα επόμενα έτη.
Προκαταβολή φόρου: Από το φορολογικό έτος 2027 μειώνεται κατά 5% η προκαταβολή φόρου των ατομικών επιχειρήσεων, ενώ από το φορολογικό έτος 2028 προβλέπεται η μείωση προκαταβολής φόρου των νομικών προσώπων κατά 5% ετησίως και μέχρι ποσοστού 50%, με στόχο την ενίσχυση της ρευστότητας των επιχειρήσεων. Το ταμειακό κόστος εκτιμάται σε 73 εκατ. ευρώ το 2028, σε 377 εκατ. ευρώ το 2029 και σε 399 εκατ. ευρώ το 2030.
Παρεμβάσεις στην αγορά ακινήτων και το στεγαστικό ζήτημα
Φόρος μεταβίβασης σε πολίτες τρίτων χωρών: Από τον Ιούλιο 2027 ο φόρος μεταβίβασης για αγορά κατοικίας από φυσικά πρόσωπα, φορολογικούς κατοίκους τρίτων χωρών (εκτός ΕΕ), αυξάνεται από 3% σε 15% (τελικό 15,45% συνυπολογιζομένης της εισφοράς 3% επί του φόρου υπέρ Δήμων). Ο σκοπός της εν λόγω παρέμβασης συνίσταται στην αποκλιμάκωση των τιμών και στη συνεπακόλουθη ευχερέστερη πρόσβαση των μόνιμων κατοίκων στη στέγη.
Πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ»: Θεσμοθετείται νέο πρόγραμμα ύψους 2 δισ. ευρώ μέσω της ΕΑΤ για τη στήριξη της αγοράς πρώτης κατοικίας μέσω χαμηλότοκων στεγαστικών δανείων με διευρυμένα κριτήρια (ηλικία έως 55 έτη, εμπορική αξία ακινήτου έως 300.000 ευρώ, ύψος δανείου έως 230.000 ευρώ και αυξημένα εισοδηματικά όρια κατά 7.000 ευρώ ανά τέκνο). Εκ των 2 δισ. ευρώ ποσό 500 εκατ. ευρώ προέρχεται από τα δάνεια του ΤΑΑ, ποσό 500 εκατ. ευρώ από τα ταμειακά διαθέσιμα της ΕΑΤ και ποσό 1 δισ. ευρώ από τα πιστωτικά ιδρύματα.
Επιστροφή ενοικίου: Επεκτείνεται από τον Νοέμβριο 2026 η επιστροφή ενοικίου με διευρυμένα εισοδηματικά όρια (ετήσιο φορολογητέο εισόδημα έως 25.000 ευρώ για άγαμους και έως 35.000 ευρώ για έγγαμους, προσαυξανόμενο κατά 5.000 ευρώ για κάθε τέκνο), καλύπτοντας το 85% των ενοικιαστών, δηλαδή 1 εκατ. νοικοκυριά. Το δημοσιονομικό κόστος εκτιμάται σε 233 εκατ. ευρώ. Συγχρόνως, παρέχεται ετήσια οικονομική ενίσχυση με τη μορφή επιστροφής δύο ενοικίων σε εκπαιδευτικούς, ιατρούς και νοσηλευτές που υπηρετούν στην ελληνική περιφέρεια.
Κατάργηση ΕΝΦΙΑ για οικισμούς έως 2.000 κατοίκων και έως 2.200 κατοίκων στη Δυτική Μακεδονία και στις περιφερειακές ενότητες που εφάπτονται στα χερσαία σύνορα της χώρας: Από το έτος 2027 απαλλάσσονται από την καταβολή του ΕΝΦΙΑ φυσικά πρόσωπα, φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας, των οποίων η κύρια κατοικία βρίσκεται σε οικισμούς με πληθυσμό έως 2.000 κατοίκους, σύμφωνα με την εκάστοτε πλέον πρόσφατη απογραφή πληθυσμού, εξαιρουμένων των οικισμών της Περιφέρειας Αττικής (πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων). Ειδικά για την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας και για τις Περιφερειακές Ενότητες της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και της Περιφέρειας Ηπείρου που εφάπτονται στα σύνορα της χώρας, το όριο ορίζεται σε 2.200 κατοίκους. Το μέτρο αφορά σε 136 επιπλέον οικισμούς και σε περίπου 65.000 ιδιοκτήτες ακινήτων, με το επιπρόσθετο δημοσιονομικό κόστος να ανέρχεται σε 8 εκατ. ευρώ ετησίως. Το δημοσιονομικό κόστος της συνολικής απαλλαγής που αφορά σε 12.860 οικισμούς, εκτιμάται σε 86 εκατ. ευρώ ετησίως.
Απαλλαγή από τις προσαυξήσεις βάσει κύκλου εργασιών και μισθοδοσίας προσωπικού κατά τον υπολογισμό του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος για συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες
Από το φορολογικό έτος 2026 (φορολογικές δηλώσεις 2027) θεσπίζεται πλαίσιο απαλλαγής από τις προσαυξήσεις του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος για τους συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες. Η παρέμβαση αφορά στην απαλλαγή από ποσοστό: (α) 10% του ετήσιου κόστους μισθοδοσίας προσωπικού και (β) 5% της διαφοράς του κύκλου εργασιών από τον μέσο όρο του αντίστοιχου Κωδικού Αριθμού Δραστηριότητας (ΚΑΔ). Προϋποθέσεις αποτελούν η πλήρης διασύνδεση POS - ταμειακών μηχανών, η υποβολή στοιχείων στο myDATA, η απουσία εργατικών ή φορολογικών παραβάσεων κατά την τελευταία πενταετία και η έγκαιρη υποβολή δηλώσεων ΦΠΑ και φορολογίας εισοδήματος.
Επιπλέον, το τεκμήριο ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος μειώνεται αναλογικά με το ποσοστό συνιδιοκτησίας για εκμεταλλευτές ταξί (εξαιρούνται πλήρως τα ανήλικα τέκνα). Παράλληλα, επεκτείνεται η μείωση κατά 50% του τεκμηρίου σε ατομικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκων, ειδικά δε για τη Δυτική Μακεδονία και για τις περιφερειακές ενότητες που εφάπτονται στα χερσαία σύνορα της χώρας σε οικισμούς έως 2.200 κατοίκων, εξαιρουμένων όσων βρίσκονται στην Περιφέρεια Αττικής (πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων), με θετική επίδραση σε 136 νέους οικισμούς. Σημειώνεται ότι από τις 755.000 ατομικές επιχειρήσεις οι 427.000 φορολογούνται βάσει τεκμηρίων, ενώ με τις προσαυξήσεις βάσει κύκλου εργασιών και μισθοδοσίας προσωπικού επιβαρύνονται περίπου 156.000 ατομικές επιχειρήσεις. Το δημοσιονομικό κόστος εκτιμάται σε 170 εκατ. ευρώ το 2027 και σταθεροποιείται σε 108 εκατ. ευρώ ετησίως.
Μείωση συντελεστή φορολόγησης κατά κύριο επάγγελμα αγροτών σε 0% για φορολογητέο εισόδημα έως 20.000 ευρώ
Από το φορολογικό έτος 2026 μηδενίζεται ο συντελεστής φορολογίας εισοδήματος για εισοδήματα από αγροτική δραστηριότητα έως 20.000 ευρώ. Δικαιούχοι είναι φυσικά πρόσωπα, κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, με τουλάχιστον 50% του συνολικού εισοδήματός τους να προέρχεται από αγροτική δραστηριότητα. Με τη ρύθμιση αυτή το αφορολόγητο όριο για αγρότη χωρίς τέκνα αυξάνεται για εισόδημα από 8.633 ευρώ σε 22.204 ευρώ, με μέγιστο ετήσιο όφελος φόρου 2.900 ευρώ. Το μέτρο αφορά σε 47.091 αγρότες (επί συνόλου 245.907), οι οποίοι συγκεντρώνουν το 56% του συνολικού αγροτικού εισοδήματος. Το δημοσιονομικό κόστος ανέρχεται σε 87 εκατ. ευρώ το 2027 και σταθεροποιείται σε 56 εκατ. ευρώ για κάθε ένα από τα επόμενα έτη.
Μείωση συντελεστή φορολόγησης τριτέκνων σε 0% για φορολογητέο εισόδημα έως 20.000 ευρώ
Ανάλογη παρέμβαση μηδενισμού του συντελεστή για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ εφαρμόζεται από το φορολογικό έτος 2027 για όσους έχουν τρία εξαρτώμενα τέκνα. Η μείωση για τους μισθωτούς μέσω της παρακράτησης θα ισχύσει από την 01η.01.2027, ενώ για τους ελεύθερους επαγγελματίες η σχετική μείωση θα εμφανιστεί κατά την υποβολή των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος το 2028. Το αφορολόγητο εισόδημα αυξάνεται από 14.364 ευρώ σε 25.364 ευρώ, με μέγιστο όφελος φόρου 1.800 ευρώ ετησίως. Το μέτρο ωφελεί 86.927 τριτέκνους (από τους 152.039) που βρίσκονται άνω του αφορολόγητου ορίου, εκ των οποίων οι 33.894 είναι ελεύθεροι επαγγελματίες. Το δημοσιονομικό κόστος διαμορφώνεται σε 55 εκατ. ευρώ το 2027, σε 107 εκατ. ευρώ το 2028 και σταθεροποιείται σε 90 εκατ. ευρώ για τα επόμενα έτη.