Νέα πολιτική πραγματικότητα διαμορφώνεται στη Γερμανία μετά τη μεγάλη εκλογική νίκη του AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ, με την κοινωνία να εμφανίζεται διχασμένη απέναντι στο ακροδεξιό κόμμα, αλλά ταυτόχρονα να στέλνει σαφές μήνυμα προς τα παραδοσιακά κόμματα.
- Η εκλογική νίκη της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ διχάζει την κοινή γνώμη, με το 51% των Γερμανών να ζητά πλέον συνεργασία των άλλων κομμάτων μαζί της, επαναφέροντας τη συζήτηση για το σπάσιμο του «τείχους» απέναντι στην ακροδεξιά.
- Παρά την εκλογική επιτυχία, η πλειοψηφία (64%) των Γερμανών εκφράζει ανησυχία για το αποτέλεσμα. Ταυτόχρονα όμως, σχεδόν οι μισοί πολίτες (45%) στηρίζουν την ανάληψη της πρωθυπουργίας του κρατιδίου από τον υποψήφιο της AfD.
- Το αποτέλεσμα ερμηνεύεται ως μήνυμα αποδοκιμασίας προς την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, καθώς το 76% των Γερμανών το θεωρεί «χαστούκι» στην κυβέρνηση Μερτς. Η δυσαρέσκεια εστιάζεται κυρίως στο κόμμα του καγκελάριου, το CDU.
- Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς αντιμετωπίζει συντριπτική δυσπιστία, με μόλις το 14% να τον θεωρεί ικανό να διαχειριστεί τις προκλήσεις. Παράλληλα, η πλειοψηφία των πολιτών απαιτεί διορθώσεις στις κυβερνητικές μεταρρυθμίσεις για συντάξεις και υγεία.
Σύμφωνα με νέα δημοσκόπηση της infratest dimap για το ARD-Deutschlandtrend, το 51% των Γερμανών θεωρεί ότι τα υπόλοιπα κόμματα θα πρέπει στο εξής να συνομιλούν και να συνεργάζονται περισσότερο με το AfD, παρά το σκληρό πρόγραμμά του, στο πλαίσιο της πολιτικής διαδικασίας.
Αντίθετη άποψη έχει το 45%.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά τις εκλογές στη Σαξονία-Άνχαλτ, όπου το AfD αναδείχθηκε την Κυριακή πρώτη δύναμη με το εντυπωσιακό 43,8%, χωρίς όμως να εξασφαλίσει την απόλυτη πλειοψηφία.
Το αποτέλεσμα ανοίγει εκ νέου τη συζήτηση στη Γερμανία για το λεγόμενο «τείχος» απέναντι στο AfD και για το αν τα υπόλοιπα κόμματα θα πρέπει να συνεχίσουν να την αποκλείουν από κάθε μορφή πολιτικής συνεννόησης.
Το AfD πρώτο, αλλά οι περισσότεροι ανησυχούν
Παρά την εκλογική επιτυχία του AfD στο κρατίδιο της πρώην ανατολικής Γερμανίας, η πλειοψηφία των Γερμανών αντιμετωπίζει το αποτέλεσμα με ανησυχία.
Το 64% δηλώνει ότι βλέπει με προβληματισμό τη νίκη του ακροδεξιού κόμματος, ενώ μόλις το 24% δηλώνει ικανοποιημένο. Οι υπόλοιποι εμφανίζονται αδιάφοροι απέναντι στο αποτέλεσμα.
Την ίδια στιγμή, όμως, σχεδόν ένας στους δύο Γερμανούς θεωρεί ότι ο υποψήφιος του AfD για την πρωθυπουργία του κρατιδίου, Ούλριχ Ζίγκμουντ, θα πρέπει να αναλάβει το αξίωμα.
Συγκεκριμένα, το 45% τάσσεται υπέρ της εκλογής του, ενώ το 48% διαφωνεί.
Η στήριξη στον Ζίγκμουντ δεν περιορίζεται στους ψηφοφόρους του AfD. Υπέρ της εκλογής του τάσσεται το 36% των ψηφοφόρων της Ένωσης (CDU/CSU), το 18% των Πρασίνων, το 12% του SPD και το 10% της Αριστεράς.
Το στοιχείο αυτό αποτυπώνει το μέγεθος της πολιτικής μετατόπισης που προκαλεί η άνοδος του AfD στη Γερμανία.
«Χαστούκι» στην κυβέρνηση Μερτς
Το εκλογικό αποτέλεσμα στη Σαξονία-Άνχαλτ δεν αποτελεί μόνο επιτυχία του AfD. Για ένα μεγάλο μέρος της γερμανικής κοινωνίας αποτελεί ταυτόχρονα μήνυμα αποδοκιμασίας προς την ομοσπονδιακή κυβέρνηση.
Το 76% των Γερμανών θεωρεί ότι η κυβέρνηση άξιζε ένα εκλογικό «χαστούκι» μέσω της συγκεκριμένης κάλπης.
Η εικόνα για την κυβέρνηση του Φρίντριχ Μερτς είναι ιδιαίτερα αρνητική: το 88% δηλώνει ότι είναι λίγο ή καθόλου ικανοποιημένο από το έργο της, ενώ μόλις το 10% εκφράζει ικανοποίηση.
Η μεγαλύτερη δυσαρέσκεια στρέφεται μάλιστα εναντίον του κόμματος του ίδιου του καγκελαρίου.
Μεταξύ όλων όσοι δηλώνουν δυσαρεστημένοι από την κυβέρνηση, το 63% λέει ότι ενοχλείται περισσότερο από τη CDU, ενώ ακολουθούν το SPD με 22% και η CSU με 7%.
Μόλις 14% εμπιστεύεται τον Μερτς
Ακόμη πιο δύσκολη είναι η εικόνα για τον ίδιο τον καγκελάριο.
Μόλις 14% των Γερμανών πιστεύει ότι ο Φρίντριχ Μερτς μπορεί να οδηγήσει τη χώρα με επιτυχία απέναντι στις μεγάλες προκλήσεις που έχει μπροστά της.
Αντίθετα, το 82% δεν του έχει εμπιστοσύνη.
Η δυσπιστία μάλιστα δεν περιορίζεται στους ψηφοφόρους των κομμάτων της αντιπολίτευσης. Ακόμη και μεταξύ των ψηφοφόρων της Ένωσης, περίπου ένας στους δύο δεν θεωρεί ότι ο Μερτς είναι σε θέση να ανταποκριθεί στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Γερμανία.
Οι Γερμανοί ζητούν αλλαγές στις μεταρρυθμίσεις
Η δυσαρέσκεια αποτυπώνεται και στην κοινωνική πολιτική της κυβέρνησης.
Μόλις το 13% των ερωτηθέντων θέλει να προχωρήσουν χωρίς αλλαγές οι σχεδιαζόμενες μεταρρυθμίσεις στους τομείς της σύνταξης και της υγείας.
Αντίθετα, το 59% ζητά να γίνουν διορθώσεις, ενώ το 22% θεωρεί ότι η κυβέρνηση θα πρέπει να εγκαταλείψει εντελώς τα σχέδιά της.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συζήτηση για τη λεγόμενη «σύνταξη στα 63».
Σήμερα, εργαζόμενοι που έχουν συμπληρώσει 45 χρόνια ασφαλιστικών εισφορών μπορούν να συνταξιοδοτηθούν νωρίτερα χωρίς περικοπή στη σύνταξή τους.
Το 74% των Γερμανών θέλει να διατηρηθεί αυτή η δυνατότητα, ακόμη και αν αυτό σημαίνει αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών.
Μόλις το 18% διαφωνεί.
SPD ή CDU; Οι Γερμανοί θέλουν περισσότερη Αριστερά στην κυβέρνηση
Όσον αφορά την κατεύθυνση που θα πρέπει να ακολουθήσει η κυβέρνηση τους επόμενους μήνες, οι Γερμανοί εμφανίζονται διχασμένοι.
Το 39% θα ήθελε να έχουν μεγαλύτερη επιρροή οι θέσεις του SPD, ενώ το 33% προτιμά να επικρατήσουν περισσότερο οι θέσεις της CDU/CSU.
Η εικόνα που προκύπτει από τη δημοσκόπηση είναι επομένως ιδιαίτερα σύνθετη.
Το AfD κερδίζει έδαφος και αναδεικνύεται σε κυρίαρχη πολιτική δύναμη στη Σαξονία-Άνχαλτ, προκαλώντας ταυτόχρονα έντονη ανησυχία σε μεγάλο μέρος της κοινωνίας.
Την ίδια στιγμή, όμως, περισσότεροι από τους μισούς Γερμανούς θεωρούν ότι τα παραδοσιακά κόμματα δεν μπορούν πλέον απλώς να αγνοούν το AfD και θα πρέπει να συνομιλούν και να αλληλεπιδρούν περισσότερο μαζί του.
Το ακόμη πιο ηχηρό μήνυμα αφορά την κυβέρνηση: σχεδόν εννέα στους δέκα Γερμανούς δηλώνουν δυσαρεστημένοι από το έργο τους, ενώ ο Φρίντριχ Μερτς καταγράφει εξαιρετικά χαμηλή προσωπική αξιοπιστία.
Η δημοσκόπηση της infratest dimap πραγματοποιήθηκε στις 7 Σεπτεμβρίου σε δείγμα 1.051 ψηφοφόρων, μέσω διαδικτύου και τηλεφώνου. Το περιθώριο στατιστικού σφάλματος κυμαίνεται μεταξύ 2 και 3 ποσοστιαίων μονάδων.