Η «Έριν Μπρόκοβιτς» χάρισε στην Τζούλια Ρόμπερτς το πρώτο της Όσκαρ Α’ Γυναικείου Ρόλου, μεταφέροντας στη μεγάλη οθόνη μια αληθινή δικαστική μάχη.
- Η ακτιβίστρια Έριν Μπρόκοβιτς δημιούργησε μια διαδικτυακή πλατφόρμα που χαρτογραφεί τα κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης στις ΗΠΑ. Στόχος της είναι να ενημερώσει τις τοπικές κοινωνίες για τα νέα έργα και να δώσει φωνή στις ανησυχίες τους.
- Τα κέντρα δεδομένων προκαλούν αντιδράσεις λόγω της τεράστιας κατανάλωσης ενέργειας και νερού για τη λειτουργία και την ψύξη τους. Η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης έχει αυξήσει κατακόρυφα τις απαιτήσεις για υπολογιστική ισχύ και πόρους.
- Η λειτουργία των εγκαταστάσεων επιδεινώνει τη λειψυδρία σε πολλές περιοχές και παράγει μεγάλες ποσότητες ηλεκτρονικών αποβλήτων. Παρά τις επενδύσεις δισεκατομμυρίων, τα κέντρα δεδομένων δημιουργούν ελάχιστες νέες θέσεις εργασίας για τις τοπικές οικονομίες.
- Οι αντιδράσεις για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις επεκτείνονται παγκοσμίως, με προσωρινές αναστολές έργων σε πολιτείες των ΗΠΑ και κινητοποιήσεις σε Ιρλανδία, Ολλανδία και Γερμανία, συχνά λόγω έλλειψης διαβούλευσης με τις τοπικές κοινωνίες.
Η ταινία αφηγείται την ιστορία της πραγματικής Έριν Μπρόκοβιτς και τον δικαστικό αγώνα που έδωσε εναντίον της αμερικανικής εταιρείας Pacific Gas and Electric Company, γνωστής ως PG&E.
Η υπόθεση βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα, ενώ η ίδια η Μπρόκοβιτς πραγματοποιεί μια σύντομη εμφάνιση στην ταινία, υποδυόμενη μια σερβιτόρα με το όνομα Τζούλια.
Περισσότερα από 25 χρόνια αργότερα, η διάσημη περιβαλλοντική ακτιβίστρια βρίσκεται ξανά στην πρώτη γραμμή μιας νέας μάχης. Αυτή τη φορά, στο επίκεντρο βρίσκονται τα κέντρα δεδομένων που υποστηρίζουν την τεχνητή νοημοσύνη και εξαπλώνονται με ταχύτατους ρυθμούς σε ολόκληρο τον κόσμο.
Η νέα πλατφόρμα της Έριν Μπρόκοβιτς
Η 66χρονη ακτιβίστρια δημιούργησε τη διαδικτυακή πλατφόρμα «Brockovich Data Center», η οποία συλλέγει πληροφορίες για τον σχεδιασμό και την κατασκευή νέων κέντρων δεδομένων στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι τοποθεσίες των εγκαταστάσεων καταγράφονται σε έναν διαδραστικό χάρτη, ώστε οι πολίτες να μπορούν να βλέπουν πού σχεδιάζονται ή κατασκευάζονται νέα έργα.
«Ο χάρτης αυτός αποτυπώνει το πραγματικό αποτύπωμα αυτής της κούρσας, αποκαλύπτοντας μοτίβα ανάπτυξης, συγκρούσεων και αβεβαιότητας», αναφέρει η Μπρόκοβιτς.
Πριν από τη δημόσια παρουσίαση της πλατφόρμας, η Μπρόκοβιτς είχε ήδη λάβει χιλιάδες αναφορές από πολίτες σχετικά με κέντρα δεδομένων στις ΗΠΑ. Στόχος της είναι να δώσει φωνή στις τοπικές κοινωνίες και να τις βοηθήσει να αποκτήσουν σαφή εικόνα για το πού βρίσκονται τα κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης.
«Το κοινό δεν πρέπει να είναι το τελευταίο που ενημερώνεται», τονίζει.
AP Photo/Damian Dovarganes, File / Φωτογραφία: AP Photo/Damian Dovarganes, File
Γιατί προκαλούν αντιδράσεις τα κέντρα δεδομένων
Τα κέντρα δεδομένων υπάρχουν εδώ και δεκαετίες. Τα τελευταία χρόνια, όμως, οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες έχουν επιταχύνει σημαντικά την κατασκευή νέων εγκαταστάσεων σε πολλές χώρες.
Η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, μαζί με τη διαρκώς αυξανόμενη ζήτηση για υπηρεσίες cloud και ψηφιακές πλατφόρμες, έχει αυξήσει κατακόρυφα τις ανάγκες για υπολογιστική ισχύ.
Οι επικριτές των κέντρων δεδομένων, ανάμεσά τους και η Μπρόκοβιτς, εστιάζουν κυρίως στις τεράστιες ποσότητες ενέργειας και νερού που απαιτούνται για τη λειτουργία των διακομιστών και την ψύξη του εξοπλισμού.
Σύμφωνα με τη μη κυβερνητική οργάνωση AlgorithmWatch, με έδρα το Βερολίνο και τη Ζυρίχη, ένα μόνο κέντρο δεδομένων μπορεί να καταναλώνει τόση ενέργεια όση μια μικρή πόλη.
Ο κίνδυνος λειψυδρίας και τα ηλεκτρονικά απόβλητα
Σε χώρες όπως η Ινδία, η κατασκευή ενός κέντρου δεδομένων μπορεί να επιδεινώσει σημαντικά την έλλειψη νερού.
Κάτοικοι περιοχών κοντά σε τέτοιες εγκαταστάσεις δήλωσαν στη DW ότι, μετά την κατασκευή τους, έχουν πρόσβαση σε νερό μόνο για λίγες ώρες την ημέρα.
Παράλληλα, ο εξοπλισμός που χρησιμοποιείται στα κέντρα δεδομένων φθείρεται γρήγορα, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται μεγάλες ποσότητες ηλεκτρονικών αποβλήτων.
Στην ιστοσελίδα της, η Μπρόκοβιτς αναφέρεται επίσης στην ηχορύπανση που προκαλούν οι εγκαταστάσεις, υποστηρίζοντας ότι μπορεί να επηρεάσει τόσο τους ανθρώπους όσο και τα ζώα.
Δισεκατομμύρια σε επενδύσεις, αλλά λίγες θέσεις εργασίας
Τα κέντρα δεδομένων δεν εξασφαλίζουν απαραίτητα σημαντικά οικονομικά οφέλη για τις περιοχές όπου κατασκευάζονται.
Παρότι οι επενδυτές μπορεί να διαθέτουν δισεκατομμύρια δολάρια για την ανάπτυξή τους, οι εγκαταστάσεις δημιουργούν ελάχιστες θέσεις εργασίας στις τοπικές κοινωνίες.
Συχνά καταλαμβάνουν δεκάδες χιλιάδες τετραγωνικά μέτρα, αλλά για τη λειτουργία τους απαιτούνται μόνο μερικές δεκάδες εργαζόμενοι επί τόπου.
Πού βρίσκονται τα περισσότερα data centers
Οι ΗΠΑ διαθέτουν σήμερα περίπου 5.400 κέντρα δεδομένων, περισσότερα από κάθε άλλη χώρα. Ακολουθούν η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Κίνα, ο Καναδάς, η Γαλλία, η Αυστραλία, η Ολλανδία και η Ρωσία, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλέστηκε το Euronews το 2025.
Χιλιάδες νέες εγκαταστάσεις σχεδιάζονται διεθνώς, κυρίως σε αγροτικές περιοχές. Μεγάλη ανάπτυξη αναμένεται στην Ανατολική Ασία, ιδιαίτερα σε Κίνα, Ιαπωνία, Νότια Κορέα και Ταϊβάν, ενώ επενδύσεις προωθούν επίσης τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ. Στη Γερμανία, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στην ευρύτερη περιοχή της Φρανκφούρτης.
Πού συναντούν αντιδράσεις
Η πλατφόρμα της Μπρόκοβιτς καταγράφει και μορατόριουμ, δηλαδή προσωρινές αναστολές έργων, ώστε να εξεταστούν οι επιπτώσεις τους. Τέτοιες πρωτοβουλίες έχουν καταγραφεί σε αρκετές αμερικανικές πολιτείες, μεταξύ των οποίων η Βόρεια Καρολίνα, η Πενσιλβάνια, το Μέριλαντ, η Φλόριντα, το Τέξας και το Μέιν.
Οι αντιδράσεις επεκτείνονται και εκτός ΗΠΑ. Στην Ιρλανδία, την Ολλανδία, τη Χιλή, τη Βραζιλία και τη Γερμανία έχουν υπάρξει κινητοποιήσεις ή ακυρώσεις σχεδίων, κυρίως λόγω των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και της έλλειψης διαβούλευσης.
Η AlgorithmWatch επισημαίνει ότι συχνά οι τοπικές κοινωνίες ενημερώνονται όταν οι αποφάσεις έχουν ήδη προχωρήσει. Στην Ισπανία, μάλιστα, ορισμένοι δήμαρχοι έμαθαν για σχεδιαζόμενα data centers από δημοσιεύματα του τοπικού Τύπου. Αυτό ακριβώς επιχειρεί να αποτρέψει ο χάρτης της Έριν Μπρόκοβιτς, τουλάχιστον στις ΗΠΑ.