Ο Αλέξανδρος Κασσανδρινός μάς δείχνει τις αγαπημένες γωνιές του διαμερίσματος του, στο Παγκράτι, και εξηγεί πώς παντρεύει τη δικηγορία με την Τέχνη.
- Επέλεξε το Παγκράτι για την αίσθηση γειτονιάς και την εγγύτητα στο Καλλιμάρμαρο, το οποίο αποτελεί προσωπικό του καταφύγιο για άθληση και αποφόρτιση. Η γειτνίαση με το στάδιο αποτελεί σταθερή πυξίδα σε κάθε του μετακόμιση.
- Το άπλετο φυσικό φως είναι πρωταρχική ανάγκη για την ευεξία του, ενώ το καλοκαίρι η ζωή του σπιτιού μεταφέρεται στη βεράντα. Εκεί εργάζεται, διαβάζει και γευματίζει, φροντίζοντας παράλληλα τα φυτά του.
- Η αγάπη του για τα βιβλία, με προτίμηση στις αυτοβιογραφίες, και η τέχνη ορίζουν τον χώρο. Η συλλογή του περιλαμβάνει έργα σύγχρονων Ελλήνων καλλιτεχνών, τα οποία απέκτησε μέσα από προσωπικές σχέσεις και συνεργασίες.
- Απορρίπτει την παραδοσιακή χρήση των δωματίων, μετατρέποντας το σαλόνι σε καθημερινό χώρο και την τραπεζαρία σε γραφείο. Η τέχνη ενσωματώνεται παντού, ακόμα και στην κουζίνα, υπηρετώντας τις προσωπικές στιγμές της καθημερινότητας.
Ο Αλέξανδρος Κασσανδρινός ανήκει σε εκείνους τους ανθρώπους που αρνούνται να χωρέσουν σε μία μόνο ιδιότητα. Δικηγόρος εδώ και δύο δεκαετίες, υπηρετεί τη Νομική με συνέπεια, σεβασμό και βαθιά αίσθηση ευθύνης, έχοντας μετατρέψει το επάγγελμα που κάποτε δεν ήταν η πρώτη του επιλογή σε μια σχέση ουσιαστικής αγάπης και αφοσίωσης. Παράλληλα όμως, η τέχνη και ο πολιτισμός δεν αποτέλεσαν ποτέ για τον ίδιο ένα παράλληλο ενδιαφέρον, αλλά έναν τρόπο να ερμηνεύει τον κόσμο και να αναζητά απαντήσεις στα μεγάλα και μικρά ερωτήματα της ζωής.
Αυτή η ανάγκη τον οδήγησε πριν από δέκα χρόνια στη δημιουργία του Just Art, ενός εγχειρήματος που ξεκίνησε ως ένας διάλογος ανάμεσα στο Δίκαιο και την Τέχνη και εξελίχθηκε σε μια δυναμική πλατφόρμα πολιτιστικών δράσεων με έντονο κοινωνικό αποτύπωμα. Μέσα από εκθέσεις, ξεναγήσεις και πρωτοβουλίες που ανοίγουν τη συζήτηση γύρω από σύγχρονα κοινωνικά ζητήματα, ο Αλέξανδρος αντιμετωπίζει τον πολιτισμό ως ένα ζωντανό πεδίο διαλόγου με την κοινωνία. Αυτή την περίοδο, μάλιστα, γιορτάζει τα δέκα χρόνια του Just Art με την ομαδική έκθεση «Γιατί κελαηδάει το πουλί στο κλουβί», που φιλοξενείται στον Δήμο Αθηναίων έως τις 13 Σεπτεμβρίου. Εμπνευσμένη από τον εμβληματικό τίτλο του αυτοβιογραφικού έργου της Μάγιας Αγγέλου, η έκθεση χρησιμοποιεί την τέχνη ως αφετηρία για έναν διάλογο γύρω από την ελπίδα, την ελευθερία και τη δύναμη του ανθρώπου να υπερβαίνει κάθε μορφή εγκλωβισμού -σωματικού, ψυχικού ή κοινωνικού. Σήμερα, αυτή η πορεία συνεχίζεται και μέσα από τον νέο του ρόλο ως συντονιστή εξωστρέφειας πολιτισμού, πολιτιστικών και αθλητικών δράσεων στον Δήμο Αθηναίων, με στόχο να κάνει τον πολιτισμό πιο ανοιχτό, πιο προσβάσιμο και πιο κοντά σε κάθε κοινό.
Ίσως γι’ αυτό το σπίτι του μοιάζει περισσότερο με φυσική προέκταση της προσωπικότητάς του. Ένας χώρος γεμάτος έργα τέχνης, αντικείμενα με ιστορία και μια σπουδαία βιβλιοθήκη που αποτυπώνει τις αναζητήσεις, τις επιρροές και τα ενδιαφέροντά του. Για τον Αλέξανδρο Κασσανδρινό, η τέχνη δεν περιορίζεται στους τοίχους μιας γκαλερί- είναι τρόπος ζωής, καθημερινή συνομιλία και αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητάς του.
Ένα φωτεινό διαμέρισμα στο Παγκράτι
Το Παγκράτι δεν ήταν μια τυχαία επιλογή για τον Αλέξανδρο Κασσανδρινό. Όταν επέστρεψε στην Ελλάδα έπειτα από σχεδόν δέκα χρόνια στη Γερμανία, αναζητούσε μια γειτονιά που θα του επέτρεπε να βρίσκεται κοντά στο δικηγορικό του γραφείο στο Κολωνάκι, αλλά και να ταιριάζει στον τρόπο ζωής του. Σήμερα, ύστερα από τρεις μετακομίσεις στην ίδια περιοχή, δηλώνει πως δύσκολα θα την αποχωριζόταν.
«Το Παγκράτι έχει ακόμα την αίσθηση της γειτονιάς. Σφύζει από ζωή, κυρίως από νέο κόσμο, ανθρώπους με τους οποίους νιώθω ότι μοιράζομαι μια κοινή φιλοσοφία. Είναι μια περιοχή που σε κάνει να ζεις τη γειτονιά σου, να κυκλοφορείς με τα πόδια, χωρίς να χρειάζεσαι αυτοκίνητο» αναφέρει ο ίδιος στο iefimerida.gr
Ένας ακόμη λόγος που δεν φαντάζεται τον εαυτό του μακριά από εδώ είναι η γειτνίαση με το Καλλιμάρμαρο. Το πέταλο του Παναθηναϊκού Σταδίου αποτελεί το προσωπικό του καταφύγιο, το σημείο όπου τρέχει, αθλείται και αποφορτίζεται από την ένταση της ημέρας. «Κάθε φορά που έψαχνα σπίτι, είχα ως πυξίδα το Καλλιμάρμαρο. Εκεί αφήνω όλη την τοξικότητα και το άγχος της καθημερινότητας».
Το διαμέρισμα όπου ζει τα τελευταία τέσσερα χρόνια τον κέρδισε από την πρώτη στιγμή για έναν πολύ συγκεκριμένο λόγο: το φως. Για τον ίδιο, το φυσικό φως δεν είναι απλώς ένα αρχιτεκτονικό πλεονέκτημα αλλά μια μορφή καθημερινής ευεξίας. Θέλει ο ήλιος να διαπερνά κάθε γωνιά του σπιτιού, να το «καθαρίζει» ενεργειακά και να δημιουργεί μια αίσθηση ηρεμίας. Γι' αυτό και όλα μοιάζουν να έχουν σχεδιαστεί ώστε να αναδεικνύουν τη φωτεινότητα του χώρου. «Για μένα το σημαντικότερο σε ένα σπίτι είναι το φως. Θέλω ο ήλιος να μπαίνει παντού. Πιστεύω ότι καθαρίζει ενεργειακά το σπίτι. Είναι κάτι που αναζητώ πάντα.» αναφέρει ο ίδιος στο iefimerida.gr
Το καλοκαίρι, όμως, η καρδιά του σπιτιού μεταφέρεται στη βεράντα. Τη βλέπει ως φυσική συνέχεια του εσωτερικού χώρου και περνά εκεί το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας. Εκεί θα πάρει το πρωινό ή το γεύμα του, θα διαβάσει, θα εργαστεί ή απλώς θα χαλαρώσει. Μέχρι να έρθει ο χειμώνας, η τραπεζαρία της βεράντας αντικαθιστά σχεδόν ολοκληρωτικά εκείνη του σαλονιού. Δεν είναι τυχαίο ότι αφιερώνει ιδιαίτερο χρόνο και στη φροντίδα των φυτών του, καθώς η κηπουρική αποτελεί μία από τις αγαπημένες του ασχολίες. «Η βεράντα είναι προέκταση του σπιτιού. Εκεί θα φάω, θα δουλέψω, θα διαβάσω. Μέχρι να χειμωνιάσει δύσκολα θα με βρεις στην τραπεζαρία μέσα. Παράλληλα ασχολούμαι πολύ με τα φυτά. Η κηπουρική με χαλαρώνει».
Η αγάπη του για την τέχνη και τα βιβλία είναι εμφανής σε κάθε σημείο του διαμερίσματος. Η βιβλιοθήκη καταλαμβάνει κεντρική θέση, φιλοξενώντας εκατοντάδες τίτλους που αποτυπώνουν τις αναζητήσεις του. Παραμένει πιστός στην απόλαυση της κυριακάτικης εφημερίδας, ενώ διαβάζει ασταμάτητα, χωρίς να αισθάνεται πλέον την υποχρέωση να ολοκληρώνει κάθε βιβλίο που ξεκινά. Αν κάτι δεν τον κερδίσει, το αφήνει χωρίς ενοχές για να περάσει στο επόμενο. «Διαβάζω ό,τι πέσει στα χέρια μου. Έχω όμως απενοχοποιηθεί. Αν ένα βιβλίο δεν με κρατήσει, θα το αφήσω και θα ξεκινήσω το επόμενο.»
Ξεχωριστή θέση στις προτιμήσεις του έχουν οι βιογραφίες και κυρίως οι αυτοβιογραφίες. Τον γοητεύει η υποκειμενικότητα με την οποία αφηγείται κανείς τη ζωή του, αυτό το σημείο όπου η πραγματικότητα συναντά τη λογοτεχνία. «Μου αρέσουν γιατί δεν είναι ποτέ απόλυτα αντικειμενικές. Έχουν πάντα μέσα τους και λίγη λογοτεχνία.» επισημαίνει.
Στα ράφια του συναντά κανείς βιογραφίες πολιτικών, δημοσιογράφων, συγγραφέων, επιχειρηματιών και προσωπικοτήτων που άφησαν το αποτύπωμά τους στην κοινωνία, ενώ παρακολουθεί συστηματικά και τη σύγχρονη παγκόσμια λογοτεχνία. Αυτό το καλοκαίρι σκοπεύει να αφιερωθεί στη σειρά βιβλίων του Θανάση Λάλα με τις συνομιλίες με τους αρχαίους φιλοσόφους.
Ανάμεσα στα βιβλία συνυπάρχουν έργα σύγχρονων Ελλήνων καλλιτεχνών που έχουν αποκτηθεί κυρίως μέσα από προσωπικές σχέσεις και συνεργασίες. Μια φωτογραφία και ένα σχέδιο της Βένιας Μπεχράκη, ένα κεραμικό της Στέλλας Καπεζάνου, έργα του Δημήτρη Αποστόλου και του Αλέξανδρου Γεωργίου, ένα lightbox της Αμαλίας Σωτηροπούλου, πίνακα του Διονύση Χριστοφυλογιάννη, δύο φωτογραφίες της Ευανθίας Ρεμπούτσικα στον διάδρομο, δύο φωτογραφίες του Θοδωρή Θεοδωρίδη και ένα ιδιαίτερο κέντημα της Κανέλλας Αράπογλου συνθέτουν μια συλλογή που εξελίσσεται διαρκώς και κάνει το σπίτι να μοιάζει περισσότερο με προσωπική αφήγηση παρά με χώρο έκθεσης.
Το σαλόνι είναι ίσως το πιο ζωντανό δωμάτιο του σπιτιού. Σε αντίθεση με την εικόνα του «καλού σαλονιού» της παιδικής του ηλικίας, που άνοιγε μόνο όταν υπήρχαν καλεσμένοι, ο ίδιος το χρησιμοποιεί καθημερινά. Εκεί εργάζεται, ξεκουράζεται, διαβάζει και απολαμβάνει τις ήσυχες στιγμές του. «Στο πατρικό μου δεν καθόμασταν ποτέ στο σαλόνι. Άνοιγε μόνο όταν ερχόταν επισκέπτης. Αυτή την αντίληψη την έχω αποβάλει τελείως. Σήμερα κάνω τα πάντα εδώ.»
Τα ουδέτερα, αποικιακής αισθητικής χρώματα, το περσικό χαλί και το τζάκι δημιουργούν μια ατμόσφαιρα γαλήνης, καθώς τα έντονα χρώματα και η υπερβολική διακόσμηση τον κουράζουν. «Μου αρέσουν τα ουδέτερα χρώματα. Τα πολλά αντικείμενα και τα έντονα χρώματα με κουράζουν. Θέλω ο χώρος να με ξεκουράζει.».
Τον χειμώνα ανάβει το τζάκι, ενώ μια μικρή του ιδιαιτερότητα είναι ότι λατρεύει να ανάβει κεριά το πρωί. «Οι περισσότεροι τα ανάβουν το βράδυ. Εγώ απολαμβάνω να τα βλέπω να φωτίζονται από το φυσικό φως της ημέρας».
Τα τελευταία χρόνια έχει αρχίσει να ανακαλύπτει ξανά και την κουζίνα του. Μπορεί να μαγειρεύει μόνο μία φορά την εβδομάδα, όμως περνά αρκετό χρόνο εκεί τα πρωινά, φροντίζοντας να ξεκινά τη μέρα του σε έναν χώρο που τον εμπνέει. Γι' αυτό και η τέχνη δεν λείπει ούτε από εκεί. Αντίθετα, έχει επιλέξει να τοποθετήσει έργα ακόμη και στην κουζίνα και στο μπάνιο, πιστεύοντας πως η τέχνη δεν πρέπει να περιορίζεται στους χώρους που βλέπουν οι επισκέπτες, αλλά να συνοδεύει τις πιο προσωπικές στιγμές της καθημερινότητας. «Η Τέχνη δεν είναι μόνο για το σαλόνι. Θέλω να υπάρχει στην κουζίνα, στο μπάνιο, ακόμη και στο WC. Είναι οι χώροι που ζούμε περισσότερο μέσα στην ημέρα.»
Στο υπνοδωμάτιο κυριαρχεί η απόλυτη λιτότητα. Όσο λιγότερα αντικείμενα, τόσο καλύτερα. Επιλέγει αποκλειστικά λευκά σεντόνια και καλύμματα, γιατί θέλει να νιώθει κάθε βράδυ σαν να βρίσκεται σε ένα ήρεμο ξενοδοχείο, έναν χώρο απόλυτης ξεκούρασης.
Η τραπεζαρία, αντίθετα, δεν λειτουργεί ποτέ αποκλειστικά ως τραπεζαρία. Είναι γεμάτη βιβλία, σημειώσεις και αντικείμενα τέχνης, τόσο ώστε συχνά χρειάζεται να τα μετακινήσει για να στρώσει το φαγητό του. Κάποιες φορές δεν μπαίνει καν σε αυτή τη διαδικασία και τρώει ανάμεσα στα βιβλία. Δεν τον απασχολούν οι συμβάσεις. Του αρέσει οι χώροι να αποκτούν διαφορετικές χρήσεις από εκείνες για τις οποίες σχεδιάστηκαν. Θα φάει στον καναπέ χωρίς δεύτερη σκέψη, γιατί πιστεύει ότι η λειτουργικότητα κάνει την καθημερινότητα πιο ανθρώπινη και πιο άνετη.
Παρότι κατά καιρούς υποδέχεται φίλους στο σπίτι του, σήμερα το απολαμβάνει κυρίως ως προσωπικό καταφύγιο. Την έντονη κοινωνικότητα την αφήνει στο γραφείο του, όπου προτιμά να συναντά τις παρέες του. «Όσο μεγαλώνω, τόσο περισσότερο ανακαλύπτω τον εαυτό μου μέσα στον χώρο μου και τον χώρο μέσα στον εαυτό μου» αναφέρει πριν με αποχαιρετήσει.
Info: Η επετειακή έκθεση «Γιατί κελαηδά το πουλί στο κλουβί» θα διαρκέσει μέχρι τις 13/09 στην Πινακοθήκη του Δήμου Αθηναίων. Οι εικαστικοί που λαμβάνουν μέρος είναι οι: Χλόη Ακριθάκη, Κανέλλα Αράπογλου, Βένια Δημητρακοπούλου, Μενέλαος Καραμαγγιώλης, Στέλλα Καπεζάνου, Βάσω Κατράκη, Δέσποινα Μεϊμάρογλου, Βένια Μπεχράκη, Ρίκα Πανά, Έφη Χαλιορή, Διονύσης Χριστοφιλογιάννης, Doreida Xhogu, Farida El Gazaar, Kalos & Klio, Silvina Der Meguerditchian