Το Stranger Things τελείωσε πριν από μερικές μέρες, αφήνοντας μια ανάμεικτη γεύση στους τηλεθεατές.
Σε άλλους άρεσε το τέλος, άλλους τους απογοήτευσε και άλλους τους άφησε με κάποια ερωτηματικά. Ένα όμως είναι σίγουρο: η σειρά συζητήθηκε όσο καμία άλλη και αποτέλεσε τη μεγαλύτερη επιτυχία του Netflix παγκοσμίως.
Η επιτυχία του Stranger Things οφείλεται στο μοναδικό του μείγμα νοσταλγίας των ’80s, αυθεντικών χαρακτήρων και ατμοσφαιρικού μυστηρίου: η σειρά αξιοποιεί την αισθητική και την ποπ κουλτούρα της εποχής όχι απλώς ως σκηνικό αλλά ως ταυτότητα, ενώ οι σχέσεις των παιδιών και των ενηλίκων δημιουργούν συναισθηματικό δέσιμο που κάνει τον θεατή να νοιάζεται πραγματικά.
Παράλληλα, το ισορροπημένο sci‑fi θρίλερ, η κινηματογραφική αφήγηση με συνεχείς κορυφώσεις και η προσεγμένη παραγωγή -από το casting μέχρι το soundtrack- συνθέτουν μια εμπειρία που είναι ταυτόχρονα οικεία και φρέσκια, με αποτέλεσμα η σειρά να ξεχωρίζει και να γίνεται φαινόμενο.
Ωστόσο, παρ' ότι είναι επιστημονικής φαντασίας, κάποιοι έχουν αναρωτηθεί - και όχι άδικα - αν βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα. Η αλήθεια είναι ότι η σειρά, είναι εμπνευσμένη από αληθινά κυβερνητικά πειράματα και παραφυσικές θεωρίες που έλαβαν χώρα στις ΗΠΑ.
Οι δημιουργοί της σειράς, τα αδέλφια Matt και Ross Duffer, έχουν δηλώσει στο Rolling Stone ότι ήθελαν το υπερφυσικό στοιχείο να στηρίζεται σε επιστημονικά θεμέλια, ώστε να γίνεται πιο ρεαλιστικό και τρομακτικό. Όπως έχει πει ο Matt: «Όσο γελοίο κι αν φαίνεται, το τέρας στην εναλλακτική διάσταση δεν προέρχεται από πνευματική σφαίρα και δεν συνδέεται με καμία θρησκεία. Δεν πιστεύω στα φαντάσματα, αλλά πιστεύω σε εξωγήινους και εναλλακτικές διαστάσεις».
Κυβερνητικά πειράματα με ναρκωτικά
Στο Stranger Things, αναφορές όπως το «Project MKUltra» παραπέμπουν σε πραγματικά προγράμματα της CIA από τη δεκαετία του 1950 έως τις αρχές του 1970, που εξερευνούσαν τεχνικές ελέγχου του νου με τη χρήση ναρκωτικών και άλλων μεθόδων.
Παρά την καταστροφή των περισσότερων εγγράφων το 1973, οι μαρτυρίες, οι κοινοβουλευτικές έρευνες και τα έγγραφα που βρέθηκαν μέσω αιτημάτων ελευθερίας πληροφοριών αποκαλύπτουν το εύρος αυτών των πειραμάτων, τα οποία είχαν στόχο την εξαγωγή ευαίσθητων πληροφοριών και τον πιθανό έλεγχο αντιπάλων στον Ψυχρό Πόλεμο.
Δεξαμενές απομόνωσης αισθήσεων
Η χρήση δεξαμενών απομόνωσης στη σειρά, που ενισχύει τις δυνάμεις της Eleven, βασίζεται στα πραγματικά isolation tanks του νευροεπιστήμονα και λάτρη των δελφινιών, John C. Lilly από τη δεκαετία του 1950.
Ο Lilly ανέπτυξε αυτά τα «isolation tanks» ως μέσο πλήρους απομόνωσης αισθήσεων, δοκιμάζοντάς τα πρώτα στον εαυτό του. Ωστόσο, η διαδικασία σύντομα αποδείχθηκε επώδυνη. Στη συνέχεια, στο πλαίσιο ενός υποπρογράμματος του MKUltra, ο ψυχίατρος Dr. Donald Ewen Cameron χρησιμοποίησε συνδυασμό παραισθησιογόνων ναρκωτικών όπως η LSD, ηλεκτροσπασμοθεραπεία και απομόνωση αισθήσεων σε ασθενείς που δεν γνώριζαν τι τους γινόταν, πολλοί εκ των οποίων είχαν έρθει για αθώες θεραπείες, όπως η αντιμετώπιση του άγχους. Δεν είναι σαφές αν χρησιμοποιούσε δεξαμενή ή άλλες μεθόδους απομόνωσης, όπως ωτοασπίδες και μάσκες, αλλά κάποιοι ασθενείς κατέληξαν μόνιμα σε κώμα.
Παιδιά ως υποκείμενα πειραμάτων
Αν και δεν υπάρχουν στοιχεία ότι το MKUltra περιλάμβανε παιδιά, η αμερικανίδα Cathy O’Brien ισχυρίζεται ότι συμμετείχε σε πειράματα ελέγχου του νου. Έχει γράψει δύο βιβλία για τις εμπειρίες της σε κυβερνητικά χρηματοδοτούμενο πρόγραμμα που ονομάζεται Project Monarch, το οποίο περιλάμβανε δοκιμές τεχνικών ελέγχου του νου σε παιδιά. Σύμφωνα με τους υποστηρικτές του προγράμματος (που είναι αρκετοί), ο στόχος της κυβέρνησης με την επιλογή παιδιών για πειράματα ελέγχου νου ήταν να δημιουργηθεί ο «τέλειος υπερστρατιώτης» – κάτι παρόμοιο με τις ικανότητες που παρουσιάζει η Eleven στη σειρά. Υπάρχουν επίσης ισχυρισμοί ότι περιλάμβανε σεξουαλική κακοποίηση παιδιών και πειράματα βασισμένα στο έργο του Χάινριχ Χίμλερ κατά τη διάρκεια του Τρίτου Ράιχ. Και πάλι, δεν υπάρχει απόδειξη ότι το Project Monarch υπήρξε, αλλά για θεωρίες συνωμοσίας.
Πειράματα τηλεπάθειας
Οι δυνάμεις της Eleven παραπέμπουν στα προγράμματα Stargate, που διεξήχθησαν από τον αμερικανικό στρατό και μελετούσαν ψυχοκίνηση, τηλεπάθεια και απομακρυσμένη παρατήρηση γεγονότων. Οι στρατιωτικές έρευνες περιλάμβαναν ακόμη και στρατολόγηση υποψηφίων με ψυχικές ικανότητες, ανάλογα με τα πειράματα που παρουσιάζονται στη σειρά.
Αν και το MKUltra είχε υποτιθέμενα ολοκληρωθεί μέχρι το 1983, χρονιά που διαδραματίζεται η σειρά, το πρόγραμμα Stargate μόλις ξεκινούσε. Η κυβέρνηση προσέλαβε ακόμη και έναν κυνηγό υποψηφίων με ψυχικές ικανότητες για να εντοπίσει και να στρατολογήσει υποψήφιους. Το βιβλίο που έγινε ταινία το 2004, The Men Who Stare at Goats, περιγράφει τα πειράματα Stargate όπου δοκιμάζονταν τηλεκινητικές ικανότητες, προσπαθώντας οι συμμετέχοντες να σκοτώσουν ζώα με τη δύναμη του νου. Στο Hawkins Lab, η Eleven συμμετέχει σε παρόμοιο πείραμα, όταν της ζητείται να σκοτώσει μια γάτα μόνο με το βλέμμα της.
Θάνατοι και καλύψεις
Όπως στη σειρά, υπήρξαν θάνατοι που συνδέθηκαν με τα πραγματικά πειράματα. Ο Frank Olson, βιοχημικός της CIA που συμμετείχε σε πειράματα LSD, βρέθηκε νεκρός υπό αμφισβητούμενες συνθήκες το 1953. Η επίσημη εκδοχή λέει ότι ήξερε ότι λάμβανε LSD και ότι αυτό επέτεινε τις αρχόμενες αυτοκτονικές τάσεις του. Λίγο μετά τη συμμετοχή του σε ένα πείραμα, αποχώρησε από τη δουλειά του, μπήκε σε δωμάτιο ξενοδοχείου στον 13ο όροφο και έπεσε στο κενό.
Η οικογένειά του αμφισβήτησε την επίσημη έκθεση και υπέβαλε αγωγές υποστηρίζοντας ότι δολοφονήθηκε γιατί ήξερε πάρα πολλά. Οι συνθήκες θανάτου του παραμένουν αμφιλεγόμενες. Στη συνέχεια, η οικογένειά του, έλαβε διακανονισμό 750.000 δολαρίων από την κυβέρνηση το 1975.
Το 1994, εκταφιάστηκε το σώμα του και ο ιατροδικαστής παρατήρησε τραύματα στο κεφάλι που υποδήλωναν ότι ο Olson ότι δέχτηκε χτύπημα ενώ ήταν ακόμα ζωντανός. Ο ιατροδικαστής θεώρησε ότι τα τραύματα ήταν συμβατά με ανθρωποκτονία και η οικογένεια έκανε μήνυση για αδικοπραξία το 2012, αλλά ένας δικαστής αργότερα απέρριψε την υπόθεση.
Με πληροφορίες από το περιοδικό Rolling Stone