Ένας ήλιος, ένα σπιτάκι, ένα ουράνιο τόξο ή ένα πορτρέτο. Ζωγραφιές κρεμασμένες στις πόρτες των ψυγείων, μία από τις πιο συνηθισμένες εικόνες στα σπιτικά.
Αυτό, όμως, που για πολλούς γονείς αποτελεί απλώς μια τρυφερή κίνηση, μπορεί να έχει βαθύτερη επίδραση στη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών. Ειδικοί στην αναπτυξιακή ψυχολογία επισημαίνουν ότι η τοποθέτηση των δημιουργιών των παιδιών σε εμφανές σημείο περνά ένα πολύ συγκεκριμένο μήνυμα: ότι αυτό που κάνουν έχει σημασία. Όταν βλέπουν ότι οι γονείς τους εκτιμούν και προβάλλουν μια ζωγραφιά τους, ενισχύεται η αίσθηση ικανότητας και ότι ανήκουν στην οικογένεια.
Η άποψη αυτή συνδέεται με τη θεωρία του αυτοπροσδιορισμού των ψυχολόγων Έντουαρντ Ντέσι και Ρίτσαρντ Ράιαν, σύμφωνα με την οποία οι άνθρωποι χρειάζεται να αισθάνονται ικανοί, αυτόνομοι και συνδεδεμένοι με τους άλλους για να αναπτύσσονται με υγιή τρόπο.
Πώς μία ζωγραφιά στο ψυγείο ενισχύει την αυτοεκτίμηση του παιδιού
Οι ειδικοί εξηγούν ότι τα παιδιά διαμορφώνουν σημαντικό μέρος της αυτοεκτίμησής τους μέσα από τις αντιδράσεις των ενηλίκων που βρίσκονται γύρω τους. Έτσι, ακόμη και μια απλή κίνηση, όπως το να στερεώσει ένας γονιός μια ζωγραφιά με μαγνήτη στο ψυγείο, μπορεί να λειτουργήσει ως μία αναγνώριση. Η κίνηση αυτή δεν επιβραβεύει τόσο το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα, αλλά αποδεικνύει ότι ο γονιός αναγνωρίζει την προσπάθεια, τη δημιουργικότητα και την αφοσίωση που κρύβονται πίσω από κάθε δημιουργία.
Ορισμένα σπίτια μετατρέπονται κάθε σχολική χρονιά σε ένα είδος γκαλερί καθώς πόρτες και επιφάνειες γεμίζουν σταδιακά με νέες ζωγραφιές. Όταν ξεκινά η επόμενη χρονιά, οι παλιές δημιουργίες απομακρύνονται για να πάρουν τη θέση τους καινούργιες.
Σύμφωνα με έρευνα των Carol Dweck και Elizabeth Gunderson, μια τέτοια ρουτίνα ενισχύει τα παιδιά και μπορεί να εξελιχθεί σε οικογενειακό τελετουργικό. Παράλληλα, έρευνες που συνδέονται με το έργο της Dweck, γνωστής για τη θεωρία της «νοοτροπίας ανάπτυξης», δείχνουν ότι η αναγνώριση της προσπάθειας αντί του ταλέντου βοηθά τα παιδιά να αποκτήσουν πιο υγιή σχέση με τη μάθηση και τα λάθη. Έτσι, τα παιδιά αντιλαμβάνονται ότι οι γονείς αναγνωρίζουν την προσπάθεια που κατέβαλαν.
Το όφελος, ωστόσο, δεν περιορίζεται στην αυτοεκτίμηση. Οι ειδικοί τονίζουν ότι τέτοιες μικρές οικογενειακές συνήθειες ενισχύουν και τους δεσμούς μεταξύ των μελών της οικογένειας. Έτσι, το ψυγείο μετατρέπεται σε ένα είδος «συναισθηματικής βιτρίνας» του σπιτιού, όπου τα παιδιά αντιλαμβάνονται ότι αποτελούν μέρος ενός σημαντικού συνόλου και ότι η δική τους συμβολή έχει αξία για όλη την οικογένεια.