Πόσες φορές δεν σας έχει συμβεί να επισκέπτεστε τους παππούδες σας και να σας λένε την ίδια ιστορία από τα παλιά, ξανά και ξανά. Τι σημαίνει αυτό, σύμφωνα με την ψυχολογία;
Κι ενώ εσείς μπορεί να ανησυχείτε μήπως αρχίζουν να παρουσιάζουν τα πρώτα σημάδια άνοιας, οι ειδικοί λένε το αντίθετο: Το να ανατρέχει κανείς συνεχώς στις ίδιες ιστορίες δεν αποτελεί ένδειξη δυσλειτουργίας του εγκεφάλου. Αντιθέτως, μέσω αυτής της διαδικασίας ο εγκέφαλος επιτελεί μία από τις σημαντικότερες λειτουργίες του.
Τι σημαίνει, σύμφωνα με την Ψυχολογία, η επανάληψη ιστοριών του παρελθόντος
Αυτή η ασυνείδητη πρακτική ονομάζεται «ανασκόπηση ζωής». Ο όρος έγινε γνωστός χάρη στον Ρόμπερτ Μπάτλερ τη δεκαετία του 1960 και περιγράφει τη διαδικασία κατά την οποία ένα άτομο ανατρέχει σε σημαντικά γεγονότα της ζωής του και τα επανεξετάζει. Θεωρείται μια απολύτως φυσιολογική διαδικασία κατά τη διάρκεια της γήρανσης.
Σύμφωνα με τον ιδρυτή του Γαλλικού Εθνικού Ινστιτούτου για τη Γήρανση, οι αναμνήσεις και οι αναδρομές στις οποίες καταφεύγουν οι ηλικιωμένοι δεν είναι μια διαδικασία χωρίς νόημα. Μπορούν να τους βοηθήσουν να επιλύσουν εσωτερικές συγκρούσεις και να αναλογιστούν σημαντικά γεγονότα της ζωής τους.
Γιατί είναι σημαντική η ανασκόπηση ζωής
Η έννοια της «ανασκόπησης ζωής» έχει μάλιστα χρησιμοποιηθεί με πιο συστηματικό τρόπο και σε θεραπευτικά πλαίσια.
Το να διηγείται κανείς πολλές φορές την ίδια ή τις ίδιες ιστορίες δεν αποτελεί, από μόνο του, ένδειξη γνωστικής έκπτωσης. Εκτός από το ότι βοηθά το άτομο να δώσει ξανά νόημα στην πορεία της ζωής του, η ανασκόπηση ζωής μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση της ταυτότητάς του, στη μετάδοση αναμνήσεων και στην ενίσχυση των σχέσεων με τους άλλους.
Όταν πραγματοποιείται με τη βοήθεια επαγγελματία ψυχολόγου, μπορεί επίσης να βοηθήσει στην επεξεργασία των τύψεων και των απωθημένων, στην επίλυση συγκρούσεων από το παρελθόν και στην επίτευξη μεγαλύτερης συναισθηματικής ηρεμίας, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Psychogeriatrics το 2024.