Ο ύπνος με την πόρτα του υπνοδωματίου κλειστή μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ποιότητα του ύπνου, καθώς επιτρέπει τη συσσώρευση διοξειδίου του άνθρακα που εκπνέεται οδηγώντας σε συγκεντρώσεις πάνω από τα συνιστώμενα όρια.
Επιστημονικές μελέτες που δημοσιεύθηκαν μεταξύ 2018 και 2025 δείχνουν ότι όταν δύο ή περισσότερα άτομα κοιμούνται σε ένα κλειστό δωμάτιο χωρίς επαρκή αερισμό, τα επίπεδα CO₂ μπορεί να ξεπεράσουν τα 1.300 μέρη ανά εκατομμύριο (ppm). Αυτή η συγκέντρωση συνδέεται με πιο ρηχό ύπνο, περισσότερες νυχτερινές αφυπνίσεις, μικρότερη διάρκεια βαθύ ύπνου, αυξημένα επίπεδα κορτιζόλης το πρωί και μειωμένη γνωστική απόδοση την επόμενη ημέρα.
Πώς επηρεάζει η συσσώρευση CO₂ τον ύπνο
Κατά τη διάρκεια του ύπνου, ένας ενήλικας εκπνέει κατά μέσο όρο περίπου 250 χιλιοστόλιτρα CO₂ ανά λεπτό. Σε ένα μικρό δωμάτιο με κλειστή πόρτα, το αέριο αυτό συσσωρεύεται σταδιακά, αυξάνοντας τη συγκέντρωση από τα φυσιολογικά επίπεδα των 400 ppm σε τιμές πολύ υψηλότερες από τις συνιστώμενες. Εργαστηριακές μελέτες δείχνουν ότι επίπεδα πάνω από 1.000 ppm μειώνουν την αποδοτικότητα του ύπνου, ενώ συγκεντρώσεις άνω των 1.300 ppm μειώνουν σημαντικά τη διάρκεια του βαθύ ύπνου.
Ο μηχανισμός είναι διπλός: σε αυξημένα επίπεδα το CO₂ ερεθίζει τους χημειοϋποδοχείς του εγκεφαλικού στελέχους, ενεργοποιώντας το συμπαθητικό νευρικό σύστημα. Αυτό αυξάνει την κορτιζόλη, την ορμόνη του στρες, και προκαλεί περισσότερες μικροαφυπνίσεις που διακόπτουν τον ύπνο χωρίς το άτομο να έχει ξυπνήσει εντελώς. Η έρευνα έδειξε ότι το CO₂ στο δωμάτιο ήταν ο παράγοντας με τη μεγαλύτερη επίδραση στη μείωση της ποιότητας του ύπνου, σε σύγκριση με τη θερμοκρασία, τα αιωρούμενα σωματίδια και τον θόρυβο.
Μελέτη επιβεβαιώνει ότι είναι σημαντικό να αερίζεται το δωμάτιο
Η σημασία του αερισμού επιβεβαιώθηκε και από μελέτη πεδίου που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Indoor Air και πραγματοποιήθηκε από το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο του Αϊντχόφεν. Σε αυτήν συμμετείχαν 17 υγιείς εθελοντές για πέντε συνεχόμενες ημέρες. Όταν η πόρτα ή το παράθυρο ήταν ανοιχτά, τα επίπεδα CO₂ ήταν κατά μέσο όρο 717 ppm, ενώ με πλήρως κλειστό δωμάτιο έφτασαν τα 1.150 ppm.
Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το άνοιγμα μιας πόρτας ή ενός παραθύρου αποτελεί μια απλή και αποτελεσματική παρέμβαση για τη βελτίωση του ύπνου καθώς μειώνεται αποτελεσματικά το διοξείδιο του άνθρακα.
Ποιο είναι το ιδανικό επίπεδο διοξειδίου του άνθρακα στην κρεβατοκάμαρα για έναν καλό ύπνο
Τα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι το ιδανικό επίπεδο CO₂ για ποιοτικό ύπνο είναι περίπου 750 ppm. Μελέτη του 2023 διαπίστωσε ότι ήδη στα 1.000 ppm η αποδοτικότητα του ύπνου μειώνεται και ο χρόνος αφύπνισης αυξάνεται κατά πέντε λεπτά ανά νύχτα, ενώ στα 1.300 ppm μειώνεται σημαντικά ο βαθύς ύπνος, ο χρόνος αφύπνισης αυξάνεται κατά 7,8 λεπτά και αυξάνεται η κορτιζόλη γεγονός που υποδεικνύει ότι το σώμα ερμήνευσε τη νύχτα ως αγχωτική.
Ο καθηγητής Pawel Wargocki, από το Τεχνικό Πανεπιστήμιο της Δανίας (DTU), ο οποίος συντόνισε την έρευνα, σημείωσε ότι η καλή ποιότητα αέρα στο υπνοδωμάτιο συμβάλλει όχι μόνο σε καλύτερο ύπνο, αλλά και σε βελτιωμένη συγκέντρωση και αντίδραση την επόμενη ημέρα.