Ποιο είναι το διαβόητο Obituary Cocktail, το «κοκτέιλ της νεκρολογίας», που γεννήθηκε στη Νέα Ορλεάνη και τώρα επιστρέφει από τους... νεκρούς.
- Το κοκτέιλ Obituary συνοψίζει τη γοητεία της Νέας Ορλεάνης, συνδυάζοντας τζιν, βερμούτ και αψέντι. Οι σύγχρονοι μπάρμαν το περιγράφουν ως έντονο, προειδοποιώντας πως η πρώτη γουλιά μπορεί να είναι σαν «γροθιά στο στόμα».
- Το ποτό αποτελεί κληρονομιά του μποέμικου κόσμου της Γαλλικής Συνοικίας μετά την Ποτοαπαγόρευση. Η πρώτη γνωστή αναφορά του εντοπίζεται σε οδηγό του 1942, αν και ο δημιουργός και η προέλευση του ονόματός του παραμένουν άγνωστα.
- Η Νέα Ορλεάνη είχε μεγάλη κατανάλωση αψεντιού πριν την απαγόρευσή του το 1912. Στο κοκτέιλ, το αψέντι λειτουργεί σαν «καυτερή σάλτσα», προσδίδοντας ένταση, μυστήριο και ένα μποέμικο πνεύμα στην τελική γεύση.
- Το κοκτέιλ σχεδόν εξαφανίστηκε μετά το 1953, όταν το Café Lafitte μετακόμισε. Σήμερα αναβιώνει σε λίγα μπαρ, ενσωματώνοντας τη φιλοσοφία της πόλης όπου ο θάνατος και η απόλαυση συνυπάρχουν, προσφέροντας μια αφορμή για περισυλλογή.
Ξεκινά με τζιν. Ακολουθεί βερμούτ. Μετά έρχεται το αψέντι, με ψεκαστήρα, σταγονόμετρο ή κουτάλι. Μια φλούδα λεμονιού με τα αιθέρια έλαιά της ολοκληρώνει το τελετουργικό. Αυτό είναι το Obituary Cocktail, το «κοκτέιλ της νεκρολογίας», που γεννήθηκε στη Νέα Ορλεάνη, ξεχάστηκε εκεί και τώρα επιστρέφει από τους νεκρούς.
Ο δημοσιογράφος του BBC Άντριου Νέλσον, που έζησε οκτώ χρόνια στην πόλη, δεν το είδε ποτέ σε κάποιο μενού, όμως οι έμπειροι μπάρμαν μπορούσαν να το φτιάξουν αν τους το ζητούσες. Το πρώτο του το ήπιε στο Cure, το θρυλικό μπαρ του Νιλ Μπόντενχαϊμερ, κάποια στιγμή μετά το 2007, όταν το αψέντι έγινε ξανά νόμιμο στις ΗΠΑ. Οι λεπτομέρειες εκείνης της βραδιάς, ομολογεί, είναι θολές. Θυμάται μόνο ότι ήταν καλό.
«Συνοψίζει τη γοητεία της πόλης»
Σερβιρισμένο σε vintage ποτήρι Nick and Nora, το Obituary τραβάει τα βλέμματα. Αποτυπώνει όμως και κάτι από τη στάση της Νέας Ορλεάνης απέναντι στη ζωή και τον θάνατο, μιας πόλης όπου η απάντηση στις κακουχίες είναι συχνά ένα... τσούγκρισμα ποτηριών.
«Συνοψίζει τη γοητεία της πόλης», λέει ο Κλέιτον Ρόζενταλ, υπεύθυνος του Fives, μπαρ με κοκτέιλ και στρείδια σε ιστορικό κτίριο του 19ου αιώνα στην πλατεία Τζάκσον. Χρησιμοποιεί τζιν Old Tom, βερμούτ Drapo Dry και αψέντι Mata Hari και προειδοποιεί τους πρωτάρηδες: «Η πρώτη γουλιά μπορεί να είναι σαν γροθιά στο στόμα».
Γεννήθηκε στην Μπέρμπον Στριτ, ξεχάστηκε, αναστήθηκε
Το ποτό είναι απομεινάρι του μποέμικου κόσμου της Γαλλικής Συνοικίας μετά το τέλος της Ποτοαπαγόρευσης το 1933, όταν καλλιτέχνες και συγγραφείς όπως ο Τενεσί Ουίλιαμς και ο Τρούμαν Καπότε σύχναζαν σε καφέ και μπαρ. Σύμφωνα με την ιστορικό Σου Στράχαν, συγγραφέα του βιβλίου «The Obituary Cocktail», πιθανότατα επινοήθηκε στο Café Lafitte της Μπέρμπον Στριτ.
Η πρώτη γνωστή αναφορά βρίσκεται σε έναν οδηγό του 1942, το «The Bachelor in New Orleans», που υποσχόταν να συστήσει σε ελεύθερους κυρίους και κυρίες με διάθεση το «Παρίσι της Βόρειας Αμερικής». Κανείς όμως δεν κατέγραψε ποιος το εφηύρε ή ποιος του έδωσε το μακάβριο όνομα. «Χωρίς αμφιβολία, η δύναμή του προκάλεσε μερικά δύσκολα πρωινά», λέει η Στράχαν. «Βάζεις το αψέντι στην εικόνα και ξαφνικά έχεις ένα ποτό με λίγο μυστήριο, λίγο μποέμικο πνεύμα και μια υποψία απαγορευμένου».
Στην Μπελ Επόκ, η Νέα Ορλεάνη ήταν από τις μεγαλύτερες πόλεις κατανάλωσης αψεντιού στις ΗΠΑ. Ο Τεντ Μπρο, ιστορικός και αποσταγματοποιός που βοήθησε να επιστρέψει το γνήσιο αψέντι στην αμερικανική αγορά μετά από απουσία 95 ετών, εξηγεί ότι τη δεκαετία του 1890 το ποτό εμφανιζόταν σε κοκτέιλ όπως το Sazerac.
Κατηγορήθηκε για νευρικές διαταραχές και παραισθήσεις
Κατηγορήθηκε για νευρικές διαταραχές και παραισθήσεις πριν απαγορευτεί το 1912, όμως κατά τον ίδιο το πρόβλημα ήταν η δημοτικότητά του, που γέννησε φθηνές απομιμήσεις με ύποπτα συστατικά. «Μπορούσες να ουρήσεις σε ένα μπουκάλι και να το ονομάσεις αψέντι», λέει. Για τον ρόλο του στο κοκτέιλ χρησιμοποιεί μια εικόνα που κάθε ντόπιος καταλαβαίνει: όπως η καυτερή σάλτσα απογειώνει ένα πιάτο γκάμπο, έτσι και το αψέντι δίνει ένταση στο Obituary. «Το αψέντι είναι η καυτερή σάλτσα των κοκτέιλ».
Όταν όμως γεννήθηκε το Obituary, το αψέντι ήταν ήδη παράνομο εδώ και δεκαετίες. Η Στράχαν πιστεύει ότι το Café Lafitte έκρυβε μπουκάλια που έφερναν λαθραία ταξιδεμένοι θαμώνες, ενώ άλλοι μπάρμαν χρησιμοποιούσαν υποκατάστατα όπως το Herbsaint, λικέρ που δημιουργήθηκε στη Νέα Ορλεάνη, ή το ανδαλουσιανό Ojen.
Όταν το Café Lafitte μετακόμισε το 1953 μετά από διαμάχη για το ακίνητο, το κοκτέιλ σιγά σιγά χάθηκε. Όταν η Στράχαν ξεκίνησε την έρευνά της το 2023, μόνο ένα μπαρ, το Jewel of the South, το είχε στο μενού. Σήμερα το σερβίρουν και το Fives και το Mildred’s, νέο μπαρ μαρτίνι στο ξενοδοχείο Warbler.
Θάνατος και απόλαυση συγκατοικούν συχνά στη Νέα Ορλεάνη. Είναι η πόλη που διοργανώνει κάθε χρόνο Χορό Βρικολάκων προς τιμήν της Αν Ράις. «Η διάθεση να δεχτείς ότι δύο πράγματα μπορούν να βρίσκονται στο ίδιο δωμάτιο την ίδια στιγμή είναι μέρος της ζωής εδώ», λέει ο Έρικ Σάιφερθ, επιμελητής της Historic New Orleans Collection.
Στις κηδείες της αφροαμερικανικής κοινότητας οι μουσικοί παρελαύνουν με το εορταστικό «second line», την Τσικνοπέμπτη της Νέας Ορλεάνης, το Mardi Gras, η μυστική εταιρεία North Side Skull & Bone Gang ξυπνά τα πνεύματα των προγόνων ντυμένη σκελετοί, και την 1η Νοεμβρίου οι οικογένειες καθαρίζουν και στολίζουν τους τάφους.
Για την Έλενα Χίβι, μπάρμεϊντ στο Avegno, το ίδιο το όνομα του ποτού είναι μια πρόσκληση σε στοχασμό. «Ένα Obituary μπορεί να λειτουργήσει ως μνημόσυνο της μέρας, όπως κι αν εξελίσσεται, γιορτή ή εξιλέωση», λέει. «Είναι ένας πολύ νεοορλεανέζικος τρόπος να πίνεις: με περισυλλογή». Ο Ρόζενταλ το βάζει πιο απλά: «Για τους περισσότερους αλλού μπορεί να είναι υπερβολικό. Εμείς το βρίσκουμε τέλεια ισορροπημένο».