Καθώς οι άνθρωποι ενηλικιώνονται, το να διατηρήσουν φιλίες γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο. Επαγγελματικές και οικογενειακές υποχρεώσεις περιορίζουν σταδιακά τον κοινωνικό κύκλο.
Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν: η διατήρηση στενών φιλικών σχέσεων δεν είναι πολυτέλεια, αλλά βασική προϋπόθεση για την ψυχική υγεία.
Οι φιλίες ως «κλειδί» για μια ευτυχισμένη ζωή
Σύμφωνα με πολυετή έρευνα του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ, που διήρκεσε πάνω από 80 χρόνια, οι ανθρώπινες σχέσεις αποτελούν τον σημαντικότερο παράγοντα ευτυχίας.
Ο ψυχίατρος και καθηγητής Robert Waldinger, ο οποίος ηγήθηκε της μελέτης, διαπίστωσε ότι οι άνθρωποι δεν θυμούνται τη ζωή τους με βάση τα χρήματα ή τις επενδύσεις, αλλά με βάση τις σχέσεις τους.
Όπως σημειώνει, όταν οι συμμετέχοντες αναλογίζονται το παρελθόν τους, μιλούν για τους ανθρώπους που στάθηκαν δίπλα τους στις δύσκολες στιγμές, αλλά και για εκείνους που οι ίδιοι στήριξαν. Οι ισχυροί κοινωνικοί δεσμοί συνδέονται άμεσα με αυξημένη ευημερία, μειωμένο στρες και χαμηλότερα επίπεδα άγχους και κατάθλιψης.
Οφέλη και για τον εγκέφαλο
Τα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι οι φιλίες δεν επηρεάζουν μόνο τη διάθεση, αλλά και τη λειτουργία του εγκεφάλου. Η διατήρηση ενεργών κοινωνικών επαφών ενισχύει τις γνωστικές ικανότητες και μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά απέναντι στη γνωστική έκπτωση.
Ενδεικτικά, μελέτες έχουν δείξει ότι ηλικιωμένες γυναίκες που διατηρούσαν καθημερινή επαφή με φίλους παρουσίασαν έως και 43% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας. Το εύρημα αυτό αναδεικνύει τη σημασία των σταθερών και ποιοτικών κοινωνικών σχέσεων σε όλη τη διάρκεια της ζωής.
Η μέθοδος 5-3-1 για δυνατές φιλίες
Αλλά πώς μπορεί κανείς να διατηρήσει ουσιαστικές φιλίες μέσα σε έναν απαιτητικό τρόπο ζωής; Η ειδικός στις κοινωνικές επιστήμες Kasley Killam προτείνει μια απλή αλλά αποτελεσματική προσέγγιση: τη μέθοδο «5-3-1».
Η φιλοσοφία της βασίζεται στην ισορροπία μεταξύ ποσότητας και ποιότητας στις σχέσεις:
- Επικοινωνία με πέντε διαφορετικά άτομα κάθε εβδομάδα
- Διατήρηση τουλάχιστον τριών στενών σχέσεων
- Αφιέρωση μίας ώρας καθημερινά σε ουσιαστική κοινωνική αλληλεπίδραση
Όπως εξηγεί η ίδια, η μέθοδος στηρίζεται σε δεδομένα που δείχνουν πώς ζουν και σχετίζονται οι άνθρωποι που βιώνουν υψηλά επίπεδα ευημερίας.
Σε μια εποχή όπου ο χρόνος μοιάζει πάντα περιορισμένος, οι ειδικοί επιμένουν ότι η επένδυση στις φιλίες δεν είναι απλώς θέμα κοινωνικότητας, αλλά ουσιαστική ανάγκη για την ψυχική και γνωστική υγεία.