Στην ΕΕ η κατάργηση της αλλαγής ώρας συζητείται εδώ και χρόνια. Μέχρι σήμερα όμως δεν έχει ψηφιστεί καμία νέα ρύθμιση, οπότε η αλλαγή εξακολουθεί να ισχύει.
- Για την αλλαγή ώρας, πολλοί χρησιμοποιούν μνημονικά κόλπα ώστε να θυμούνται αν οι δείκτες πηγαίνουν μπροστά ή πίσω. Η πρακτική αυτή, ωστόσο, δεν είναι καθολική, καθώς χώρες όπως η Ισλανδία και η Τουρκία δεν την εφαρμόζουν.
- Η Ευρωπαϊκή Ένωση συζητά εδώ και χρόνια την κατάργηση της αλλαγής ώρας. Παρά την πρόταση της Επιτροπής το 2018 και την υποστήριξη του Κοινοβουλίου, δεν έχει ψηφιστεί νέα ρύθμιση, με αποτέλεσμα η πρακτική να παραμένει σε ισχύ.
- Η απότομη αλλαγή επηρεάζει το βιολογικό ρολόι, προκαλώντας συχνά κόπωση, διαταραχές ύπνου ή δυσκολία συγκέντρωσης. Η μετάβαση στη θερινή ώρα, που αφαιρεί μία ώρα ύπνου, θεωρείται γενικά πιο προβληματική για τον οργανισμό.
- Η θερινή ώρα θεσπίστηκε ιστορικά για εξοικονόμηση ενέργειας, ένας στόχος που πλέον αμφισβητείται καθώς το όφελος είναι μικρό. Η διαφωνία για την κατάργησή της εστιάζει στην επιλογή μεταξύ μόνιμης θερινής ή χειμερινής ώρας.
Δύο φορές τον χρόνο συμβαίνει κάτι που αλλάζει αισθητά την καθημερινότητά μας, αν και αφορά μόνο μία ώρα. Τη νύχτα του Σαββάτου 24 προς Κυριακή 25 Οκτωβρίου 2026 οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες επιστρέφουν από τη θερινή στη χειμερινή ώρα. Στην Ελλάδα οι δείκτες γυρίζουν μία ώρα πίσω, από τις 4:00 στις 3:00 τα ξημερώματα. Την ίδια ακριβώς στιγμή στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Κεντρική Ευρώπη τα ρολόγια πηγαίνουν από τις 3:00 στις 2:00. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση η θερινή ώρα λήγει ταυτόχρονα σε όλα τα κράτη μέλη, την τελευταία Κυριακή του Οκτωβρίου. Όπως λένε και οι Γερμανοί, γυρίζουμε το ρολόι πίσω και κερδίζουμε μία ώρα ύπνου.
Τα κινητά, οι υπολογιστές και τα ρολόγια που συγχρονίζονται αυτόματα αλλάζουν ώρα από μόνα τους. Τα αναλογικά ρολόγια χειρός, τοίχου και κουζίνας πρέπει να αλλάξουν με το χέρι.
Πολλοί μπερδεύονται κάθε χρόνο
Πολλοί μπερδεύονται κάθε χρόνο με το αν η ώρα πηγαίνει μπροστά ή πίσω. Οι Γερμανοί έχουν μερικά απλά μνημονικά κόλπα. Την άνοιξη βγάζουν τις καρέκλες του κήπου μπροστά από το σπίτι, όπως βάζουν και το ρολόι μπροστά. Το φθινόπωρο τις μαζεύουν πίσω, όπως και το ρολόι. Βοηθά και η εικόνα του θερμομέτρου: την άνοιξη η θερμοκρασία ανεβαίνει, άρα προσθέτουμε μία ώρα, και το φθινόπωρο πέφτει, άρα αφαιρούμε μία ώρα.
Η αλλαγή δεν γίνεται παντού στον κόσμο. Πολλές χώρες δεν αλλάζουν καθόλου ώρα, ακόμη και στην Ευρώπη υπάρχουν εξαιρέσεις. Η Ισλανδία δεν αλλάζει ώρα και η Ρωσία κατάργησε την εποχική αλλαγή πριν από χρόνια. Και η γειτονική Τουρκία έχει μόνιμα θερινή ώρα από το 2016.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση η κατάργηση της αλλαγής ώρας συζητείται εδώ και χρόνια. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε το 2018 να σταματήσει η αλλαγή δύο φορές τον χρόνο, και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στήριξε κατ' αρχήν την ιδέα το 2019. Μέχρι σήμερα όμως δεν έχει ψηφιστεί καμία νέα ρύθμιση, οπότε η αλλαγή ώρας εξακολουθεί να ισχύει και το 2026.
Μία ώρα δεν ακούγεται πολύ, αλλά η αλλαγή μπορεί να επηρεάσει για λίγο τον κύκλο ύπνου και εγρήγορσης. Το βιολογικό μας ρολόι ρυθμίζεται κυρίως από την εναλλαγή φωτός και σκοταδιού. Όταν η ώρα αλλάζει απότομα, μπορεί να εμφανιστούν κούραση, διαταραχές ύπνου ή δυσκολία συγκέντρωσης.
Έρευνες έχουν μελετήσει και πιθανές επιπτώσεις στα τροχαία ατυχήματα και στο καρδιαγγειακό σύστημα. Τα αποτελέσματά τους όμως δεν είναι ξεκάθαρα και διαφέρουν ανάμεσα στην ανοιξιάτικη και στη φθινοπωρινή αλλαγή. Η αλλαγή στη θερινή ώρα θεωρείται πιο προβληματική, γιατί τότε χάνουμε μία ώρα ύπνου. Όσοι δυσκολεύονται με τη μετάβαση στη χειμερινή ώρα μπορούν να βοηθήσουν τον οργανισμό τους με σταθερές ώρες ύπνου και όσο περισσότερο πρωινό φως γίνεται.
Αρχικά η θερινή ώρα θεσπίστηκε για να αξιοποιείται καλύτερα το φως της ημέρας και να εξοικονομείται ενέργεια. Η Γερμανία την εφάρμοσε για πρώτη φορά το 1916, την κατάργησε αργότερα και την επανέφερε το 1980. Από τότε τα ρολόγια γυρίζουν μπροστά την άνοιξη και πίσω το φθινόπωρο. Η εξοικονόμηση ενέργειας όμως τελικά είναι μικρή.
Σύμφωνα με τη γερμανική Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Περιβάλλοντος, η θερινή ώρα μειώνει την κατανάλωση ρεύματος για φωτισμό τα βράδια, αλλά αυξάνει την κατανάλωση ενέργειας για θέρμανση τις πρωινές ώρες. Συνολικά δεν πετυχαίνει την εξοικονόμηση που αρχικά ήλπιζαν. Όσοι υποστηρίζουν τη θερινή ώρα επικαλούνται σήμερα κυρίως το φως που κρατά περισσότερο τα βράδια. Όσοι την επικρίνουν μιλούν για τις επιπτώσεις στον κύκλο ύπνου και για την ταλαιπωρία της αλλαγής δύο φορές τον χρόνο.
Η αλλαγή ώρας λοιπόν δεν καταργείται το 2026, και κανείς δεν ξέρει πότε ή αν θα καταργηθεί. Ένα από τα βασικά ζητήματα της διαφωνίας είναι ποια ώρα θα ισχύει μόνιμα. Με μόνιμη θερινή ώρα θα είχαμε περισσότερο φως τα βράδια, αλλά τον χειμώνα ο ήλιος θα ανέτελλε αργότερα. Με μόνιμη χειμερινή ώρα η μέρα θα ακολουθούσε πιο φυσικά την εναλλαγή φωτός και σκοταδιού, αλλά τα καλοκαιρινά βράδια θα νύχτωνε νωρίτερα.