Το ερώτημα αν μπορεί η απόκτηση ενός κατοικίδιου να ωφελήσει την ψυχική υγεία του παιδιού απασχολεί όλο και περισσότερες οικογένειες και μια έρευνα αναδεικνύει νέα στοιχεία για τις γάτες.
Η σχέση των παιδιών με τα ζώα μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη. Η συναισθηματική σύνδεση που αναπτύσσεται μπορεί να βοηθήσει τα παιδιά να ρυθμίζουν καλύτερα τα συναισθήματά τους και να μάθουν να ηρεμούν, ενώ παράλληλα καλλιεργεί την υπευθυνότητα, την ενσυναίσθηση και την κατανόηση κανόνων, σύμφωνα με το δημοσίευμα της βρετανικής Independent.
Τα κατοικίδια μπορούν επίσης να λειτουργήσουν ως «καταλύτες» στις ανθρώπινες σχέσεις, δημιουργώντας ένα κοινό ενδιαφέρον ανάμεσα στο παιδί και άλλα μέλη της οικογένειας, αλλά και να ενισχύσουν την κοινωνική συμπεριφορά.
Παράλληλα, βοηθούν τα παιδιά να κατανοούν καλύτερα τη μη λεκτική επικοινωνία και μπορούν να λειτουργήσουν ως αντικείμενο παρηγοριάς όταν το πρόσωπο με το οποίο έχουν τον ισχυρότερο δεσμό δεν βρίσκεται κοντά τους.
Τι έδειξε η μελέτη στην Ισπανία
Ερευνητές στην Ισπανία ανέλυσαν στοιχεία από το πρόγραμμα INMA (Infancia y Medio Ambiente – Παιδική ηλικία και Περιβάλλον), μια μελέτη που παρακολουθεί παιδιά από την εγκυμοσύνη έως την ηλικία των 6-7 ετών, χρησιμοποιώντας ερωτηματολόγια, περιβαλλοντικές μετρήσεις και κλινικές εξετάσεις.
Η έρευνα περιέλαβε περίπου 1.900 νοικοκυριά από την Αστούρια, τη Γκιπούθκοα στη Χώρα των Βάσκων, τη Σαμπαντέλ της Βαρκελώνης και τη Βαλένθια. Το 52,3% των οικογενειών είχε ή είχε στο παρελθόν κατοικίδιο. Ειδικότερα, το 19,1% είχε ζήσει με σκύλο, το 8,7% με γάτα, το 14,8% με πουλιά και το 28,6% με άλλα ζώα, όπως χάμστερ, κουνέλια, χελώνες ή ψάρια.
Οι ερευνητές εξέτασαν τόσο τα «εσωτερικευμένα» προβλήματα, όπως η κατάθλιψη και το άγχος, όσο και τα «εξωτερικευμένα», όπως η επιθετικότητα και η παραβίαση κανόνων.
Αρχικά, τα παιδιά που δεν είχαν ποτέ κατοικίδιο εμφάνισαν τις πιο θετικές βαθμολογίες ψυχικής υγείας. Υπήρχαν επίσης τάσεις για ελαφρώς χειρότερα αποτελέσματα στα παιδιά που είχαν ζήσει μόνιμα με κατοικίδια, χωρίς όμως αυτές να θεωρούνται στατιστικά σημαντικές. Όσα είχαν κατοικίδια μόνο κατά διαστήματα εμφάνιζαν υψηλότερο κίνδυνο προβλημάτων, με τη συγκεκριμένη σχέση να είναι σημαντική μόνο στην περίπτωση των γατών.
Η ιδιαίτερη περίπτωση των γατών
Όταν οι ερευνητές έλαβαν υπόψη παράγοντες όπως η κοινωνική τάξη, το φύλο, η ηλικία στην οποία ανήκαν τα παιδιά, δεν εντόπισαν σημαντικές διαφορές μεταξύ όσων δεν είχαν κατοικίδιο και όσων είχαν ζήσει με κατοικίδια μόνιμα ή περιστασιακά. Το ίδιο ίσχυε για τους σκύλους και τα πουλιά.
Η σημαντικότερη εξαίρεση ήταν οι γάτες. Η παρουσία γάτας στην ηλικία των 4-5 ετών συνδέθηκε με περισσότερα προβλήματα ψυχικής υγείας.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η ανεξάρτητη φύση των γατών ενδέχεται να περιορίζει τη συναισθηματική σύνδεση με τα παιδιά. Παράλληλα, είναι πιθανό ορισμένες οικογένειες να επιλέγουν γάτα επειδή τα παιδιά τους έχουν ήδη αυξημένες συναισθηματικές ανάγκες.
Ο ρόλος της τοξοπλάσμωσης
Μια ακόμη πιθανή εξήγηση που εξετάζεται αφορά την τοξοπλάσμωση. Η λοίμωξη από το παράσιτο Toxoplasma gondii είναι συχνότερη στις γάτες και έχει συνδεθεί με προβλήματα συμπεριφοράς, καθώς και με σοβαρές ψυχικές διαταραχές, επισημαίνει το βρετανικό δημοσίευμα.
Αντίθετα, η σταθερή συμβίωση με χάμστερ, κουνέλια, χελώνες ή ψάρια φάνηκε να έχει προστατευτική επίδραση τόσο στα αγόρια όσο και στα κορίτσια. Τα ζώα αυτά απαιτούν σταθερή και εύκολη επαφή και μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά να αναπτύξουν υπευθυνότητα, ενσυναίσθηση και αυτοέλεγχο.
Μάλιστα, τα παιδιά που ζούσαν συστηματικά με αυτά τα ζώα είχαν καλύτερα αποτελέσματα από εκείνα που είχαν μόνο περιστασιακή επαφή, γεγονός που υποδηλώνει ότι η σταθερή σχέση μπορεί να είναι πιο ωφέλιμη από την αποσπασματική έκθεση.
Οι ερευνητές, πάντως, τονίζουν ότι η επίδραση ενός κατοικίδιου στην ψυχική υγεία δεν είναι ίδια για όλα τα παιδιά. Εξαρτάται από τη φύση του δεσμού που αναπτύσσεται, την ηλικία του παιδιού και τον τρόπο ανατροφής του, ενώ δεν αποκλείεται να υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που δεν συμπεριλήφθηκαν στη μελέτη.
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την μελέτη, δείτε εδώ.