Τον κίνδυνο θανάτου από καρκίνο ενδέχεται να αυξάνει η συνεχόμενη καθιστική στάση για πάνω από 30 λεπτά, σύμφωνα με νέα μελέτη που βασίστηκε σε δεδομένα δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων στη Βρετανία.
- Μελέτη σε 91.000 Βρετανούς, με χρήση συσκευών καταγραφής, έδειξε πως η συνεχής καθιστική στάση για πάνω από 30 λεπτά συνδέεται με περίπου 9% αυξημένο κίνδυνο θανάτου από καρκίνο και άλλες παθήσεις όπως ο διαβήτης.
- Επιστήμονες τονίζουν ότι η σημασία δεν έγκειται μόνο στον συνολικό χρόνο ακινησίας, αλλά στη συνεχή διάρκειά της. Ακόμη και σύντομα διαλείμματα, όπως ένα μικρό περπάτημα, μπορούν να δράσουν προστατευτικά και να μειώσουν τον κίνδυνο.
- Η αντικατάσταση μίας ώρας ακινησίας με ελαφριά δραστηριότητα, όπως οι δουλειές του σπιτιού, μειώνει τον κίνδυνο θανάτου από καρκίνο κατά 12%, ενώ 30 λεπτά γρήγορου περπατήματος συνδέονται με 8% μείωση του κινδύνου.
- Παρότι η μελέτη είναι παρατηρησιακή και δεν αποδεικνύει άμεση αιτία, οι ειδικοί προτείνουν την τακτική διακοπή της ακινησίας. Η συνήθεια να σηκώνεται κανείς κάθε μισή ώρα συμβάλλει ουσιαστικά στη μείωση των κινδύνων υγείας.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσο περισσότερο παρατεταμένη είναι η ακινησία μέσα στην ημέρα, τόσο αυξάνεται και ο κίνδυνος, με κάθε επιπλέον ώρα συνεχούς καθιστικής ή ξαπλωμένης στάσης να συνδέεται με μεγαλύτερη πιθανότητα θνησιμότητας από καρκίνο.
Μεγάλη μελέτη σε 90.000 άτομα με δεδομένα από «έξυπνες» συσκευές
Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στην επιστημονική επιθεώρηση «PLOS Medicine», παρακολούθησε περισσότερους από 91.000 συμμετέχοντες της UK Biobank για περίπου 12 χρόνια.
Οι συμμετέχοντες φορούσαν ειδικές συσκευές καταγραφής δραστηριότητας για επτά ημέρες, επιτρέποντας στους επιστήμονες να μελετήσουν όχι μόνο το συνολικό χρόνο ακινησίας, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αυτός κατανέμεται μέσα στη μέρα.
Η ανάλυση έδειξε ότι η «συνεχής καθιστική συμπεριφορά» διάρκειας άνω των 30 λεπτών συνδέεται με περίπου 9% αυξημένο κίνδυνο θανάτου από καρκίνο, καθώς και με αυξημένα ποσοστά εμφάνισης ορισμένων μορφών καρκίνου και παθήσεων όπως ο διαβήτης τύπου 2.
«Ακόμη και μικρά διαλείμματα κίνησης έχουν προστατευτική δράση»
Ο επικεφαλής της μελέτης, δρ Φρέντερικ Χο, ερευνητής στο Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης, τόνισε ότι η σημασία δεν βρίσκεται μόνο στο συνολικό χρόνο καθιστικής ζωής, αλλά και στη διάρκειά της χωρίς διακοπή.
Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά: «Τα δεδομένα μας δείχνουν ότι το να κάθεται κανείς για περισσότερα από 30 λεπτά τη φορά συνδέεται ιδιαίτερα με υψηλότερο κίνδυνο καρκίνου. Τα καλά νέα είναι ότι το να “σπάμε” τον χρόνο καθιστικής ζωής με κάτι τόσο απλό όσο ένα σύντομο περπάτημα μπορεί να έχει προστατευτική δράση».
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι οι υπάρχουσες οδηγίες υγείας δίνουν έμφαση κυρίως σε μέτρια ή έντονη άσκηση, όμως η νέα έρευνα αναδεικνύει τη σημασία και της ελαφριάς δραστηριότητας στην καθημερινότητα.
Οι δουλειές του σπιτιού και το περπάτημα μειώνουν τον κίνδυνο καρκίνου
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η αντικατάσταση ακόμη και μικρών περιόδων ακινησίας με ήπια δραστηριότητα μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, η αντικατάσταση μίας ώρας καθιστικής συμπεριφοράς με ελαφριά δραστηριότητα – όπως το σιδέρωμα ή το πλύσιμο πιάτων – συνδέθηκε με 12% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από καρκίνο.
Αντίστοιχα, 30 λεπτά μέτριας δραστηριότητας, όπως γρήγορο περπάτημα, συνδέθηκαν με 8% μείωση του κινδύνου, ενώ ακόμη και πέντε λεπτά έντονης άσκησης ημερησίως φάνηκαν να προσφέρουν όφελος της τάξης του 22%.
Οι ειδικοί ζητούν περαιτέρω έρευνα για τα συμπεράσματα
Ο καθηγητής Κέβιν ΜακΚόνγουεϊ (Prof Kevin McConway), ομότιμος καθηγητής Εφαρμοσμένης Στατιστικής στο Open University, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, σημείωσε ότι τα ευρήματα είναι ενδιαφέροντα αλλά χρειάζονται περαιτέρω επιβεβαίωση.
Όπως υπογράμμισε, πρόκειται για παρατηρησιακή μελέτη, γεγονός που σημαίνει ότι δεν μπορεί να αποδειχθεί άμεση αιτιώδης σχέση, αλλά μόνο συσχέτιση.
Τι προτείνουν οι ερευνητές για την καθημερινότητά μας
Οι επιστήμονες καταλήγουν ότι η συνεχής ακινησία δεν είναι το ίδιο επιβαρυντική όταν διακόπτεται τακτικά μέσα στη μέρα.
Η απλή συνήθεια να σηκώνεται κανείς κάθε μισή ώρα, ακόμη και για λίγα λεπτά, φαίνεται ότι μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη μείωση των κινδύνων για την υγεία.
Παράλληλα, τονίζουν ότι οι μελλοντικές κλινικές δοκιμές θα βοηθήσουν στη διαμόρφωση πιο εξατομικευμένων οδηγιών για την καθημερινή κίνηση και τη διακοπή της καθιστικής συμπεριφοράς.