Το διάβασμα προσφέρει σημαντικά οφέλη στην υγεία και αποτελεί ασπίδα απέναντι στην άνοια, ανεξάρτητα από το λογοτεχνικό είδος που επιλέγει κανείς.
Σε νέα ανασκόπηση, οι ερευνητές εξηγούν πώς η ανάγνωση ενισχύει την ψυχική ευεξία, βελτιώνει τις εκπαιδευτικές επιδόσεις, καλλιεργεί την ενσυναίσθηση και μειώνει την πιθανότητα εμφάνισης άνοιας.
Τα ευρήματα, τα οποία συνέταξαν η καθηγήτρια Barbara Sahakian και η δρ Christelle Langley από το Τμήμα Ψυχιατρικής του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ, δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Psychological Medicine.
Τα οφέλη της ανάγνωσης στα παιδιά
Μεταξύ των ερευνών που εξετάστηκαν ήταν μία με περισσότερους από 10.000 νέους, η οποία διαπίστωσε ότι τα παιδιά που ξεκινούν νωρίς την ανάγνωση για ευχαρίστηση εμφανίζουν καλύτερη μνήμη, συγκέντρωση και εκτελεστικές λειτουργίες, όπως η επίλυση προβλημάτων. Παράλληλα, πετυχαίνουν υψηλότερες βαθμολογίες, αντιμετωπίζουν λιγότερες δυσκολίες ψυχικής υγείας, κοιμούνται περισσότερο και διατηρούν πιο υγιείς συνήθειες, απολαμβάνοντας περισσότερο ύπνο και λιγότερο χρόνο μπροστά σε οθόνες.
Η δρ Langley τόνισε ότι είναι σημαντικό τα παιδιά και οι νέοι να έρχονται σε επαφή με το διάβασμα μέσα από θέματα που πραγματικά τους ενδιαφέρουν. Πρότεινε, μεταξύ άλλων, κόμικ και graphic novels ως μία πιο εύκολη εισαγωγή στην ανάγνωση.
Λέσχες βιβλίου ενάντια στην άνοια
Συνολικά, η μελέτη διαπίστωσε ότι το διάβασμα σε οποιαδήποτε ηλικία βελτιώνει την υγεία του εγκεφάλου και την ψυχική υγεία, και μειώνει τον κίνδυνο νοητικής εξασθένησης. Στους ενήλικες, συνδέει την ανάγνωση με λιγότερο στρες, μεγαλύτερη ενσυναίσθηση, καλύτερη ψυχική ευεξία και λιγότερη μοναξιά.
Παράλληλα, μελέτες δείχνουν ότι δραστηριότητες που διεγείρουν τη γνωστική λειτουργία, και ιδιαίτερα το διάβασμα, συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας και βραδύτερη γνωστική εξασθένηση, ακόμη και σε ανθρώπους με χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο.
Οι λέσχες βιβλίου φαίνεται επίσης να προσφέρουν επιπλέον οφέλη, καθώς η κοινωνική αλληλεπίδραση μπορεί να μειώσει την απομόνωση και να ενισχύσει τη σύνδεση με τους άλλους. «Μπορούν να βοηθήσουν τους ανθρώπους να αισθάνονται λιγότερο απομονωμένοι και πιο συνδεδεμένοι με τους άλλους, γεγονός που έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τον κίνδυνο άνοιας» δήλωσε η καθηγήτρια Sahakian, σημειώνοντας επίσης ότι τέτοιες ομάδες μπορούν να είναι ιδιαίτερα χρήσιμες για ηλικιωμένους που δυσκολεύονται να συμμετέχουν σε άλλες δραστηριότητες.
Η ίδια υπογράμμισε ότι «ποτέ δεν είναι αργά για να ξεκινήσει κανείς» το διάβασμα, καθώς τα οφέλη του μπορούν να διαρκέσουν σε όλη τη ζωή και μέχρι τα γηρατειά.
Η ανασκόπηση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι η ανάγνωση μεταξύ παιδιών και εφήβων βρίσκεται στα χαμηλότερα επίπεδα από τότε που ξεκίνησαν οι σχετικές καταγραφές, ιδιαίτερα μεταξύ εκείνων που προέρχονται από μειονεκτικά κοινωνικά περιβάλλοντα.
Πρόσφατη μελέτη του ΟΟΣΑ σε 760.000 μαθητές από 91 χώρες διαπίστωσε ότι οι 15χρονοι έχουν σήμερα χειρότερες επιδόσεις στην ανάγνωση από οποιαδήποτε άλλη περίοδο αυτού του αιώνα, γεγονός που επηρεάζει αρνητικά και τις επιδόσεις τους στα μαθηματικά και τις φυσικές επιστήμες.