Η κολπική μαρμαρυγή μπορεί στο μέλλον να εντοπίζεται χρόνια πριν από τη διάγνωσή της μέσω μιας απλής, μη επεμβατικής εξέτασης των ματιών.
- Ερευνητές στο Λονδίνο, αναλύοντας δεδομένα 90.000 ατόμων, διαπίστωσαν ότι ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή παρουσιάζουν χαρακτηριστικές βιολογικές αλλοιώσεις, όπως λεπτότερα στρώματα, στον αμφιβληστροειδή χιτώνα του ματιού, συνδέοντας έτσι την οφθαλμολογική με την καρδιακή υγεία.
- Οι αλλοιώσεις στον αμφιβληστροειδή δεν εντοπίζονται μόνο σε διαγνωσμένους ασθενείς, αλλά και σε άτομα που εμφάνισαν την πάθηση αργότερα. Οι αλλαγές στα μάτια τους ήταν ορατές σε εξετάσεις που είχαν γίνει τέσσερα χρόνια πριν τη διάγνωση.
- Η κολπική μαρμαρυγή, μια συχνή και ακανόνιστη διαταραχή του καρδιακού ρυθμού, αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου. Ο ακανόνιστος ρυθμός μπορεί να ευνοήσει τον σχηματισμό επικίνδυνων θρόμβων αίματος που μετακινούνται στον εγκέφαλο.
- Η οφθαλμολογική εξέταση δεν αντικαθιστά το καρδιογράφημα για τη διάγνωση, αλλά θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ένα γρήγορο, μη επεμβατικό εργαλείο για την έγκαιρη αναγνώριση ατόμων υψηλού κινδύνου που χρήζουν περαιτέρω καρδιολογικού ελέγχου.
Σύμφωνα με νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο PLOS Digital Health, μια απλή, μη επεμβατική οφθαλμολογική εξέταση ενδέχεται να συμβάλλει στον εντοπισμό ανθρώπων που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν κολπική μαρμαρυγή, μια συχνή καρδιακή αρρυθμία που συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου.
Ερευνητές από το Moorfields Eye Hospital και το UCL Institute of Ophthalmology του Λονδίνου ανέλυσαν δεδομένα από περισσότερους από 90.000 ανθρώπους, αναζητώντας ενδείξεις στον αμφιβληστροειδή, τον φωτοευαίσθητο ιστό στο πίσω μέρος του ματιού.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι άνθρωποι με κολπική μαρμαρυγή παρουσίαζαν χαρακτηριστικές βιολογικές αλλαγές στον αμφιβληστροειδή, μεταξύ άλλων λεπτότερα στρώματα του αμφιβληστροειδούς.
Αλλαγές στον αμφιβληστροειδή «καμπανάκι» για την εμφάνιση κολπικής μαρμαρυγής
Το πιο ενδιαφέρον εύρημα της μελέτης ήταν ότι οι αλλαγές στον αμφιβληστροειδή δεν εντοπίστηκαν μόνο σε ανθρώπους που είχαν ήδη κολπική μαρμαρυγή, αλλά και σε συμμετέχοντες οι οποίοι δεν είχαν ακόμη διαγνωστεί με την πάθηση, αλλά την εμφάνισαν αργότερα.
Συγκεκριμένα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι άνθρωποι που στη συνέχεια ανέπτυξαν κολπική μαρμαρυγή παρουσίαζαν λεπτότερα στρώματα του αμφιβληστροειδούς των ματιών τους στις προηγούμενες οφθαλμολογικές απεικονίσεις τους. Οι συγκεκριμένες εξετάσεις είχαν πραγματοποιηθεί, κατά μέσο όρο, περίπου τέσσερα χρόνια πριν από την προσέλευσή τους στο νοσοκομείο, όταν πλέον καταγράφηκε η κολπική μαρμαρυγή.
Το εύρημα αυτό δεν σημαίνει ότι μια εξέταση των ματιών μπορεί σήμερα να προβλέψει με βεβαιότητα πως κάποιος θα εμφανίσει κολπική μαρμαρυγή σε τέσσερα χρόνια. Δείχνει ότι μπορεί να υπάρχουν ανιχνεύσιμες αλλαγές στον αμφιβληστροειδή αρκετά πριν από την κλινική εκδήλωση ή τη διάγνωση της πάθησης.
Εφόσον τα αποτελέσματα επιβεβαιωθούν από μελλοντικές έρευνες, η απεικόνιση του αμφιβληστροειδούς θα μπορούσε να λειτουργεί ως ένα πρώιμο προειδοποιητικό εργαλείο, ώστε άτομα υψηλότερου κινδύνου να παραπέμπονται για πιο λεπτομερή καρδιολογικό έλεγχο.
Γιατί η κολπική μαρμαρυγή αυξάνει τον κίνδυνο εγκεφαλικού
Η κολπική μαρμαρυγή είναι μια συχνή διαταραχή του καρδιακού ρυθμού, κατά την οποία η καρδιά χτυπά ακανόνιστα. Σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να εμφανίζεται διαλείπουσα ή ακόμη και χωρίς εμφανή συμπτώματα, γεγονός που δυσκολεύει τον εντοπισμό της.
Η πάθηση δεν θεωρείται από μόνη της άμεσα απειλητική για τη ζωή, όμως μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες. Ο ακανόνιστος καρδιακός ρυθμός μπορεί να ευνοήσει τον σχηματισμό θρόμβων αίματος, οι οποίοι σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούν να μετακινηθούν και να προκαλέσουν εγκεφαλικό επεισόδιο.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο εκτιμάται ότι περίπου 1,5 εκατομμύριο άνθρωποι ζουν με κολπική μαρμαρυγή, ενώ εκατοντάδες χιλιάδες ακόμη ενδέχεται να μην έχουν διαγνωστεί.
Η εξέταση δεν αντικαθιστά το καρδιογράφημα
Οι επιστήμονες ξεκαθαρίζουν ότι η εξέταση των ματιών δεν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει το ηλεκτροκαρδιογράφημα (ECG) ως μέθοδο διάγνωσης της κολπικής μαρμαρυγής.
Η πιθανή αξία της βρίσκεται κυρίως στην έγκαιρη αναγνώριση ανθρώπων που ενδέχεται να διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο. Οι εξετάσεις του αμφιβληστροειδούς είναι γρήγορες, μη επεμβατικές και ήδη χρησιμοποιούνται ευρέως για τον έλεγχο διαφόρων οφθαλμολογικών προβλημάτων.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι, εφόσον επιβεβαιωθούν τα ευρήματα, μια τέτοια εξέταση θα μπορούσε στο μέλλον να λειτουργεί συμπληρωματικά προς τον καρδιολογικό έλεγχο, βοηθώντας τους γιατρούς να αποφασίζουν ποιοι ασθενείς χρειάζονται περαιτέρω εξετάσεις.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο Τζον Μπρούερ, ασθενής του Moorfields, ο οποίος διαπίστωσε ότι πάσχει από κολπική μαρμαρυγή κατά τη διάρκεια επέμβασης για καταρράκτη. Οι γιατροί αντιλήφθηκαν ότι ο καρδιακός του ρυθμός ήταν ακανόνιστος, πραγματοποίησαν ηλεκτροκαρδιογράφημα και στη συνέχεια η διάγνωση επιβεβαιώθηκε από καρδιολόγο.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι θα ήταν πολύ ευκολότερο αν η πάθηση είχε εντοπιστεί νωρίτερα, κατά τη διάρκεια μιας συνηθισμένης εξέτασης των ματιών.
Η μελέτη ανοίγει έτσι ένα ενδιαφέρον ερευνητικό πεδίο: αν οι αλλαγές στον αμφιβληστροειδή μπορούν πράγματι να λειτουργήσουν ως «παράθυρο» στην υγεία της καρδιάς.
Προς το παρόν, οι επιστήμονες τονίζουν ότι χρειάζονται περισσότερα δεδομένα. Αν όμως τα ευρήματα επιβεβαιωθούν, μια απλή εξέταση των ματιών μπορεί στο μέλλον να προσφέρει ένα πολύτιμο πρώιμο «καμπανάκι» για την καρδιά, πριν η κολπική μαρμαρυγή οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές, όπως ένα εγκεφαλικό επεισόδιο.