Το φάρμακο κατάφερε να μειώσει ορισμένους βιολογικούς δείκτες γήρανσης σε μια μικρή ομάδα ασθενών, όπως αυτοί μετρώνται μέσα από τα «ρολόγια γήρανσης».
- Το φάρμακο ρεντοσερτίμπ, προϊόν της Insilico Medicine, αναπτύχθηκε με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης και έχει διττό στόχο: τη θεραπεία της χρόνιας πνευμονικής νόσου αλλά και την επιβράδυνση της διαδικασίας της γήρανσης στους ασθενείς.
- Σε κλινική δοκιμή 12 εβδομάδων με 42 συμμετέχοντες, το φάρμακο κατάφερε να μειώσει τη βιολογική τους ηλικία, όπως αυτή μετρήθηκε από έξι διαφορετικά «ρολόγια γήρανσης», σε αντίθεση με όσους έλαβαν εικονικό φάρμακο.
- Η πραγματική χρησιμότητα των «ρολογιών γήρανσης» αποτελεί αντικείμενο συζήτησης στην επιστημονική κοινότητα. Οι μέθοδοι ποικίλλουν, εστιάζοντας είτε σε χημικές μεταβολές στο DNA είτε στη μέτρηση πρωτεϊνών στο αίμα.
- Παρά τα πρώιμα θετικά σημάδια, το φάρμακο απέχει πολύ από την έγκριση, καθώς απαιτούνται πολλαπλές κλινικές δοκιμές. Οι επιστήμονες παραμένουν επιφυλακτικοί για την υπερβολική εξάρτηση από τους δείκτες βιολογικής ηλικίας.
Ένα φάρμακο που σχεδιάστηκε με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης έδειξε πρώιμα σημάδια πως θα μπορούσε να επιβραδύνει τη διαδικασία της γήρανσης, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Biotechnology, ένα μικρό αλλά σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της αξιοποίησης της τεχνητής νοημοσύνης για την αντιμετώπιση ασθενειών, όπως υπόσχονται εδώ και καιρό οι εταιρείες τεχνολογίας.
Τα ρολόγια γήρανσης
Η μελέτη επικεντρώνεται στο φάρμακο ρεντοσερτίμπ, προϊόν της Insilico Medicine, μιας εταιρείας που ειδικεύεται στην ανακάλυψη και ανάπτυξη φαρμάκων μέσω τεχνητής νοημοσύνης. Η εταιρεία είχε αναπτύξει εξαρχής το φάρμακο με διττό στόχο, τη θεραπεία ασθενών με χρόνια πνευμονική νόσο αλλά και την παράταση του προσδόκιμου ζωής τους. Στη μελέτη, η εταιρεία έδειξε πως το φάρμακο κατάφερε να μειώσει ορισμένους βιολογικούς δείκτες γήρανσης σε μια μικρή ομάδα ασθενών, όπως αυτοί μετρώνται μέσα από τα λεγόμενα «ρολόγια γήρανσης».
Τα ρολόγια γήρανσης έχουν μετεξελιχθεί από μια απλή μεταφορά, όπως όταν λέμε πως το βιολογικό ρολόι κάποιου «χτυπάει», σε έναν πραγματικό δείκτη που στοχεύει να μετρήσει τη θνησιμότητα και τη νοσηρότητα ενός ανθρώπου. Αρκετά τέτοια ρολόγια έχουν αναπτυχθεί με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, η οποία συνδυάζει πλήθος μετρήσεων, όπως βιοδείκτες στο αίμα, φυσιολογικές παραμέτρους και ψυχολογικές αξιολογήσεις, για να παράγει μια εκτίμηση της βιολογικής «ηλικίας» ενός ανθρώπου που αντικατοπτρίζει τη γενικότερη κατάσταση της υγείας του.
Εμμονή για ορισμένους κύκλους της τεχνολογικής βιομηχανίας
Στην κλινική δοκιμή, που περιλάμβανε 42 συμμετέχοντες, η Insilico διαπίστωσε πως το φάρμακο κατάφερε να μειώσει τη βιολογική τους ηλικία στη διάρκεια των 12 εβδομάδων της δοκιμής, ενώ όσοι έλαβαν εικονικό φάρμακο ή καμία θεραπεία είδαν τη βιολογική τους ηλικία είτε να αυξάνεται είτε να παραμένει σταθερή.
Η εταιρεία χρησιμοποίησε έξι διαφορετικά ρολόγια γήρανσης και εντόπισε αρκετά σταθερή μεταβολή και στα έξι, καταλήγοντας στο συμπέρασμα πως το φάρμακο πιθανότατα επηρεάζει πολλαπλές, συμπληρωματικές διαστάσεις της βιολογικής γήρανσης.
Η ιδέα της επιβράδυνσης της γήρανσης ακούγεται φυσικά ελκυστική, και έχει γίνει εμμονή για ορισμένους κύκλους της τεχνολογικής βιομηχανίας, όμως η πραγματική χρησιμότητα των ρολογιών γήρανσης παραμένει αντικείμενο συζήτησης στην επιστημονική κοινότητα. Υπάρχουν αρκετές παραλλαγές αυτών των ρολογιών, καθεμία με διαφορετική προσέγγιση. Οι πρώτες εκδοχές, που αναπτύχθηκαν πάνω από μια δεκαετία πριν, βασίζονταν στην παρακολούθηση της μεθυλίωσης, δηλαδή των χημικών μεταβολών στο DNA.
Πιο πρόσφατα μοντέλα εστιάζουν στην πρωτεομική, δηλαδή στη μέτρηση πρωτεϊνών στο αίμα, μια προσέγγιση που, σύμφωνα με μελέτη του 2024, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τον εντοπισμό ανθρώπων με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ασθενειών που σχετίζονται με τη γήρανση.
Παρότι ορισμένοι ερευνητές πιστεύουν πως αυτού του είδους οι συνολικές μετρήσεις θα μπορούσαν να αποδειχθούν χρήσιμες, ο δρόμος μέχρι να αποκτήσουν πραγματική επιστημονική βαρύτητα παραμένει μακρύς.
Οι επιστήμονες προσπαθούν να προωθήσουν το πεδίο και να βελτιώσουν την ακρίβεια αυτών των εργαλείων ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν για ερευνητικούς σκοπούς, ωστόσο δεν υπάρχει ακόμη ένας ευρέως αποδεκτός δείκτης «ηλικίας», ενώ ορισμένοι γιατροί προειδοποιούν πως η υπερβολική εξάρτηση από αυτές τις μετρήσεις θα μπορούσε να οδηγήσει σε λανθασμένες παρεμβάσεις, δηλαδή σε προσπάθειες επιβράδυνσης συγκεκριμένων δεικτών γήρανσης με τρόπο που τελικά βλάπτει τους φυσικούς μηχανισμούς επιδιόρθωσης του οργανισμού.
Παρ' όλα αυτά, ένα χάπι που θα μπορούσε να προστατεύσει το ανθρώπινο σώμα από τις επιπτώσεις της γήρανσης θα αποτελούσε πραγματική επιστημονική επανάσταση. Το φάρμακο της Insilico απέχει ακόμη πολύ από αυτό, καθώς θα χρειαστεί να περάσει από πολλές ακόμη κλινικές δοκιμές προτού λάβει οποιαδήποτε ρυθμιστική έγκριση.