Η Στούπα, ένα μικρό ψαροχώρι, κατάφερε να γίνει τουριστικός προορισμός. Γιατί να γίνει η βάση σας για να εξερευνήσετε τη Μάνη.
Σε κάθε της νομό η Πελοπόννησος κρύβει γωνιές για να γνωρίσετε και να τις εξερευνήσετε. Από άγνωστα ορεινά χωριά, όπως η Νεστάνη και ο Άγιος Πέτρος, μέχρι παραθαλάσσια, όπως ο Γερολιμένας, πιο γραφικά, γνωστά ως φιορδ, αλλά και πέτρινα που κουβαλούν μεγάλη ιστορία, όπως η Αρεόπολη.
Ανάμεσα στην Καλαμάτα και τα πέτρινα χωριά της Μάνης, η Στούπα έχει καταφέρει να διατηρήσει μια ισορροπία που συναντά κανείς όλο και πιο δύσκολα στους δημοφιλείς ελληνικούς προορισμούς. Διαθέτει οργανωμένες υποδομές, εξαιρετικές παραλίες και επιλογές για κάθε επισκέπτη, χωρίς να έχει χάσει την αίσθηση ενός μικρού παραθαλάσσιου χωριού. Το άλλοτε ήσυχο ψαροχώρι της Μεσσηνίας συγκαταλέγεται σήμερα στους σημαντικότερους προορισμούς της Πελοποννήσου για όσους θέλουν να συνδυάσουν ξεκούραση, θάλασσα, καλό φαγητό και εξερεύνηση της ευρύτερης περιοχής της Μάνης.
Η διαδρομή από την Αθήνα διαρκεί περίπου τρεισήμισι ώρες και είναι από μόνη της ένα ευχάριστο ταξίδι. Ακολουθώντας την Ολυμπία Οδό προς την Κόρινθο και στη συνέχεια τον αυτοκινητόδρομο προς την Καλαμάτα, ο δρόμος οδηγεί στη μεσσηνιακή πρωτεύουσα πριν συνεχίσει νότια, ακολουθώντας την παραλιακή διαδρομή προς τη Μάνη. Τα τελευταία χιλιόμετρα περνούν μέσα από ελαιώνες, μικρούς οικισμούς και σημεία με θέα στον Μεσσηνιακό Κόλπο, δίνοντας από νωρίς μια πρώτη εικόνα του τοπίου που χαρακτηρίζει ολόκληρη την περιοχή.
Στούπα: Το ψαροχώρι που έγινε καλοκαιρινός προορισμός
Η Στούπα βρίσκεται περίπου 45 χιλιόμετρα από την Καλαμάτα και απλώνεται ανάμεσα σε δύο από τις πιο γνωστές παραλίες της Μεσσηνίας. Παρότι σήμερα διαθέτει ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια, ταβέρνες και οργανωμένες τουριστικές υποδομές, διατηρεί ακόμη την κλίμακα ενός μικρού παραθαλάσσιου οικισμού. Το λιμανάκι με τις ψαρόβαρκες εξακολουθεί να αποτελεί σημείο αναφοράς, οι αποστάσεις παραμένουν μικρές και η καθημερινότητα κινείται σε πιο χαλαρούς ρυθμούς σε σχέση με άλλους δημοφιλείς προορισμούς της χώρας.
Χτισμένη στο κέντρο της δυτικής ακτογραμμής της Μεσσηνιακής Μάνης, η Στούπα απλώνεται αμφιθεατρικά ανάμεσα σε δύο αμμώδεις κόλπους, με φόντο τις καταπράσινες πλαγιές του Ταϋγέτου και θέα στον Μεσσηνιακό Κόλπο. Σε αντίθεση με πολλούς παραθαλάσσιους προορισμούς που αναπτύχθηκαν άναρχα τις τελευταίες δεκαετίες, η Στούπα διατηρεί ακόμη την αίσθηση ενός μικρού παραθαλάσσιου χωριού. Τα χαμηλά κτίρια, τα μικρά ξενοδοχεία, οι οικογενειακές ταβέρνες και το λιμανάκι με τις ψαρόβαρκες συνθέτουν μια εικόνα που παραπέμπει περισσότερο σε παραδοσιακό οικισμό παρά σε σύγχρονο τουριστικό θέρετρο. Η καθημερινότητα εξακολουθεί να περιστρέφεται γύρω από τη θάλασσα, ενώ σε μικρή απόσταση από το παραλιακό μέτωπο αρχίζουν οι ελαιώνες που καλύπτουν μεγάλο μέρος της περιοχής.
Η προέλευση του ονόματος του χωριού δεν είναι απολύτως εξακριβωμένη. Σύμφωνα με την επικρατέστερη εκδοχή, η ονομασία προέρχεται από τη σλαβική λέξη «στόυπα» ή «στούπα», που σημαίνει γουδί ή κοίλωμα, πιθανότατα εξαιτίας της γεωμορφολογίας της περιοχής. Άλλες αναφορές συνδέουν το όνομα με παλαιότερες ονομασίες που χρησιμοποιούνταν κατά τη βυζαντινή περίοδο. Όποια κι αν είναι η πραγματική του προέλευση, το όνομα παραμένει αναλλοίωτο εδώ και αιώνες και είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την ιστορία της Δυτικής Μάνης.
Παρά τη σημερινή του φήμη, μέχρι τα μέσα του 20ού αιώνα η Στούπα ήταν ένα μικρό ψαροχώρι με περιορισμένες υποδομές. Οι κάτοικοι ασχολούνταν κυρίως με την αλιεία, την καλλιέργεια της ελιάς και την κτηνοτροφία. Η μεγάλη αλλαγή ξεκίνησε τη δεκαετία του 1970, όταν οι πρώτοι ξένοι επισκέπτες ανακάλυψαν τις παραλίες της περιοχής και άρχισαν να επιστρέφουν κάθε καλοκαίρι. Η τουριστική ανάπτυξη υπήρξε σταδιακή και αυτός είναι ίσως ο λόγος που η Στούπα κατάφερε να διατηρήσει μεγάλο μέρος του χαρακτήρα της, ακόμη και σήμερα που αποτελεί έναν από τους δημοφιλέστερους προορισμούς της Πελοποννήσου.
Πώς το ψαροχώρι συνδέθηκε με τον Νίκο Καζαντζάκη και το βιβλίο του «Βίος και Πολιτεία»
Η ιστορία της τουριστικής ανάπτυξης της Στούπας συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τον συγγραφέα Νίκο Καζαντζάκη και κυρίως με τον Βρετανό συγγραφέα Patrick Leigh Fermor, ο οποίος έζησε για χρόνια στη Μάνη και συνέβαλε στο να γίνει γνωστή στο εξωτερικό. Η Στούπα είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τον Νίκο Καζαντζάκη και τον Γιώργο Ζορμπά. Το 1917 οι δύο άνδρες εγκαταστάθηκαν στην περιοχή, όπου επιχείρησαν να εκμεταλλευτούν ένα λιγνιτωρυχείο. Η γνωριμία και η φιλία τους έμελλε να δώσει αργότερα στον Καζαντζάκη την έμπνευση για τον θρυλικό λογοτεχνικό ήρωα του Αλέξη Ζορμπά, συμβάλλοντας ώστε το όνομα της Στούπας να γίνει γνωστό πολύ πέρα από τα όρια της Μεσσηνίας.
Οι παραλίες
Η παραλία που συγκεντρώνει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον είναι η περίφημη Καλογριά. Με χρυσαφένια άμμο, ρηχά νερά και φυσική προστασία από τους ανέμους, θεωρείται μία από τις καλύτερες παραλίες ολόκληρης της Μεσσηνίας. Λίγα μόλις μέτρα πιο πέρα βρίσκεται η κεντρική παραλία της Στούπας, επίσης αμμώδης και ιδιαίτερα δημοφιλής για οικογένειες. Όσοι θέλουν να εξερευνήσουν περισσότερο την περιοχή μπορούν να κινηθούν προς τη Φονέα με τα χαρακτηριστικά βράχια και τα τιρκουάζ νερά, προς τη Δελφίνια ή προς τις μικρότερες παραλίες που κρύβονται κατά μήκος της ακτογραμμής της Δυτικής Μάνης.
Τι να κάνετε στην ευρύτερη περιοχή
Η Στούπα, ωστόσο, δεν είναι μόνο οι παραλίες της. Αποτελεί ιδανική βάση για να γνωρίσει κανείς ολόκληρη την περιοχή της Μάνης. Σε μικρή απόσταση βρίσκεται η Καρδαμύλη, ένας από τους πιο όμορφους και ιστορικούς οικισμούς της Πελοποννήσου, με πέτρινα αρχοντικά, βυζαντινές εκκλησίες και ένα ιστορικό κέντρο που διατηρεί αναλλοίωτο τον χαρακτήρα του. Λίγο νοτιότερα αρχίζει η πιο άγρια πλευρά της Μάνης, με τους επιβλητικούς πύργους, τα πέτρινα χωριά και τις δραματικές εικόνες που δημιουργεί η συνάντηση του Ταϋγέτου με τη θάλασσα.
Για όσους αγαπούν τις δραστηριότητες στη φύση, η περιοχή προσφέρει εξαιρετικές δυνατότητες πεζοπορίας. Το φαράγγι του Βυρού, τα μονοπάτια που οδηγούν σε παλιούς μανιάτικους οικισμούς και οι διαδρομές στις πλαγιές του Ταϋγέτου αποκαλύπτουν μια διαφορετική εικόνα της Μάνης, μακριά από τις παραλίες. Παράλληλα, οι λάτρεις της θάλασσας μπορούν να επιλέξουν θαλάσσιο καγιάκ, καταδύσεις ή μικρές εκδρομές με σκάφος κατά μήκος της ακτογραμμής.
Σημαντικό μέρος της εμπειρίας αποτελεί και η τοπική γαστρονομία. Οι ταβέρνες της περιοχής βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στα προϊόντα της μεσσηνιακής γης, από το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο και τις ελιές μέχρι τα φρέσκα ψάρια και τα παραδοσιακά μανιάτικα πιάτα. Η αίσθηση του χωριού παραμένει ζωντανή ακόμη και στην καρδιά του καλοκαιριού, όταν τα τραπέζια γεμίζουν με επισκέπτες, αλλά η ατμόσφαιρα εξακολουθεί να είναι περισσότερο χαλαρή παρά κοσμική.
Φωτογραφίες: Shuttertock