Η Βικτόρια Χίσλοπ, μιλώντας στη Daily Mail, εξηγεί γιατί το φθινόπωρο είναι η καλύτερη εποχή για τα ελληνικά νησιά και ξεχωρίζει τα αγαπημένα της.
- Η Βικτόρια Χίσλοπ θεωρεί κάθε ελληνικό νησί μια ξεχωριστή «χώρα», με δικά του έθιμα, ιστορία και πολιτισμικά αποτυπώματα. Η διαφορετικότητά τους, από την ιταλική έως την οθωμανική επιρροή, αποτελεί για εκείνη πηγή συνεχούς ανακάλυψης.
- Η σχέση της συγγραφέως με τα νησιά ξεκίνησε από τα νεανικά της χρόνια, με ταξίδια στα πλοία της δεκαετίας του '70. Η εμπειρία της άφιξης στο λιμάνι παραμένει για την ίδια αναλλοίωτη και ουσιαστική μέχρι σήμερα.
- Η συγγραφέας προτιμά να επισκέπτεται τα νησιά το φθινόπωρο, κυρίως τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο. Θεωρεί ότι η ομορφιά τους αναδεικνύεται καλύτερα μακριά από την πολυκοσμία της περιόδου αιχμής, με τη θάλασσα να παραμένει ιδανική.
- Στην προσωπική της λίστα περιλαμβάνονται νησιά όπως η Ιθάκη, η Χίος και η Κάρπαθος. Για κάθε προορισμό, αναδεικνύει τα μοναδικά στοιχεία που τον χαρακτηρίζουν, από τη μυθολογία και την ιστορία μέχρι το τοπίο.
Η γνωστή Βρετανίδα συγγραφέας δεν κρύβει τη βαθιά αγάπη της για την Ελλάδα και ιδιαίτερα για τα νησιά της. Όπως γράφει σε άρθρο της στην Daily Mail, φέτος συμπλήρωσε 50 ελληνικά νησιά που έχει επισκεφθεί, παραδεχόμενη ότι η σχέση της μαζί τους ίσως έχει πλέον περάσει από το πάθος στην… εμμονή.
Αυτό που εξακολουθεί να την εντυπωσιάζει είναι το γεγονός ότι ακόμη και τα πιο μικρά, άνυδρα ή απομονωμένα νησιά έχουν τη δική τους, εντελώς ξεχωριστή ταυτότητα.
«Κάθε ελληνικό νησί είναι σαν μια μικρή χώρα»
Η Χίσλοπ σημειώνει ότι σήμερα μιλάμε για τα ελληνικά νησιά μέσα από ευρύτερες γεωγραφικές ομάδες, όπως οι Κυκλάδες ή οι Σποράδες. Ωστόσο, πριν από μερικές χιλιάδες χρόνια, πολλά από αυτά λειτουργούσαν ως αυτόνομοι τόποι με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά.
Κάθε νησί είχε, όπως εξηγεί, τα δικά του έθιμα, τους δικούς του χορούς, φαγητά, τοπική χλωρίδα και πανίδα, αρχαιολογικά ευρήματα, μυθολογία, γεωλογία, ακόμη και τη δική του διάλεκτο.
Αυτή ακριβώς η διαφορετικότητα είναι για τη συγγραφέα ένας από τους λόγους που συνεχίζει να τα ανακαλύπτει.
«Όταν σκέφτομαι τα ελληνικά νησιά, σκέφτομαι πολλές μικρές χώρες», αναφέρει, επισημαίνοντας ότι ορισμένα από αυτά έχουν περάσει στο παρελθόν από ιταλική, γαλλική, βρετανική ή οθωμανική κυριαρχία, αφήνοντας πίσω διαφορετικά ιστορικά και πολιτιστικά αποτυπώματα.
Παρομοιάζει, μάλιστα, την εξερεύνησή τους με το άνοιγμα ενός πειρατικού σεντουκιού γεμάτου πολύχρωμα πετράδια, από τα οποία θέλεις να αποκτήσεις όσο το δυνατόν περισσότερα.
Από τα πλοία της δεκαετίας του ’70 μέχρι σήμερα
Η σχέση της Χίσλοπ με τα ελληνικά νησιά άρχισε στα νεανικά της χρόνια, όταν ταξίδευε από νησί σε νησί πριν ξεκινήσει τις σπουδές της.
Τότε, όπως θυμάται, κοιμόταν για ημέρες στα πλοία ή στις παραλίες και ζούσε κυρίως με καρπούζι, ντομάτες και ψωμί.
Ένα από τα πράγματα που εξακολουθούν να τη συγκινούν είναι ότι η εμπειρία του ταξιδιού με τα ελληνικά πλοία έχει αλλάξει ελάχιστα από τα τέλη της δεκαετίας του 1970.
Οι χαρακτηριστικές μυρωδιές, τα μεγάλα σαλόνια με τα πλαστικά καθίσματα, τα τοστ με τυρί, ο δυνατός καφές, ακόμη και το ντίζελ και οι λουκουμάδες, την κάνουν να αισθάνεται ότι ταξιδεύει πίσω στον χρόνο.
Παρότι αρκετά νησιά διαθέτουν πλέον αεροδρόμια, για την ίδια η ουσία του ελληνικού καλοκαιριού παραμένει η άφιξη με πλοίο: η στιγμή που πέφτει η άγκυρα και επιβάτες που αποβιβάζονται μπλέκονται με εκείνους που ετοιμάζονται να επιβιβαστούν.
Γιατί προτιμά Σεπτέμβριο και Οκτώβριο
Η Βικτόρια Χίσλοπ θεωρεί ότι πολλά ελληνικά νησιά αναδεικνύονται περισσότερο όταν τελειώσει η περίοδος αιχμής.
Οι αγαπημένοι της μήνες είναι ο Σεπτέμβριος και ο Οκτώβριος, ενώ υποστηρίζει ότι σε αρκετές περιοχές το κολύμπι μπορεί να παραμένει εξαιρετικό ακόμη και μέχρι τα τέλη Νοεμβρίου.
Παραδέχεται ότι η επιλογή του αγαπημένου νησιού είναι απολύτως υποκειμενική και μπορεί να εξαρτάται από πολύ μικρές στιγμές: το συναίσθημα κατά την άφιξη, ένα τοπικό πιάτο, μια θερμή υποδοχή ή ακόμη και μια γάτα που ψαρεύει με την πατούσα της δίπλα στη θάλασσα.
Όπως σημειώνει, οι αναμνήσεις της από σχεδόν όλα τα ελληνικά νησιά είναι θετικές και ζεστές, ενώ δηλώνει ήδη ανυπόμονη για όσα δεν έχει ακόμη γνωρίσει.
Ιθάκη: Το νησί του Οδυσσέα
Πρώτη στη λίστα της βρίσκεται η Ιθάκη, το νησί που έχει συνδεθεί όσο κανένα άλλο με τον Οδυσσέα του Ομήρου.
Η συγγραφέας αναφέρει ότι όταν την πλησίασε για πρώτη φορά με το πλοίο, κατάλαβε γιατί ο μυθικός ήρωας ήθελε τόσο πολύ να επιστρέψει.
Την περιγράφει ως σχεδόν «οδυνηρά όμορφη», με δέντρα που φτάνουν μέχρι τη θάλασσα, προστατευμένο φυσικό λιμάνι και μερικά από τα καθαρότερα νερά στα οποία έχει κολυμπήσει.
Ξεχωρίζει ακόμη τα μικρά σπίτια, την οικεία ατμόσφαιρα, τα γιοτ που καταφθάνουν στο νησί και την ποιότητα των ταβερνών.
Σε μία από τις μπουτίκ της Ιθάκης αγόρασε, όπως αποκαλύπτει, ένα δαχτυλίδι πάνω στο οποίο είναι χαραγμένος στίχος του Γιώργου Σεφέρη: «Τα μυστικά της θάλασσας ξεχνιούνται στ’ ακρογιάλια».
Κεφαλονιά: Στα ίχνη του «Λοχαγού Κορέλι»
Δίπλα στην Ιθάκη, η πολύ μεγαλύτερη Κεφαλονιά συνδέεται για τη Χίσλοπ με έναν άλλο συγγραφέα, τον Λουί ντε Μπερνιέρ.
Όταν επισκέφθηκε για πρώτη φορά το νησί είχε μόλις κυκλοφορήσει το μυθιστόρημα «Το Μαντολίνο του Λοχαγού Κορέλι», το οποίο, όπως αναφέρει, τη βοήθησε να κατανοήσει καλύτερα όσα υπέστη η Ελλάδα κατά τη διάρκεια της Κατοχής.
Στη συνέχεια, ο τουρισμός άλλαξε τη ζωή πολλών κατοίκων και συνέβαλε στη βελτίωση του βιοτικού τους επιπέδου.
Η Χίσλοπ ξεχωρίζει ιδιαίτερα την παραλία του Μύρτου, την οποία συγκαταλέγει στις καλύτερες της Ελλάδας, καθώς και τα προσεγμένα χωριά του νησιού με τις βουκαμβίλιες.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στην Άσσο, το μικρό λιμάνι που θεωρεί από τα πιο εντυπωσιακά σημεία της Κεφαλονιάς.
Χίος: Ιστορία, μαστίχα και μεσαιωνικά χωριά
Στο ανατολικό Αιγαίο, η Χίος είναι ένα από τα νησιά που άσκησαν μεγάλη επιρροή στη συγγραφέα.
Μάλιστα, αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για το νέο μυθιστόρημά της, «The Wine-Dark Sea», το οποίο διαδραματίζεται εκεί.
Η Χίσλοπ κάνει ιδιαίτερη αναφορά στη μαστίχα, που παράγεται αποκλειστικά στο νησί και είναι γνωστή ως «δάκρυ», αλλά και στο γεγονός ότι στη Χίο λειτούργησε το πρώτο λεπροκομείο της Ευρώπης.
Ξεχωρίζει επίσης τα μεσαιωνικά χωριά και τα αρχοντικά που συνδέονται με ιστορικές ελληνικές ναυτιλιακές οικογένειες.
Για την ίδια, η Χίος είναι ένα μέρος όπου τόσο το τοπίο όσο και η ιστορία έχουν έντονο δραματικό χαρακτήρα, ενώ υπενθυμίζει ότι κατά μία παράδοση θεωρείται γενέτειρα του Ομήρου.
Οινούσσες: Ένα μικροσκοπικό ναυτικό στολίδι
Ακριβώς δίπλα στη Χίο βρίσκονται οι Οινούσσες, τις οποίες η Χίσλοπ περιγράφει ως ένα μικρό νησιωτικό κόσμημα με βαθιά ναυτική παράδοση.
Το νησί διαθέτει Ακαδημία Εμπορικού Ναυτικού και μουσείο αφιερωμένο στη ναυτική ιστορία.
Θυμάται ακόμη την άφιξή της με καΐκι στο λιμάνι, όπου την «υποδέχθηκε» το άγαλμα της γοργόνας πάνω σε βράχο.
Κατά την αναχώρησή της, ο δήμαρχος είχε φροντίσει να ακουστεί προς τιμήν της η σειρήνα πλοίου.
Παρότι ο μόνιμος πληθυσμός αριθμεί μόλις λίγες εκατοντάδες ανθρώπους και οι επιλογές είναι περιορισμένες, η συγγραφέας υποστηρίζει ότι θα μπορούσε άνετα να ζήσει εκεί όσο διάστημα θα χρειαζόταν για να γράψει ένα ολόκληρο μυθιστόρημα.
Ικαρία: Η ζωή χωρίς άγχος
Η Ικαρία ανήκει στις λεγόμενες «Μπλε Ζώνες» του πλανήτη, περιοχές που έχουν συνδεθεί με μεγάλη μακροζωία και καλή υγεία των ηλικιωμένων κατοίκων.
Η Χίσλοπ παραδέχεται ότι αρχικά ήταν δύσπιστη, μέχρι που είδε από κοντά πολλούς ογδοντάρηδες και ενενηντάρηδες να παραμένουν δραστήριοι, με λαμπερά μάτια και καλή φυσική κατάσταση.
Αυτό που την εντυπωσίασε περισσότερο ήταν ο χαλαρός ρυθμός ζωής, με καταστήματα που ανοίγουν αργά το πρωί και θερμές πηγές πλούσιες σε μεταλλικά στοιχεία.
Η συγγραφέας αναφέρεται και στον μύθο του Ικάρου, από τον οποίο πήρε το όνομά του το νησί, καθώς ένας βράχος κοντά σε παραλία συνδέεται με το σημείο όπου λέγεται ότι έπεσε όταν έλιωσαν τα κέρινα φτερά του.
Τήνος: Μάρμαρο, Χαλεπάς και περιστεριώνες
Στην Τήνο, αυτό που κυριαρχεί για τη Χίσλοπ είναι το μάρμαρο.
Το υλικό βρίσκεται παντού, από τα υπέρθυρα των σπιτιών μέχρι τις περίτεχνες κρήνες, αποτέλεσμα της πλούσιας παράδοσης του νησιού στη μαρμαροτεχνία.
Η Τήνος διαθέτει σχολή γλυπτικής και είναι η γενέτειρα του σπουδαίου Γιαννούλη Χαλεπά.
Η συγγραφέας προτείνει επίσης τα παλιά μονοπάτια, τις ήσυχες παραλίες του φθινοπώρου και τους χαρακτηριστικούς περιστεριώνες.
Ξεχωρίζει, τέλος, τις απλές ταβέρνες με φρέσκο ψάρι και δηλώνει ότι αγαπημένη της βρίσκεται στο χωριό Αγάπη, το όνομα του οποίου, όπως σημειώνει, δύσκολα θα μπορούσε να είναι πιο γοητευτικό.
Άνδρος: Αρχοντικά και σύγχρονη τέχνη
Η Άνδρος ξεχωρίζει στη λίστα της για τα μεγάλα αρχοντικά σε παστέλ αποχρώσεις, στα οποία έζησαν εύπορες εφοπλιστικές οικογένειες τον 20ό αιώνα.
Η Χίσλοπ κάνει ειδική αναφορά στο Micra Anglia, το boutique ξενοδοχείο που στεγάζεται σε πρώην εφοπλιστική κατοικία.
Ένα ακόμη σημείο που θεωρεί απαραίτητη στάση είναι το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, όπου φιλοξενούνται έργα του Μιχάλη Τόμπρου, αλλά και δημιουργίες των Ροντέν, Πικάσο, Ματίς και Τουλούζ-Λοτρέκ.
Για τους επισκέπτες που αγαπούν το περπάτημα, σημειώνει επίσης ότι η Άνδρος διαθέτει ένα εξαιρετικά οργανωμένο δίκτυο μονοπατιών.
Μήλος: Ένα σχεδόν εξωγήινο τοπίο
Για τη Μήλο, η Χίσλοπ χρησιμοποιεί μία λέξη: δραματική.
Το ηφαιστειακό παρελθόν του νησιού έχει δημιουργήσει εντυπωσιακούς βραχώδεις σχηματισμούς που, όπως γράφει, μοιάζουν να προέρχονται από άλλον κόσμο.
Στο Σαρακήνικο, οι επισκέπτες μπορούν να βουτούν στα τιρκουάζ νερά από τις λευκές, λείες επιφάνειες των βράχων, ενώ στο νησί υπάρχουν δεκάδες ακόμη παραλίες χωρίς υπερβολική τουριστική ανάπτυξη.
Για τη συγγραφέα, η Μήλος είναι ιδανική για όσους αγαπούν το κολύμπι, αλλά διαθέτει παράλληλα ισχυρή πολιτιστική ταυτότητα.
Είναι το νησί όπου ανακαλύφθηκε η περίφημη Αφροδίτη της Μήλου, που σήμερα εκτίθεται στο Λούβρο, ενώ τοπικό μουσείο φιλοξενεί αντίγραφό της αλλά και αυθεντικά αρχαία αντικείμενα, όπως πήλινα ζωάκια και ζωγραφισμένα αγγεία.
Κίμωλος: Σαν ιδιωτικό νησί
Η Κίμωλος, λίγα μόλις λεπτά με το πλοίο από τη Μήλο, δίνει στη Χίσλοπ την αίσθηση ενός ιδιωτικού νησιού.
Τη χαρακτηρίζει ακόμη πιο γραφική και ξεχωρίζει ένα μικροσκοπικό μουσείο κοντά στο λιμάνι, όπου χωρούν ουσιαστικά μόνο δύο επισκέπτες κάθε φορά.
Μέσα από εργαλεία και καθημερινά οικιακά αντικείμενα, το μουσείο παρουσιάζει τον τρόπο ζωής των κατοίκων προηγούμενων αιώνων.
Η Κίμωλος, όπως γράφει, είναι ένα μέρος όπου θα μπορούσε κάποιος να ζήσει με αυτάρκεια. Μάλιστα, αστειεύεται ότι αν αποφάσιζε ποτέ να γίνει ερημίτισσα, θα επέλεγε αυτό το νησί.
Νάξος: Από την Πορτάρα στα αρχαία αγάλματα
Στη Νάξο, η πρώτη εικόνα που εντυπωσιάζει τη Χίσλοπ είναι ο επιβλητικός ναός του Απόλλωνα, ηλικίας άνω των 2.500 ετών.
Η κλίμακά του, όπως γράφει, λειτουργεί ως υπενθύμιση του πόσο μικρός είναι ο άνθρωπος απέναντι στο θείο.
Η συγγραφέας αποθεώνει και το τυρί της Νάξου, το οποίο περιγράφει ως το καλύτερο στον κόσμο, παρομοιάζοντάς το με πιο κρεμώδη εκδοχή της παρμεζάνας.
Στο νησί βρίσκονται ακόμη δύο τεράστια ημιτελή αγάλματα, που εγκαταλείφθηκαν όταν εντοπίστηκαν ρωγμές στο μάρμαρο.
Στη Χώρα ξεχωρίζει το μουσείο μέσα στο παλιό κάστρο, όπου εκτίθενται λιτά ειδώλια ηλικίας περίπου 5.000 ετών.
Η χρησιμότητά τους παραμένει άγνωστη, όμως η αισθητική τους επηρέασε μεγάλους σύγχρονους καλλιτέχνες, μεταξύ των οποίων ο Πικάσο και ο Τζακομέτι.
Κάρπαθος: Απομόνωση και έντονη ιταλική επιρροή
Η Χίσλοπ δηλώνει ότι κάθε καλοκαίρι επιδιώκει μια μικρή ελληνική «οδύσσεια», προτιμώντας όσο το δυνατόν πιο απομακρυσμένους προορισμούς.
Η Κάρπαθος, στα Δωδεκάνησα, αποτελεί για την ίδια χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Η πρόσβαση γίνεται με σχετικά αραιά δρομολόγια πλοίων ή με πτήσεις από την ανατολική Κρήτη, γεγονός που έχει συμβάλει στη διατήρηση πολλών τοπικών παραδόσεων.
Το τοπίο είναι άγριο, με χωριά χτισμένα σε υψώματα και εντυπωσιακή θέα προς το Αιγαίο.
Η ιταλική επιρροή είναι επίσης έντονη, καθώς το νησί βρέθηκε υπό ιταλικό έλεγχο για περίπου δύο αιώνες από το 1304, αλλά και για ακόμη δύο δεκαετίες στις αρχές του 20ού αιώνα.
Η συγγραφέας αναφέρει ότι αρκετοί κάτοικοι μιλούν άπταιστα ιταλικά, ενώ ένα από τα χαρακτηριστικά τοπικά πιάτα είναι τα χειροποίητα ζυμαρικά με καραμελωμένα κρεμμύδια και τριμμένο πρόβειο τυρί.
Για τη Βικτόρια Χίσλοπ, τα ελληνικά νησιά δεν είναι απλώς ένας καλοκαιρινός προορισμός. Είναι διαφορετικοί μικρόκοσμοι, με δική τους ιστορία, χαρακτήρα και μνήμες, που -όπως γράφει στην Daily Mail- αξίζει κανείς να ανακαλύπτει μακριά από την πολυκοσμία του Αυγούστου.