Στα 82 του, έχει φυσική κατάσταση 20χρονου -Το σώμα του αποκαλύπτει τα μυστικά της υγιούς γήρανσης

Αν κάποιος αναζητά το απόλυτο παράδειγμα επιτυχημένης γήρανσης, δύσκολα θα βρει καλύτερο από τον 82χρονο Ισπανό υπερμαραθωνοδρόμο Juan López García.

Η ιστορία του μοιάζει σχεδόν απίστευτη: στα 66 του, λίγο μετά τη συνταξιοδότησή του από τη δουλειά του ως μηχανικός αυτοκινήτων στο Τολέδο, αποφάσισε να τρέξει για πρώτη φορά  1,6 χιλιόμετρα (1 μίλι) και δεν κατάφερε ούτε να το ολοκληρώσει. Με δυσκολία το ξεκίνησε.

Δεκαέξι χρόνια αργότερα, όχι μόνο τρέχει, αλλά κατέχει το παγκόσμιο ρεκόρ στην ηλικιακή κατηγορία 80–84 ετών στον υπερμαραθώνιο των 50 χιλιομέτρων (31 μιλιών). Το 2024 κέρδισε και το παγκόσμιο πρωτάθλημα μαραθωνίου για την κατηγορία του, με χρόνο 3:39:10, σημειώνοντας παράλληλα ευρωπαϊκό ρεκόρ. Αυτές οι επιδόσεις τράβηξαν την προσοχή Ευρωπαίων επιστημόνων που μελετούν τη γήρανση και τον κάλεσαν για εκτεταμένες εξετάσεις. Τα αποτελέσματα, που δημοσιεύθηκαν στο Frontiers in Physiology, χαρακτηρίστηκαν «αποκαλυπτικά» και «έμπνευση».

Η φυσιολογία ενός 80χρονου με σώμα... 30χρονου

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο López García διαθέτει τη μεγαλύτερη αερόβια ικανότητα που έχει καταγραφεί ποτέ σε άτομο άνω των 80 ετών. Η μέγιστη πρόσληψη οξυγόνου (VO₂ max) του αντιστοιχεί σε υγιείς άνδρες 20-30 ετών, ένα εύρημα που ανατρέπει όσα θεωρούσαμε δεδομένα για τη φυσιολογική φθορά της ηλικίας.

Οι μύες του απορροφούν και χρησιμοποιούν οξυγόνο με εξαιρετική αποτελεσματικότητα, επιτρέποντάς του να τρέχει μεγάλες αποστάσεις με σταθερό και γρήγορο ρυθμό. Στον υπερμαραθώνιο όπου σημείωσε ρεκόρ, έτρεχε κάθε μίλι σε 9 λεπτά και 14 δευτερόλεπτα. Παράλληλα, παρήγαγε υψηλή ισχύ σε κάθε διασκελισμό.

Ωστόσο, σε άλλους δείκτες - όπως το γαλακτικό κατώφλι και η οικονομία τρεξίματος - οι επιδόσεις του ήταν απλώς καλές, όχι εξαιρετικές. Αυτό υποδηλώνει ότι η υπεροχή του δεν οφείλεται σε κάποιο «υπεράνθρωπο» χαρακτηριστικό, αλλά σε έναν συνδυασμό παραγόντων.

Τι κάνει τους ηλικιωμένους αθλητές τόσο ξεχωριστούς;

Οι επιστήμονες που τον μελέτησαν συμμετέχουν σε ένα μεγάλο ερευνητικό πρόγραμμα για το πώς γερνά το ανθρώπινο σώμα και αν η ηλικία συνεπάγεται αναπόφευκτες μειώσεις στη δύναμη, την ταχύτητα και τη λειτουργικότητα. Η προσοχή τους στράφηκε στους ηλικιωμένους αθλητές υψηλού επιπέδου, οι οποίοι συχνά φαίνονται νεότεροι, παραμένουν υγιείς και διατηρούν εντυπωσιακές επιδόσεις ακόμη και στα 70, 80 ή 90 τους.

Το ερώτημα είναι τι τους διαφοροποιεί: η προπόνηση, τα γονίδια, η τύχη ή ένας συνδυασμός όλων αυτών.

Ένας αθλητής που ξεκίνησε... αργά

Ο López García δεν είχε αθλητικό υπόβαθρο. Ήταν μικρόσωμος, 1,57 μ. και 59 κιλά, και η μόνη του σημαντική φυσική δραστηριότητα πριν τα 66 του ήταν μία προσκυνηματική διαδρομή 800 χιλιόμετρων (500 μίλια) στο Camino de Santiago. Όταν άρχισε να τρέχει, αύξανε σταδιακά τις αποστάσεις του και στα 70 του ξεκίνησε να συμμετέχει σε αγώνες: πρώτα στα 800 μέτρα, μετά σε μεγαλύτερες αποστάσεις και τελικά σε υπερμαραθωνίους. Όσο μεγάλωνε, τόσο βελτιωνόταν.

Οι επιστήμονες τον υπέβαλαν σε δοκιμασίες σε διάδρομο και στατικό ποδήλατο, μετρώντας αντοχή, οικονομία τρεξίματος, ισχύ, καύση ενέργειας και μυϊκή πρόσληψη οξυγόνου. Τον ρώτησαν επίσης για τη διατροφή και την προπόνησή του.

Πώς προπονείται και πώς τρέφεται

Ο ίδιος παραδέχεται ότι ποτέ δεν περίμενε να φτάσει σε αυτό το επίπεδο. Σήμερα τρέχει περίπου 64 χιλιόμετρα την εβδομάδα σε περιόδους χωρίς αγώνες και σχεδόν τα διπλάσια όταν προετοιμάζεται για διοργάνωση. Οι περισσότερες προπονήσεις του είναι μεγάλες και μέτριας έντασης, ενώ μερικές φορές την εβδομάδα κάνει διαλειμματικές προπονήσεις σε υψηλότερο ρυθμό. Έχει επαγγελματία προπονητή.

Κάνει επίσης προπόνηση με βάρη στο σπίτι, κυρίως με το βάρος του σώματος, και ακολουθεί μια απλή μεσογειακή διατροφή, χωρίς εξειδικευμένα συμπληρώματα ή ιδιαίτερες διατροφικές στρατηγικές.

Τι σημαίνει η περίπτωσή του για όλους εμάς

Το μεγάλο ερώτημα είναι αν ο López García αποτελεί εξαίρεση ή αν η επιτυχημένη γήρανσή του μπορεί να αποτελέσει ρεαλιστικό στόχο για περισσότερους ανθρώπους. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι ισχύουν και τα δύο: έχει ευνοϊκά γονίδια και έφτασε στα 66 του χωρίς σοβαρές ασθένειες, αλλά η πρόοδός του δείχνει ότι η άσκηση μπορεί να αλλάξει ριζικά την πορεία της γήρανσης.

Μέχρι πρόσφατα, θεωρούταν ότι η έντονη άσκηση δεν ήταν ούτε εφικτή ούτε ασφαλής για τους ηλικιωμένους. Η περίπτωση του López García αποδεικνύει το αντίθετο. Οι ειδικοί τονίζουν ότι η άσκηση πρέπει να συνιστάται σε όλες τις ηλικίες, αρκεί να ξεκινά κανείς αργά και σταδιακά, με γρήγορο περπάτημα και στη συνέχεια με ελαφρύ τρέξιμο.

Ένα παράδειγμα που εμπνέει και τους ίδιους τους επιστήμονες

Οι ερευνητές συνεχίζουν να μελετούν τον López García και άλλους ηλικιωμένους αθλητές, συγκρίνοντάς τους με συνομηλίκους που δεν ασκούνται, για να εντοπίσουν τις μοριακές και λειτουργικές διαφορές. Νέα ευρήματα αναμένονται σύντομα.

Στο μεταξύ, ο ίδιος ο López García συνεχίζει να τρέχει χωρίς πρόθεση να επιβραδύνει. «Όταν σκέφτομαι τον αριθμό 80», λέει, «θυμάμαι τους παππούδες μου. Σε αυτή την ηλικία έμοιαζαν πολύ ηλικιωμένοι. Εγώ σήμερα δεν νιώθω γέρος».

Με πληροφορίες από Washington Post