Η διανυκτέρευση σε αυτό το παράξενο κτίριο δεν αποτελεί απλώς έναν σταθμό μιας ορειβατικής διαδρομής, αλλά μια εμπειρία κυριολεκτικά στην κορυφή της Ευρώπης.
- Το ορεινό συγκρότημα Μόντε Ρόζα φιλοξενεί το καταφύγιο Μαργαρίτα, ένα επιστημονικό κέντρο του 19ου αιώνα. Πήρε το όνομά του από τη βασίλισσα Μαργαρίτα της Σαβοΐας, η οποία το εγκαινίασε και διανυκτέρευσε εκεί το 1893.
- Η αποστολή ξεκινά από το χωριό Αλάνια Βαλσέζια, με τελεφερίκ ως την Πούντα Ίντρεν. Η πρώτη ημέρα περιλαμβάνει μια σύντομη πεζοπορία και διανυκτέρευση στο καταφύγιο Τσίτα ντι Μάντοβα για προσαρμογή στο υψόμετρο.
- Η κύρια ανάβαση αρχίζει στις 4 π.μ. με την ομάδα δεμένη με σχοινιά για ασφάλεια. Η πορεία διασχίζει τον παγετώνα Λις και τις ρωγμές του, οδηγώντας την ομάδα στην κορυφή των 4.554 μέτρων.
- Η διαμονή στο καταφύγιο είναι έντονα κοινοτική, με κοιτώνες και λιγοστές ανέσεις. Η κοινή προσπάθεια για την ανάβαση δημιουργεί μια ισχυρή αίσθηση συντροφικότητας ανάμεσα στους ορειβάτες από όλο τον κόσμο.
Στα 4.554 μέτρα, στην κορυφή Πούντα Νιφέτι του ορεινού συγκροτήματος Μόντε Ρόζα, βρίσκεται ένα από τα πιο ασυνήθιστα καταλύματα της Ευρώπης. Το Rifugio Capanna Regina Margherita, γνωστό ως καταφύγιο Μαργαρίτα, είναι το ψηλότερο κτίριο της ηπείρου και ένα από τα πλέον απομονωμένα ορειβατικά καταφύγια στον κόσμο.
Για να φτάσει κανείς μέχρι εκεί, πρέπει να διασχίσει τον παγωμένο λαβύρινθο των ρωγμών του παγετώνα Λις και να κινηθεί για ώρες σε ένα απότομο, εχθρικό αλπικό τοπίο, συχνά δεμένος με σχοινί με τους υπόλοιπους της ορειβατικής ομάδας. Η ανάβαση αρχίζει πριν ακόμη ξημερώσει και ολοκληρώνεται αρκετές ώρες αργότερα, όταν το καταφύγιο εμφανίζεται στην κορυφογραμμή: ένα στενό, μεταλλικό κτίσμα τριών ορόφων, που μοιάζει με γιγάντιο κονσερβοκούτι στην άκρη ενός γκρεμού.
Από τη μία πλευρά του εκτείνεται μια απότομη χιονισμένη πλαγιά και από την άλλη ανοίγεται ένα κάθετο κενό περίπου ενός χιλιομέτρου. Για όσους φτάνουν μέχρι την Πούντα Νιφέτι, η διανυκτέρευση σε αυτό το παράξενο κτίριο δεν αποτελεί απλώς έναν σταθμό μιας ορειβατικής διαδρομής, αλλά μια εμπειρία κυριολεκτικά στην κορυφή της Ευρώπης.
Ιταλικό επιστημονικό ερευνητικό κέντρο και καταφύγιο
Το ορεινό συγκρότημα Μόντε Ρόζα, στα σύνορα Ιταλίας και Ελβετίας, περιλαμβάνει μερικές από τις ψηλότερες κορυφές των Άλπεων, με την ίδια την κορυφή Μόντε Ρόζα να φτάνει τα 4.634 μέτρα, δεύτερη μόνο μετά το Λευκό Όρος. Η κορυφή Πούντα Νιφέτι, γνωστή και ως Ζίνγκναλκούπε, βρίσκεται στην έκτη θέση. Εκεί κατασκευάστηκε τον 19ο αιώνα ένα ιταλικό επιστημονικό ερευνητικό κέντρο και καταφύγιο ορειβατών, το οποίο πήρε το όνομά του από τη βασίλισσα της Ιταλίας εκείνης της εποχής, τη Μαργαρίτα της Σαβοΐας. Η βασίλισσα, γνωστή για το αθλητικό και περιπετειώδες πνεύμα της, επέμεινε να ανέβει η ίδια στο καταφύγιο για τα εγκαίνιά του το 1893 και να περάσει εκεί τη νύχτα.
Πάνω από έναν αιώνα αργότερα, το καταφύγιο εξακολουθεί να στηρίζει επιστημονική έρευνα, ενώ λειτουργεί παράλληλα ως ορεινό καταφύγιο με λιτή φιλοξενία και εντυπωσιακή πανοραμική θέα.
Περίπου 30.000 ορειβάτες φτάνουν στην κορυφή κάθε χρόνο, ενώ 4.000 διανυκτερεύουν εκεί, έτοιμοι, όπως και η βασίλισσα Μαργαρίτα τότε, να πουν πως κοιμήθηκαν στα ψηλότερα κρεβάτια της ηπείρου.
Η πεζοπορία απαιτεί κραμπόν και σχοινιά, με την ανάβαση να φτάνει από τα 1.200 στα 4.554 μέτρα μέσα σε μόλις δύο ημέρες, γεγονός που καθιστά τη σταδιακή προσαρμογή στο υψόμετρο απολύτως απαραίτητη.
Το ταξίδι της ομάδας, όπως περιγράφεται στο άρθρο του BBC, ξεκίνησε μια ημέρα νωρίτερα, από το ιταλικό ορεινό χωριό Αλάνια Βαλσέζια, στους πρόποδες του ορεινού όγκου, το σημείο όπου τελειώνει ο ασφαλτοστρωμένος δρόμος.
Από εκεί, μια σειρά τελεφερίκ οδήγησε στην Πούντα Ίντρεν, στα 3.275 μέτρα, όπου έγινε η γνωριμία με τον οδηγό και τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας. Η πρώτη ημέρα περιλάμβανε μόλις μία ώρα πεζοπορίας πάνω σε βράχο και πάγο, μέχρι το καταφύγιο Τσίτα ντι Μάντοβα, στα 3.498 μέτρα, ένα μεγάλο ξύλινο ορεινό κτίσμα ακριβώς κάτω από την αρχή του παγετώνα Λις.
Παρά τη θέα, ο ύπνος ήταν ταραγμένος εκείνη τη νύχτα, ίσως λόγω της αγωνίας για την ανάβαση των 1.000 μέτρων που ακολουθούσε. Το ξυπνητήρι χτύπησε στις τέσσερις το πρωί, οι ορειβάτες φόρεσαν κραμπόν για να μην γλιστρήσουν στον πάγο και δέθηκαν μεταξύ τους με σχοινιά, προφύλαξη απαραίτητη σε περίπτωση πτώσης μέσα σε κάποια ρωγμή.
Μετά από περίπου μία ώρα προσπάθειας μέσα σε έναν ιστό ρωγμών, η ομάδα ξεπέρασε μια κορυφογραμμή και διέσχισε την ορεινή λεκάνη, με τα σύννεφα της αυγής να φουσκώνουν πίσω της στις κοιλάδες και μπροστά της να υψώνονται τοίχοι κορυφών άνω των 4.000 μέτρων. Παρά τη θεαματική εικόνα, αυτό το τμήμα της διαδρομής ήταν σαφώς πιο εύκολο από τη διάσχιση του απόκρημνου παγετώνα.
Ζιγκ ζαγκ και ίλιγγος
Στην τελική ανάβαση, τα ζιγκ ζαγκ κατά μήκος μιας κορυφογραμμής που χανόταν στην αχλή προκάλεσαν έντονο ίλιγγο, όμως τελικά η ομάδα έφτασε στον χιονισμένο θόλο της κορυφής, με απανωτές σειρές παγωμένων βουνοκορφών να απλώνονται ολόγυρα, και το ίδιο το καταφύγιο.
Μέσα στο κτίριο, η αίσθηση ήταν πιο ασφαλής απ ό,τι φανταζόταν κανείς κοιτάζοντάς το απ έξω. Ένα τραπεζαρία καταλάμβανε σχεδόν όλο το ισόγειο, ενώ οι δύο πάνω όροφοι ήταν γεμάτοι κρεβάτια τύπου κοιτώνα, πλήρως κρατημένα εκείνο το βράδυ.
Ο Τομάζο Μπανιάτι, ένας από τους τέσσερις φύλακες του καταφυγίου, περιέγραψε πώς οι καιρικές συνθήκες υπενθυμίζουν απότομα την πραγματικότητα της ζωής στην κορυφή της Ευρώπης. «Όταν έχει μεγάλη καταιγίδα το κτίριο τρέμει λίγο και νιώθεις πολύ μικρός» είπε. «Αν έχει κεραυνούς μπορεί να νιώσεις σαν να βρίσκεσαι ακριβώς μέσα στην καρδιά της. Όλα τα εφόδια έρχονται με ελικόπτερο, οπότε όταν ο καιρός είναι πολύ κακός και τα ελικόπτερα δεν μπορούν να πετάξουν, νιώθεις κάπως αποκομμένος από τον κόσμο».
Καθώς έπεφτε το βράδυ, ένα μέτωπο κακοκαιρίας σάρωσε τα βουνά, τυλίγοντας το καταφύγιο σε σύννεφα με χιονόνερο να χτυπά στα τζάμια. Στο κοινό τραπέζι του δείπνου, ο Κινέζος YouTuber Τζιανπένγκ Τσούι περιέγραψε την έκπληξή του για τις ανέσεις του χώρου, παρά την αίσθηση «τέλους του κόσμου». «Νόμιζα πως θα υπήρχε μόνο ένα κρεβάτι» είπε. «Καμία τουαλέτα, καμία κουζίνα. Αλλά δεν είναι έτσι. Μπορώ ακόμη και να αγοράσω πίτσα και χυμό εδώ πάνω!».
Όχι όλοι όμως γλίτωσαν την λεγόμενη «αρρώστια των βουνών». Ο Μιχαήλ Μορόζοφ, που συναντήθηκε κατά την κάθοδο από την κορυφή, είχε υποφέρει από πονοκεφάλους και ναυτία. «Η αντιμετώπιση του υψομέτρου ήταν το δυσκολότερο κομμάτι» είπε. «Δεν είχα προλάβει να προσαρμοστώ και η ανάβαση ήταν πολύ γρήγορη. Μετά από μερικές ώρες, το υψόμετρο άρχισε να με "χτυπά" δυνατά».
Η ζωή στο καταφύγιο
Η ζωή στο καταφύγιο, όπως σε όλα τα ορεινά καταφύγια, είναι έντονα κοινοτική. Ο ύπνος σε στενό κοιτώνα με εφτά ή οκτώ αγνώστους και η κοινή χρήση δύο τουαλετών χωρίς ντουζ φέρνει τους ανθρώπους πολύ πιο κοντά απ' ό,τι θα περίμενε κανείς, όμως η κοινή προσπάθεια για να φτάσουν ως εκεί δημιουργεί εύκολα μια αίσθηση συντροφικότητας.
«Το καλύτερο κομμάτι για μένα ήταν να γνωρίσω ανθρώπους απ όλο τον κόσμο που ήρθαν εδώ για να ανέβουν στο βουνό» είπε ο Κρεγκ Σο, Νεοζηλανδός που ζει στην Ελβετία. «Το να βλέπεις όλες αυτές τις διαφορετικές εθνικότητες μαζί σε αυτό το καταφύγιο είναι απλώς εκπληκτικό».