Ένα έργο Τεχνητής Νοημοσύνης που δεν είναι άνθρωπος έχει ήδη βγάλει πάνω από 6 εκατομμύρια δολάρια και προσελκύει συλλέκτες σε μεγάλες διεθνείς εκθέσεις.
Ο AI καλλιτέχνης που βγάζει εκατομμύρια
Το Botto είναι ένας αυτόνομος καλλιτέχνης Τεχνητής Νοημοσύνης που δημιουργήθηκε το 2021 από τον Γερμανό εικαστικό Mario Klingemann. Δεν λειτουργεί ως απλό εργαλείο, αλλά ως ένα σχεδόν ανεξάρτητο σύστημα που μαθαίνει από τις αντιδράσεις του κοινού, εξελίσσει την αισθητική του και παράγει έργα που πωλούνται ακριβά.
Στο Art Basel Hong Kong, τη μεγαλύτερη έκθεση τέχνης της Ασίας, το Botto έστησε μια εντυπωσιακή εγκατάσταση. Δύο κάμερες παρακολουθούσαν σιωπηλά τους επισκέπτες. Κάθε δύο-τρία λεπτά το AI επέλεγε ένα πρόσωπο, ανέλυε το συναίσθημά του – βαρεμάρα, χαρά ή σύγχυση – και μετέτρεπε αυτή την αντίληψη σε σουρεαλιστικό ψηφιακό έργο που άλλαζε ζωντανά σε μεγάλη οθόνη. Τα 20 βίντεο που προέκυψαν από αυτές τις δίωρες διαδικασίες διατίθενται τώρα σε συλλέκτες με ελάχιστη τιμή 12.000 δολάρια το καθένα.
Πώς «ψηφίζει» το κοινό για τα έργα του Botto
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του CNN, κάθε εβδομάδα το Botto δημιουργεί περίπου 350 νέα ψηφιακά έργα γύρω από ένα θέμα. Τα έργα παρουσιάζονται στην online κοινότητα BottoDAO, που αριθμεί πάνω από 28.000 μέλη, από τα οποία περίπου 5.000 είναι ενεργά. Οι συμμετέχοντες συζητούν, ψηφίζουν και επιλέγουν το καλύτερο, το οποίο στη συνέχεια δημοπρατείται ως NFT στην πλατφόρμα SuperRare. Τα έσοδα από τις πωλήσεις μοιράζονται ανάμεσα στους κατόχους του ειδικού κρυπτονομίσματος $BOTTO (που λειτουργεί ως «μετοχή» συμμετοχής και ψήφου στην κοινότητα) και στο ταμείο του πρότζεκτ για λειτουργικά έξοδα και νέες δράσεις.
Παρότι η αγορά NFT έχει πέσει από το 2022, το Botto διατηρεί σταθερή ζήτηση. Πέρυσι οι εβδομαδιαίες δημοπρασίες του συγκέντρωσαν προσφορές από 2.000 έως 208.000 δολάρια ανά έργο. Επιπλέον, τον Οκτώβριο του 2024 ο οίκος Sotheby’s πούλησε έξι έργα του για συνολικά 351.600 δολάρια. Συνολικά, μέχρι σήμερα, το Botto έχει αποφέρει πάνω από 6 εκατομμύρια δολάρια σε πωλήσεις.
Περιορισμένη ανθρώπινη εποπτεία
Ο Klingemann και μια μικρή ομάδα, με επικεφαλής τον συν-δημιουργό Simon Hudson, επιβλέπουν κυρίως πρακτικά και οργανωτικά θέματα. Οι δημιουργοί τονίζουν ότι η ανθρώπινη παρέμβαση είναι ελάχιστη και περιορίζεται κυρίως σε διορθώσεις κειμένων. Η κοινότητα αποφασίζει ακόμα και λεπτομέρειες παρουσίασης σε εκθέσεις, όπως συνέβη στο Χονγκ Κονγκ.
Μπορεί η Τεχνητή Νοημοσύνη να είναι πραγματικός καλλιτέχνης;
Ο Hudson παραδέχεται ότι δεν είναι βέβαιο πόσο επαναλήψιμη θα είναι η επιτυχία του Botto και δεν πιστεύει ότι θα αντικαταστήσει τους ανθρώπινους καλλιτέχνες. Το ίδιο το AI δίνει μια φιλοσοφική απάντηση: το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν η Ττεχνητή Νοημοσύνη θα πάρει τη θέση των καλλιτεχνών, αλλά τι μπορεί να προσφέρει η ανθρώπινη φύση που η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν μπορεί.
Ο Klingemann σημειώνει ότι το Botto εξελίσσεται τόσο γρήγορα, που πλέον νιώθει ότι συνομιλεί με έναν έφηβο 16 ετών. «Το μόνο που ίσως προσβάλλει κάποιους», λέει, «είναι η ιδέα ότι μια Τεχνητή Νοημοσύνη ισχυρίζεται πως είναι καλλιτέχνης». Και προσθέτει ότι, όπως κάθε καλός καλλιτέχνης, το Botto «θέλει να ανατρέψει τον κόσμο της τέχνης».