Δεκαετίες πειραμάτων με αστροναύτες έχουν αναδείξει μια σειρά από ασυνήθιστες δεξιότητες που αποδεικνύονται εξαιρετικά χρήσιμες μακριά από τον πλανήτη μας.
- Οι αστροναύτες αντιμετωπίζουν απρόσμενες προκλήσεις ακόμη και σε βασικές λειτουργίες. Ο ύπνος απαιτεί δέσιμο για αποφυγή της αιώρησης, ενώ τα δάκρυα δεν κυλούν αλλά σχηματίζουν φυσαλίδες γύρω από τα μάτια, απαιτώντας άμεσο σκούπισμα.
- Η διατήρηση άψογης στοματικής υγιεινής είναι κρίσιμη, καθώς ένα οδοντιατρικό επείγον μπορεί να διακόψει μια αποστολή. Γι' αυτό, τουλάχιστον ένα μέλος του πληρώματος εκπαιδεύεται σε βασικές διαδικασίες, όπως η εξαγωγή δοντιών σε ομοίωμα.
- Κατά την αποστολή Artemis II, το πλήρωμα επιστράτευσε δεξιότητες υδραυλικού, επιλύοντας πρόβλημα στην τουαλέτα με έναν ευφυή ελιγμό. Επίσης, αντιμετώπισε τεχνικές δυσλειτουργίες με υπολογιστές, απαιτώντας την εξ αποστάσεως βοήθεια της τεχνικής υποστήριξης.
- Οι αστροναύτες εκπαιδεύονται σε ακραίες τεχνικές επιβίωσης, όπως το άναμμα φωτιάς και η εύρεση τροφής. Η εκπαίδευση αυτή είναι απαραίτητη για την αντιμετώπιση μιας πιθανής προσγείωσης εκτός προγραμματισμένης ζώνης επιστροφής στη Γη.
Όταν το τετραμελές πλήρωμα της αποστολής Artemis II προσθαλασσώθηκε με ασφάλεια στον Ειρηνικό Ωκεανό, επέστρεψε στη Γη με βαθύτερη κατανόηση όσων απαιτούνται για να ξαναπατήσει ο άνθρωπος στη Σελήνη. Δεκαετίες πειραμάτων με ανθρώπους στο Διάστημα έχουν αναδείξει μια σειρά από ασυνήθιστες, μερικές φορές απρόσμενες δεξιότητες, που αποδεικνύονται εξαιρετικά χρήσιμες μακριά από τον πλανήτη μας.
Ο ύπνος στο Διάστημα είναι δυσκολότερος απ' όσο ακούγεται
Ακόμη και υπό τις καλύτερες συνθήκες, ο ύπνος στο Διάστημα είναι δυσκολότερος απ' όσο ακούγεται. Οι μέρες περνούν στη νύχτα χωρίς σαφή όρια, ενώ ατελείωτες λίστες εργασιών και ευαίσθητα πειράματα καθιστούν αδύνατο τον παρατεταμένο ύπνο. Αν δεν αρκούσε αυτό, οι αστροναύτες πρέπει να κοιμούνται δεμένοι σε ένα κρεβάτι, σαν άλλοι... Χουντίνι, ώστε να μην επιπλέουν στη μικροβαρύτητα, καταλήγοντας συχνά να κοιμούνται ανάποδα ή στο πλάι, σαν νυχτερίδες. Ο διοικητής της αποστολής Reid Wiseman περιέγραψε στο CNN πως κάθε φορά που άρχιζε να αποκοιμιέται είχε την αίσθηση ότι σκόνταφτε σε ένα πεζοδρόμιο και ξυπνούσε τρομαγμένος.
Αν είναι δυνατόν, να συγκρατούν εντελώς το κλάμα
Ακόμη και το κλάμα έχει τον δικό του «σωστό» τρόπο στο Διάστημα. Η ίδια απουσία βαρύτητας που στέλνει την οδοντόκρεμα να επιπλέει εμποδίζει και τα δάκρυα να κυλήσουν στα μάγουλα. Αντ' αυτού, συσσωρεύονται γύρω από τα μάτια σχηματίζοντας μικρές φυσαλίδες. Έτσι, οι αστροναύτες πρέπει να είναι έτοιμοι να αναγνωρίζουν αμέσως ένα δάκρυ και να το σκουπίζουν, ή, αν είναι δυνατόν, να συγκρατούν εντελώς το κλάμα.
Τα οδοντιατρικά προβλήματα δεν είναι ποτέ ευχάριστα, ειδικά για όσους απέχουν δεκάδες χιλιάδες μίλια από τον πλησιέστερο οδοντίατρο. Οι αστροναύτες οφείλουν να διατηρούν άψογη στοματική υγιεινή πριν και κατά τη διάρκεια των αποστολών, κάτι ιδιαίτερα κρίσιμο για όσους παραμένουν μεγάλα διαστήματα στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, καθώς ένα αιφνίδιο οδοντιατρικό επείγον θα μπορούσε να τερματίσει πρόωρα μια αποστολή. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο, συνήθως κάποιο μέλος του πληρώματος εκπαιδεύεται στην εξαγωγή δοντιών, εξασκούμενο πάνω σε ομοίωμα.
Και καλοί υδραυλικοί
Μία δεξιότητα αποδείχθηκε άμεσα χρήσιμη κατά τη δεκαήμερη αποστολή: η υδραυλική. Αν και οι αστροναύτες δεν είναι άγνωστοι με την ανάγκη αποχέτευσης σε συνθήκες μικροβαρύτητας, η αποστολή αυτή ήταν η πρώτη με πραγματική τουαλέτα εγκατεστημένη για την πτήση. Ωστόσο, η εξεζητημένη διαστημική τουαλέτα, το λεγόμενο Universal Waste Management System, παρουσίασε προβλήματα σχεδόν αμέσως, με ένα ζήτημα στον ελεγκτή να εμποδίζει προσωρινά τη χρήση της για στερεά απόβλητα την πρώτη κιόλας μέρα.
Λίγες ημέρες αργότερα, παγωμένα ούρα έφραξαν μια από τις γραμμές εξαερισμού. Η ειδική αποστολής Κρίστινα Κοκ σκέφτηκε να περιστρέψει την κάψουλα ώστε να στραφεί προς τον ήλιο, μια λύση που τελικά λειτούργησε, και η ίδια κέρδισε το προσωνύμιο «η υδραυλικός του Διαστήματος».
Την ίδια περίπου περίοδο το πλήρωμα αντιμετώπισε ένα πρόβλημα εξίσου γνώριμο και στη Γη: τεχνική δυσλειτουργία. Αρκετοί αστροναύτες ανέφεραν επαναλαμβανόμενα προβλήματα με τους υπολογιστές τους, οφειλόμενα τελικά στο Outlook. Ο διοικητής Wiseman αναγκάστηκε να καλέσει την ομάδα στο έδαφος για απομακρυσμένη σύνδεση και επίλυση του προβλήματος, αποδεικνύοντας πως ακόμη και στο απόμακρο σκοτάδι του Διαστήματος, η υπομονή με την τεχνική υποστήριξη παραμένει απαραίτητη αρετή.
Πώς να ανάβουν φωτιά
Τέλος, οι πιο προετοιμασμένοι αστροναύτες γνωρίζουν καλά πώς να ανάβουν φωτιά. Πέρα από την εκπαίδευση για τις δυνάμεις επιτάχυνσης κατά την εκτόξευση και τη διατήρηση της ψυχικής ισορροπίας στο Διάστημα, τους δίνεται και ταχύρρυθμη εκπαίδευση σε τεχνικές επιβίωσης, για την περίπτωση που η επιστροφή στη Γη δεν εξελιχθεί όπως έχει σχεδιαστεί.
Στο παρελθόν, αστροναύτες έχουν εξασκηθεί σε αυτές τις δεξιότητες στις ερήμους της Νεβάδα, συνεργαζόμενοι για την εξεύρεση τροφής και νερού, ακόμη και για την κατασκευή καταφυγίων και ρούχων από αλεξίπτωτα.
Όπως σημείωσε η βετεράνος αστροναύτης της NASA Shannon Walker, τέτοιες εμπειρίες βοηθούν τους υποψήφιους αστροναύτες να γνωρίσουν καλύτερα τον εαυτό τους και το πώς λειτουργούν υπό συνθήκες έντονου στρες, καθώς το Διάστημα μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον.