Όλο και περισσότερες γυναίκες στρέφονται στους διαδικτυακούς εράνους για να καλύψουν το κόστος της μετάβασης από τον γάμο σε ό,τι ακολουθεί.
- Μετά τη σύλληψη του συζύγου της για ενδοοικογενειακή βία, η Μέγκαν Χάρπερ βρέθηκε αντιμέτωπη με συρρίκνωση εσόδων και μεγάλα δικαστικά έξοδα. Αναγκάστηκε να ξεκινήσει διαδικτυακό έρανο στην πλατφόρμα GoFundMe, συγκεντρώνοντας σημαντική οικονομική βοήθεια.
- Το υψηλό κόστος των διαζυγίων στις ΗΠΑ ωθεί πολλές γυναίκες σε οικονομικό αδιέξοδο. Συχνά δεν έχουν πρόσβαση σε οικογενειακά κεφάλαια, με αποτέλεσμα να αδυνατούν να καλύψουν τις προκαταβολές που απαιτούν οι δικηγόροι για να ξεκινήσουν τις διαδικασίες.
- Ως εναλλακτική λύση, δημιουργήθηκε η πλατφόρμα Fresh Starts Registry. Εκεί, οι γυναίκες που χωρίζουν φτιάχνουν λίστες δώρων με βασικά είδη για το σπίτι, όπως σεντόνια και μαγειρικά σκεύη, για να ξαναχτίσουν το νοικοκυριό τους.
- Η διαδικασία του διαζυγίου είναι συναισθηματικά εξαντλητική, με τη δημιουργία ενός νέου, ασφαλούς χώρου να αποτελεί προτεραιότητα. Το να ζητήσει κανείς δημόσια βοήθεια προκαλεί αμηχανία, αλλά τελικά γίνεται ένας τρόπος αποφυγής της ντροπής.
Η Μέγκαν Χάρπερ έμαθε να βγάζει χρήματα από τα 14 της, βάζοντας βενζίνη σε μια μαρίνα. Σήμερα, στα 41 της και μητέρα τριών παιδιών, είναι ανώτερο στέλεχος εμπορικής προβολής σε ένα προάστιο του Σάρλοτ, στη Βόρεια Καρολίνα, διατηρεί παράλληλα ένα γραφείο διαχείρισης μέσων κοινωνικής δικτύωσης με τζίρο έξι ψηφίων και έχει χτίσει στο διαδίκτυο ένα κοινό δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων. Όταν όμως ο γάμος της κατέρρευσε, μαζί του κατέρρευσε και η οικονομική ισορροπία που κρατούσε όρθια την οικογένεια.
Το κόστος της φυγής
Ο σύζυγός της συνελήφθη τον Σεπτέμβριο του 2024 και κατηγορήθηκε για κακούργημα επίθεσης με στραγγαλισμό και για σειρά πλημμελημάτων ενδοοικογενειακής βίας, όπως προκύπτει από δικαστικά έγγραφα. Ακολούθησαν ποινικές δίκες, διαδικασίες για την επιμέλεια και το διαζύγιο. Με την πλήρη επιμέλεια των παιδιών δεν μπορούσε πια να ταξιδεύει για να συναντά πελάτες και τα έσοδά της συρρικνώθηκαν, ενώ τα δικαστικά έξοδα συσσωρεύονταν.
Το βαρύ τίμημα του διαζυγίου για τις γυναίκες
Νομική συμβουλευτική και ιατρική κάλυψη βρήκε μέσω της Safe Alliance, οργάνωσης που στηρίζει θύματα ενδοοικογενειακής βίας. Όσοι παρακολουθούσαν την ιστορία της στο διαδίκτυο άρχισαν να ρωτούν πώς μπορούν να βοηθήσουν. Έτσι ξεκίνησε έναν έρανο στην πλατφόρμα GoFundMe, που συγκέντρωσε πάνω από 13.000 δολάρια από 270 δωρεές. «Είχα φορτωθεί πάρα πολλούς ρόλους για να τα βγάλω πέρα μόνη μου, γι' αυτό ζήτησα βοήθεια», λέει.
Σπεύδει να διευκρινίσει ότι δεν κινδύνευε να χάσει το σπίτι της. Προσπαθούσε όμως να κρατήσει σταθερή τη ζωή των παιδιών με ένα μόνο εισόδημα, ενώ τα δικαστικά έξοδα στοιβάζονταν. Ο έρανος τη γλίτωσε από μια πολύ πιο επισφαλή θέση. Χωρίς αυτόν, λέει, πιθανότατα θα χρειαζόταν επισιτιστική βοήθεια.
Η Χάρπερ είναι μία από τις γυναίκες που στρέφονται στους διαδικτυακούς εράνους για να καλύψουν το κόστος της μετάβασης από τον γάμο σε ό,τι ακολουθεί. Είχε εφόδια που πολλές δεν έχουν, κι όμως χρειάστηκε στήριξη. Άλλες δανείζονται, χρεώνονται ή δημοσιοποιούν μια βαθιά προσωπική εμπειρία με την ελπίδα ότι κάποιος θα απλώσει χέρι βοηθείας.
Σύμφωνα με τον Αμερικανικό Δικηγορικό Σύλλογο, το μέσο κόστος ενός διαζυγίου στις ΗΠΑ κυμαίνεται από 10.000 έως 15.000 δολάρια, ενώ τα επίδικα διαζύγια μπορούν να φτάσουν δεκάδες χιλιάδες. Η Ντόνα Κέιτς, πιστοποιημένη οικονομική αναλύτρια διαζυγίων στο Μπέρμιγχαμ της Αλαμπάμα, λέει ότι ορισμένες πελάτισσές της δεν γνωρίζουν πόσα χρήματα διαθέτει το νοικοκυριό ή δεν μπορούν να τα αγγίξουν όταν τα χρειάζονται.
«Η μεγαλύτερη ανησυχία στα πρώτα στάδια είναι αυτή η έλλειψη ελέγχου, να μην ξέρεις τι χρήματα υπάρχουν και να μην μπορείς να τα ξοδέψεις όταν πρέπει», εξηγεί. Μία πελάτισσά της κέρδιζε περίπου 10.000 δολάρια τον χρόνο, όταν ο σύζυγός της έβγαζε 120.000, και οι αποδοχές της κατέληγαν σε κοινό λογαριασμό που έλεγχε εκείνος. Σήμερα δουλεύει σε τρεις θέσεις μερικής απασχόλησης.
Οι περισσότεροι δικηγόροι ζητούν προκαταβολή, επισημαίνει η Ρενέ Τέρνερ, δικηγόρος οικογενειακού δικαίου στη Νέα Υόρκη. «Όταν ένας σύζυγος δεν έχει άμεση πρόσβαση σε οικονομικούς πόρους, του είναι πολύ δύσκολο να φύγει με ασφάλεια από τον γάμο και να εξασφαλίσει τη νομική βοήθεια που χρειάζεται», λέει.
Ακόμη και η φθηνότερη βοήθεια μπορεί να είναι δυσπρόσιτη. Όταν η Σαμάνθα Μπος, σύμβουλος για συγκρουσιακά διαζύγια και συνεπιμέλεια, άρχισε να δέχεται σε δόσεις την πληρωμή για ένα εργαστήριο των 37 δολαρίων, η ζήτηση εκτινάχθηκε. Κάποιοι το εξόφλησαν σε 12 μηνιαίες δόσεις.
Για τις μητέρες, η πίεση βαραίνει από τα χρόνια χαμηλότερων απολαβών, καθώς μειώνουν συχνότερα τις ώρες εργασίας τους μετά τον ερχομό των παιδιών. Ο Σιμούλ Τζαβέρι, δικηγόρος οικογενειακού δικαίου στο Σικάγο, σημειώνει ότι η διατροφή, όταν επιδικάζεται, δεν καλύπτει κάθε έξοδο, από τις εξωσχολικές δραστηριότητες ως τα κουρέματα.
«Δεν θα έπρεπε να νιώθεις ότι πρέπει να μείνεις σε έναν γάμο επειδή δεν έχεις τα οικονομικά μέσα να φύγεις», λέει. «Δείχνει ότι η πρόσβαση στη δικαιοσύνη μπορεί να εξαρτάται από το πόσα χρήματα έχεις». Ο έρανος, πάντως, κρύβει και νομικούς κινδύνους, καθώς όσα δημοσιοποιούνται μπορεί να χρησιμοποιηθούν στο δικαστήριο.
Λίστα δώρων για το διαζύγιο
Η Ολίβια Χάουελ, 41 ετών, από το Λονγκ Άιλαντ, έμεινε στο σπίτι με τους δύο μικρούς γιους της όταν τελείωσε ο γάμος της το 2019, όμως μετά την αποχώρηση του πρώην συζύγου το σπίτι έμοιαζε άδειο. «Σκέφτηκα ότι αυτή είναι η στιγμή να ξαναχτίσω και να κάνω αυτό το σπίτι πραγματικά δικό μας, αλλά δεν είχα τα χρήματα», θυμάται. Αφού είχε φτιάξει λίστες δώρων όταν γεννήθηκαν τα παιδιά της, αναρωτήθηκε γιατί να μη γίνεται το ίδιο και για το διαζύγιο.
Έτσι, μαζί με την αδελφή της, δημιούργησε το 2021 την πλατφόρμα Fresh Starts Registry. Τα πιο περιζήτητα είδη είναι πετσέτες, σεντόνια, πιάτα και κατσαρόλες. «Το πρώτο που θέλουν οι άνθρωποι είναι τα βασικά, όσα κάνουν ένα σπίτι να μοιάζει ασφαλές και δικό τους», λέει. Πάνω από 200 εθελόντριες «νεράιδες» στηρίζουν αγνώστους, συνεισφέροντας στις λίστες τους.
Η Σκάρλετ Λόνγκστριτ, 38 ετών, μητέρα τριών παιδιών από το Ντιτρόιτ, είχε μείνει σχεδόν μια δεκαετία στο σπίτι μεγαλώνοντας τα παιδιά της. Το διαζύγιό της οριστικοποιήθηκε τον Ιούνιο του 2024 και έφυγε παίρνοντας ένα στρώμα, έναν μικρό καναπέ και μια βιβλιοθήκη. «Ήταν τόσο εξαντλητικό να συζητάς τη μοιρασιά των πραγμάτων, να διαλύεις τον κόσμο σου πιρούνι πιρούνι, φριτέζα και τοστιέρα», λέει.
Στη λίστα της έβαλε πετσέτες κουζίνας, σεντόνια και φωτάκια νυκτός για τα παιδικά δωμάτια. Σήμερα, πάνω από το τζάκι του σπιτιού της, στέκονται φωτογραφίες της Σαντέ, της Φιόνα Άπλ και της Στίβι Νικς. «Οι άνθρωποι υποτιμούν πόσο θεμελιώδες είναι να ξυπνάς σε έναν χώρο όπου θέλεις να βρίσκεσαι, όπου νιώθεις συναισθηματικά ασφαλής», λέει.
Για τη Χάρπερ, το να ζητήσει δημόσια βοήθεια την έκανε να νιώσει εκτεθειμένη. Μόνο που κάποια στιγμή είπε μέσα της: «Γιατί να ντρέπομαι; Όλοι το ξέρουν ήδη. Τι έχω να κρύψω;»