Ένας έντονος δημόσιος διάλογος ανάμεσα στον φιλόσοφο και συγγραφέα Στέλιο Ράμφο και τον συγγραφέα Δημήτρη Δημητριάδη, με επίκεντρο την Εκκλησία, απασχόλησε πριν από λίγα χρόνια.
Η αντιπαράθεση για τον Χριστιανισμό και τη σχέση του ανθρώπου με τη θρησκευτική παράδοση ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2022 και εξελίχθηκε μέσα από διαδοχικά κείμενα και απαντήσεις. Αφορμή ήταν το βιβλίο του Στέλιου Ράμφου «Διακόσια χρόνια γέννα 1821-2021» και τις απόψεις που είχε διατυπώσει για την Ελλάδα, την Ορθοδοξία και τη σχέση του σύγχρονου ανθρώπου με την Εκκλησία.
Μέσα από τις σελίδες του iefimerida.gr εξελίχθηκε ένας ασυνήθιστος δημόσιος διάλογος δύο ανθρώπων που γνωρίζονταν επί χρόνια, αλλά βρέθηκαν σε διαφορετικές πλευρές ενός βαθύτερου φιλοσοφικού και θρησκευτικού ζητήματος. Ο ένας υπερασπιζόταν τη σημασία της πνευματικής και θρησκευτικής διάστασης του ανθρώπου, ενώ ο άλλος ζητούσε μια πιο ριζική αμφισβήτηση της χριστιανικής παράδοσης.
«Η δειλία ενός στοχαστή», «Θέλει να γκρεμίσει όλες τις εκκλησίες
Την αρχή έκανε ο Δημήτρης Δημητριάδης με ένα ιδιαίτερα αιχμηρό κείμενο στο iefimerida.gr, με τίτλο «Η δειλία ενός στοχαστή». Σε αυτό άσκησε σκληρή κριτική στον Ράμφο, υποστηρίζοντας ότι ο στοχαστής, ενώ ασκεί κριτική σε πλευρές της ελληνικής και εκκλησιαστικής παράδοσης, δεν κάνει το αποφασιστικό βήμα να έρθει σε πλήρη ρήξη με το εκκλησιαστικό κατεστημένο.
Ο Στέλιος Ράμφος απάντησε μέσα από συνέντευξή του στο iefimerida.gr και η συζήτηση πήρε ακόμη μεγαλύτερη ένταση, καθώς χαρακτήρισε τη θέση του Δημητριάδη ως μια προτροπή ουσιαστικά να αποκηρύξει την Εκκλησία. Παράλληλα, όμως, ο Ράμφος διευκρίνισε ότι ο Δημητριάδης ήταν παλιός και καλός φίλος του από τα χρόνια του Παρισιού και ότι εκτιμούσε το δικαίωμά του να εκφράζει ελεύθερα τις διαφωνίες του.
Ο Δημήτρης Δημητριάδης επανήλθε λίγες ημέρες αργότερα, χαρακτηρίζοντας την απάντηση του Στέλιου Ράμφου «ύπουλη παρανόηση, ιδιοτελή παρανάγνωση» και υποστηρίζοντας ότι η συζήτηση δεν αφορούσε απλώς μια διαφωνία δύο ανθρώπων, αλλά βαθύτερα ζητήματα για τον Θεό, τον άνθρωπο και τον ρόλο του Χριστιανισμού.
Πέθανε ο σπουδαίος φιλόσοφος και συγγραφέας Στέλιος Ράμφος
Ο Ράμφος απάντησε εκ νέου, αυτή τη φορά με ένα πολύ σύντομο κείμενο μόλις 49 λέξεων, επιμένοντας ότι το ουσιαστικό διακύβευμα ήταν η «πνευματική διάσταση του ανθρώπου» και το κατά πόσο το νόημα των πραγμάτων υπερβαίνει τα ίδια τα πράγματα.
Η απάντηση αυτή δεν έκλεισε τον κύκλο. Αντίθετα, ο Δημητριάδης επανήλθε στις 2 Νοεμβρίου 2022, υποστηρίζοντας ότι ο διάλογος μόλις είχε ανοίξει.
Στο νέο κείμενό του άσκησε ακόμη σκληρότερη κριτική στον Χριστιανισμό, θέτοντας στο επίκεντρο τη θνητότητα, τη σεξουαλικότητα και την ιστορικότητα του ανθρώπου.
Ο Στέλιος Ράμφος έφυγε σήμερα από τη ζωή, στα 87 του χρόνια.