Ο Κρίστοφερ Νόλαν, ένας από τους πιο αναγνωρισμένους σκηνοθέτες του σύγχρονου κινηματογράφου, μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη ένα από τα σημαντικότερα έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας, την «Οδύσσεια» του Ομήρου.
- Ο Νόλαν επιλέγει μια σκοτεινή και μεγαλειώδη αισθητική, με έντονη μουσική και εντυπωσιακές εικόνες για την απόδοση του έπους, δίνοντας έμφαση σε εμβληματικές σκηνές όπως η συνάντηση με τον Κύκλωπα και τη μάγισσα Κίρκη.
- Το βασικό πρόβλημα της ταινίας εντοπίζεται στους χαρακτήρες, οι οποίοι, παρά το επιφανές καστ ηθοποιών, δεν αποκτούν το βάθος και την ένταση που απαιτεί το ομηρικό έργο, αποτυγχάνοντας να αφήσουν ισχυρό αποτύπωμα.
- Η απεικόνιση του Οδυσσέα, από τον Ματ Ντέιμον, τον παρουσιάζει ως έναν μοναχικό πολεμιστή τύπου «ρόνιν», παραμελώντας την πολυμήχανη φύση και τη στρατηγική σκέψη που χαρακτηρίζουν τον ομηρικό ήρωα.
- Η κριτική συμπεραίνει ότι η εστίαση του σκηνοθέτη στο τεράστιο κινηματογραφικό θέαμα έγινε εις βάρος της ανθρώπινης διάστασης, με αποτέλεσμα η ψυχή των ηρώων να χάνεται μέσα στην υπερβολή της παραγωγής.
Με τεράστιο προϋπολογισμό, εντυπωσιακά σκηνικά και ένα καστ γεμάτο αστέρες, ο Βρετανοαμερικανός δημιουργός αναζητά μια νέα κινηματογραφική αισθητική που θα μπορέσει να αποδώσει το μέγεθος του αρχαίου έπους, καθώς αύριο, Πέμπτη, θα προβληθεί στις ελληνικές κινηματογραφικές αίθουσες.
Ωστόσο, παρά τη φιλοδοξία και την οπτική δύναμη της ταινίας, η προσπάθεια φαίνεται να μην καταφέρνει να προσεγγίσει το μεγαλείο του ομηρικού πρωτοτύπου -ένα έργο από τα θεμέλια του δυτικού πολιτισμού, σύμφωνα με την Le Monde, η οποία ασκεί μια αρνητική κριτική.
Μια μεγαλειώδης αλλά ψυχρή κινηματογραφική εμπειρία
Για να αποδώσει το αρχαίο έπος, ο Νόλαν επιλέγει μια αισθητική βασισμένη στο μεγαλείο και στον «πρωτογονισμό», αναφέρει χαρακτηριστικά το γαλλικό δημοσίευμα. Η ταινία γεμίζει με σκοτεινούς ουρανούς, ταραγμένες θάλασσες, μυστηριώδεις χώρους που φωτίζονται οριακά, παράξενους κόσμους και μάχες μεγάλης κλίμακας.
Η μουσική επένδυση ακολουθεί την ίδια λογική, με έντονους ρυθμούς και έναν ήχο που επιδιώκει να μεταφέρει τον θεατή σε μια σχεδόν μυθική εμπειρία.
Ορισμένες από τις πιο γνωστές στιγμές της Οδύσσειας, όπως η συνάντηση με τον Κύκλωπα Πολύφημο ή η παρουσία της μάγισσας Κίρκης που μεταμορφώνει τους συντρόφους του Οδυσσέα σε χοίρους, αποδίδονται με εντυπωσιακό οπτικό τρόπο.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα της ταινίας
Ωστόσο, το μεγαλύτερο πρόβλημα της ταινίας βρίσκεται στους χαρακτήρες σύμφωνα με την γαλλική εφημερίδα που ασκεί μια σκληρή κριτική στην κινηματογραφική μεταφορά του ομηρικού έπους.
Παρά το εντυπωσιακό καστ, οι ήρωες δεν αποκτούν το βάθος και την ένταση που απαιτεί το ομηρικό έργο. Η Αν Χάθαγουεϊ ως Πηνελόπη, ο Τομ Χόλαντ ως Τηλέμαχος, η Σαρλίζ Θερόν ως Καλυψώ, ο Ρόμπερτ Πάτινσον ως Αντίνοος και η Ζεντάγια ως Αθηνά δεν καταφέρνουν να αφήσουν ισχυρό αποτύπωμα.
Ο ίδιος ο Οδυσσέας, τον οποίο υποδύεται ο Ματ Ντέιμον, παρουσιάζεται περισσότερο ως ένας πολεμιστής τύπου «ρόνιν» (σ.σ. σαμουράι χωρίς αφέντη), παρά ως ο πολυμήχανος ήρωας που περιγράφει ο Όμηρος. Η δύναμη, η εξυπνάδα και η στρατηγική σκέψη που αποτελούν τα βασικά χαρακτηριστικά του χαρακτήρα μοιάζουν να περνούν σε δεύτερο πλάνο στην ταινία του Νόλαν.
Η υπερβολή της φιλοδοξίας
Η κριτική απέναντι στην ταινία δεν αφορά τόσο τις επιλογές του καστ ή τις συζητήσεις γύρω από την καταγωγή των ηθοποιών, αλλά κυρίως την έλλειψη ζωντάνιας στους χαρακτήρες. Ο Νόλαν φαίνεται να έχει αφιερώσει όλη του την προσοχή στη δημιουργία ενός τεράστιου κινηματογραφικού θεάματος, αφήνοντας λιγότερο χώρο για την ανθρώπινη διάσταση των ηρώων, αναφέρει η «Le Monde».
Η «Οδύσσεια» του Νόλαν αποτελεί αναμφίβολα ένα φιλόδοξο κινηματογραφικό εγχείρημα, όμως η προσπάθεια να συναγωνιστεί τον Όμηρο αποδεικνύεται εξαιρετικά δύσκολη. Το μεγαλείο της εικόνας υπάρχει, αλλά η ψυχή των ηρώων φαίνεται να χάνεται μέσα στην υπερβολή της παραγωγής, καταλήγει.