Σε μία σημαντική ανακάλυψη προχώρησαν αρχαιολόγοι στη βορειοανατολική Γαλλία.
Κάτω από την πόλη Σενόν εντόπισαν μια αρχαία συνοικία και τρεις μεγάλους κεραμικούς αμφορείς με τουλάχιστον 40.000 χάλκινα και μπρούντζινα ρωμαϊκά νομίσματα του 3ου αιώνα μ.Χ.
Η ανασκαφή, που πραγματοποιήθηκε από το Εθνικό Ινστιτούτο Προληπτικής Αρχαιολογικής Έρευνας της Γαλλίας (INRAP), κάλυψε έκταση περίπου 1.500 τετραγωνικών μέτρων και έφερε στο φως πώς ο οικισμός εξελίχθηκε από κελτικό χωριό σε ακμάζουσα ρωμαϊκή πόλη.
Μια πόλη πριν από τη Ρώμη
Στα χαμηλότερα στρώματα της έκτασης όπου πραγματοποιήθηκαν οι ανασκαφές, οι αρχαιολόγοι αποκάλυψαν ίχνη παλαιών κτιρίων, όπως λάκκους, τάφρους και πασσάλους που κάποτε στήριζαν ξύλινους τοίχους και πήλινες κατασκευές. Χρονολογούνται από τα μέσα του 2ου αιώνα π.Χ., όταν η περιοχή ανήκε στους Μεδιομάτρικες, έναν κελτικό λαό με πρωτεύουσα το Divodurum Mediomatricorum, τη σημερινή Μετς. Αφού οι Ρωμαίοι υπό τον Ιούλιο Καίσαρα κατέκτησαν τους Γαλάτες, ο οικισμός αναπτύχθηκε σημαντικά. Οι αρχαιολόγοι εντόπισαν περισσότερα από δώδεκα μικρά λατομεία ασβεστόλιθου, τα οποία αργότερα χρησιμοποιήθηκαν ως αποθηκευτικοί ή οικιακοί χώροι. Μέχρι τα τέλη του 1ου αιώνα μ.Χ., η συνοικία είχε αποκτήσει οργανωμένη μορφή με λιθόστρωτους δρόμους και πέτρινες κατοικίες, οι οποίες διέθεταν δάπεδα από ασβέστη, υπόγεια κελάρια, φούρνους και συστήματα ενδοδαπέδιας θέρμανσης (υπόκαυστο). Στις πίσω αυλές λειτουργούσαν, σε ορισμένες περιπτώσεις, εργαστήρια, ενώ τα ευρήματα δείχνουν ότι οι κάτοικοι ήταν σχετικά εύποροι, πιθανότατα τεχνίτες ή έμποροι.
Η εικόνα άλλαξε στις αρχές του 4ου αιώνα, όταν πυρκαγιές κατέστρεψαν μεγάλο μέρος της συνοικίας. Εκτιμάται ότι μέσα σε αυτή την περίοδο αναταραχών, μεταξύ 280 και 310 μ.Χ., κάποιος έκρυψε κάτω από το δάπεδο τρεις μεγάλους αμφορείς γεμάτους νομίσματα.
Το μυστήριο με τα κρυμμένα νομίσματα
Τα νομίσματα έφεραν τις μορφές αυτοκρατόρων όπως ο Βικτωρίνος, ο Τέτρικος Α΄ και ο Τέτρικος Β΄, ηγεμόνων της βραχύβιας Γαλατικής Αυτοκρατορίας, που είχε αποσχιστεί από τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία τον 3ο αιώνα. Σύμφωνα με τους ειδικούς, μόνο ο πρώτος αμφορέας περιείχε περίπου 23.000 έως 24.000 νομίσματα, ενώ ένας ακόμη ενδέχεται να περιείχε έως και 19.000. Συνολικά, υπολογίζεται ότι τα νομίσματα είναι περισσότερα από 40.000 και άρα αρκετά για να πληρώσουν δεκάδες στρατιώτες για μήνες.
Οι αρχαιολόγοι επισημαίνουν ότι πιθανότατα δεν πρόκειται για «θησαυρό» που αποκρύφτηκε λόγω κάποιας άμεσης απειλής. Αντίθετα, θεωρούν ότι οι αμφορείς λειτουργούσαν ως ένα είδος οικιακού θησαυροφυλακίου, όπου οι κάτοικοι αποθήκευαν, αφαιρούσαν και επανατοποθετούσαν χρήματα.
Το συμπέρασμα αυτό ενισχύεται από το γεγονός ότι βρέθηκαν νομίσματα κολλημένα στην εξωτερική πλευρά δύο αγγείων, γεγονός που υποδηλώνει ότι χρησιμοποιούνταν ακόμη και μετά την ταφή τους, ενώ τα στόμια των αγγείων ήταν προσβάσιμα από το δάπεδο της κατοικίας.
Σε απόσταση περίπου 150 μέτρων βρισκόταν επίσης ρωμαϊκή οχύρωση της ίδιας περιόδου, γεγονός που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να συμμετείχαν στρατιώτες ή τοπικοί αξιωματούχοι στη διαχείριση των αποθεμάτων.
Μετά την πρώτη μεγάλη πυρκαγιά, οι κάτοικοι ανοικοδόμησαν τη συνοικία, επαναχρησιμοποιώντας παλιά κελάρια, κίονες και λίθους από δημόσια κτίρια. Για μισό ακόμα αιώνα η ζωή συνεχίστηκε κανονικά, όμως στα μέσα του 4ου αιώνα μετά από μία δεύτερη καταστροφική πυρκαγιά οι κάτοικοι εγκατέλειψαν τον οικισμό. Τα σπίτια κατέρρευσαν, οι αυλές γέμισαν με ερείπια και οι αμφορείς με τα νομίσματα θάφτηκαν βαθύτερα και παρέμεινα ξεχασμένοι για αιώνες, καθώς η περιοχή μετατράπηκε αρχικά σε οπωρώνες και αργότερα σε καλλιεργήσιμη γη.
Μετά την πρόσφατη ανακάλυψη, η γαλλική νομοθεσία για την πολιτιστική κληρονομιά έθεσε άμεσα το εύρημα υπό κρατική κυριότητα. Τα χιλιάδες νομίσματα μεταφέρθηκαν για καθαρισμό και λεπτομερή ανάλυση, ενώ οι ερευνητές του INRAP κατέγραψαν και διατήρησαν ψηφιακά σε τρισδιάστατη μορφή (3D) την αρχαία συνοικία των 1.500 τ.μ.. Με την ολοκλήρωση των εργασιών και την απομάκρυνση των ευρημάτων, ο χώρος καλύφθηκε ξανά και αποδόθηκε στον ιδιοκτήτη του οικοπέδου, καθώς η ανασκαφή είχε ξεκινήσει όταν αποφάσισε να επεκτείνει την κατοικία το.