Αρχαιολόγοι έφεραν στο φως ένα αναπάντεχο ταξίδι στο χρόνο μέσα από τις εργασίες στο εσωτερικό του Ιερού Ναού Αγίου Φιλιβέρτου στην Ντιζόν, στη Γαλλία.
- Φθορές από αλάτι κάτω από πλάκα σκυροδέματος της δεκαετίας του '70 σε ναό στην Ντιζόν, στη Γαλλία, πυροδότησαν ένα εκτεταμένο έργο αποκατάστασης, με χρονοδιάγραμμα 120 μηνών για την ολοκλήρωση των εργασιών στους κίονες και το καμπαναριό.
- Κατά τις αρχικές εργασίες στα θεμέλια, οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν έναν ύστερο μεσαιωνικό ταφικό θάλαμο, όπου ενήλικες και παιδιά είχαν ενταφιαστεί με λιτά κτερίσματα, όπως νομίσματα και κομποσκοίνια.
- Η ανασκαφή αποκάλυψε παλαιότερους πλακόστρωτους τάφους του 11ου-13ου αιώνα, καθώς και έξι σαρκοφάγους της Ύστερης Αρχαιότητας και της Μεροβίγγειας Περιόδου, με μία από αυτές να φέρει ανάγλυφο κάλυμμα.
Η αρχαιολογική σκαπάνη αποκάλυψε μια άγνωστη ιστορία αιώνων που κρυβόταν κάτω από το δάπεδο, αποκαλύπτοντας έναν ύστερο μεσαιωνικό ταφικό θάλαμο, προγενέστερους τάφους και λίθινες σαρκοφάγους που χρονολογούνται από την εποχή της μετάβασης από τον ρωμαϊκό κόσμο στον Πρώιμο Μεσαίωνα.
Η σπουδαία ανακάλυψη προέκυψε κατά τη διάρκεια απαραίτητων έργων επισκευής, καθώς το ίδιο το κτίριο είχε υποστεί σοβαρές φθορές από τη χρήση του κατά το παρελθόν. Τον 18ο και 19ο αιώνα ο ναός χρησιμοποιήθηκε ως αποθήκη αλατιού.
Τι βρήκαν οι αρχαιολόγοι πριν από τα έργα αποκατάστασης
Η χαριστική βολή δόθηκε τη δεκαετία του 1970, όταν τοποθετήθηκε θερμαινόμενη πλάκα σκυροδέματος πάνω από το ήδη μολυσμένο με αλάτι έδαφος. Τα εγκλωβισμένα, θερμαινόμενα άλατα διογκώθηκαν, προκαλώντας ρωγμές και σοβαρές ζημιές στη λίθινη κατασκευή του ναού.
Σύμφωνα με επίσημη διακήρυξη που δημοσιεύθηκε τον περασμένο Φεβρουάριο, το φιλόδοξο έργο αποκατάστασης του Αγίου Φιλιβέρτου περιλαμβάνει μια πρώτη φάση που εστιάζει στους κίονες του ναού και μια δεύτερη που αφορά το καμπαναριό και το καμπαναριό-οβελίσκο. Το χρονοδιάγραμμα των εργασιών προβλέπει συνολική διάρκεια 120 μηνών.
Παράθυρο στην Ιστορία
Καθώς τα συνεργεία εξέταζαν τα κατεστραμμένα θεμέλια, άνοιξαν «παράθυρα» στο θαμμένο παρελθόν του ναού. Όπως ανακοίνωσε το Εθνικό Ινστιτούτο Προληπτικής Αρχαιολογικής Έρευνας της Γαλλίας (Inrap), στο εγκάρσιο κλίτος εντοπίστηκε ένας ύστερος μεσαιωνικός ταφικός θάλαμος με σορούς ενηλίκων και παιδιών. Οι νεκροί είχαν ταφεί με απλά σάβανα, ενώ δίπλα τους βρέθηκαν λίγα νομίσματα και κομποσκοίνια.
Οι εκπλήξεις, ωστόσο, δεν σταμάτησαν εκεί. Η αρχαιολογική ομάδα, υπό την καθοδήγηση των Κλαρίς Κουντέρκ και Καρόλ Φοσουριέ, ανακάλυψε επίσης πλακόστρωτους τάφους που χρονολογούνται από τον 11ο έως τον 13ο αιώνα, καθώς και έξι σαρκοφάγους της Ύστερης Αρχαιότητας και της Μεροβίγγειας περιόδου.
Ένα διαχρονικό νεκροταφικό κέντρο
Ο σημερινός ναός του Αγίου Φιλιβέρτου θεμελιώθηκε στο δεύτερο μισό του 12ου αιώνα, με μεταγενέστερες προσθήκες όπως η στοά, το καμπαναριό και ένα πλευρικό παρεκκλήσι. Κάτω από αυτό το επίπεδο, οι αρχαιολόγοι εντόπισαν ίχνη παλαιότερων κατασκευαστικών φάσεων. Ορισμένα από αυτά είχαν έρθει στο φως για πρώτη φορά κατά τις ανασκαφές του 1923, ενώ η τρέχουσα έκθεση του Inrap αναφέρει ότι η τοιχοποιία σε σχήμα «ψαροκόκαλου», που βρέθηκε κάτω από το κεντρικό κλίτος, υποδηλώνει τη βορειοδυτική γωνία ενός πρώτου ναού γύρω στον 10ο αιώνα.
Οι σαρκοφάγοι, εν τούτοις, αποδείχθηκαν ακόμη παλαιότερες, με μία από αυτές μάλιστα να φέρει ανάγλυφο κάλυμμα. Οι ειδικοί του Inrap εκτιμούν ότι η παρουσία ταφών από τόσες διαφορετικές περιόδους αποδεικνύει πως η τοποθεσία αποτελούσε σημαντικό νεκροταφικό κέντρο κατά τη μετάβαση από τη ρωμαϊκή εποχή στον Πρώιμο Μεσαίωνα (οι σαρκοφάγοι πιθανότατα βρίσκονταν στο εσωτερικό κάποιου άλλου αρχαίου κτιρίου όταν τοποθετήθηκαν αρχικά).
Με τις ανασκαφές να βρίσκονται σε εξέλιξη, το εύλογο ερώτημα που γεννάται στους ειδικούς είναι ένα: Ποια άλλα μυστικά παραμένουν ακόμα θαμμένα στο υπέδαφος του ιστορικού ναού;