Σε νέα αύξηση των προβλέψεών της για τις τιμές του πετρελαίου προχώρησε η Goldman Sachs, αντανακλώντας τις έντονες πιέσεις στην παγκόσμια προσφορά λόγω των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή.
Η αμερικανική επενδυτική τράπεζα εκτιμά πλέον ότι το Brent θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στα 90 δολάρια το βαρέλι το τέταρτο τρίμηνο του έτους, από 80 δολάρια προηγουμένως, ενώ για το αμερικανικό αργό (WTI) τοποθετεί την πρόβλεψη στα 83 δολάρια καθώς παραμένει το πρόβλημα στα Στενά του Ορμούζ.
Η αναθεώρηση αυτή από μέρους της Goldman Sachs αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης επαναξιολόγησης των συνθηκών στην αγορά ενέργειας, καθώς ο πόλεμος δεν έχει λήξει και οι διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα συνεχίζονται.
«Ακραία» μείωση αποθεμάτων πετρελαίου
Σύμφωνα με τους αναλυτές της Goldman Sachs η αγορά πετρελαίου βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα πρωτοφανές σοκ προσφοράς. Η απώλεια παραγωγής από τη Μέση Ανατολή εκτιμάται στα 14,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, οδηγώντας σε ταχεία μείωση των παγκόσμιων αποθεμάτων.
Ειδικότερα, τα αποθέματα υποχωρούν με ρυθμό ρεκόρ 11 έως 12 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα μέσα στον Απρίλιο - εξέλιξη που χαρακτηρίζεται «μη βιώσιμη» σε βάθος χρόνου.
Η εικόνα αυτή αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στο κλείσιμο ή τον περιορισμό της διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς κόμβους παγκοσμίως.
Από πλεόνασμα σε βαθύ έλλειμμα η παγκόσμια αγορά πετρελαίου
Η αλλαγή στις ισορροπίες της αγοράς είναι εντυπωσιακή. Η Goldman Sachs εκτιμά ότι η παγκόσμια αγορά πετρελαίου θα περάσει από πλεόνασμα 1,8 εκατ. βαρελιών ημερησίως το 2025 σε έλλειμμα 9,6 εκατ. βαρελιών το δεύτερο τρίμηνο του 2026.
Η μεταβολή αυτή αντικατοπτρίζει τη δραματική μείωση της προσφοράς, αλλά και την αβεβαιότητα γύρω από το πότε και σε ποιο βαθμό θα αποκατασταθεί η παραγωγή και οι εξαγωγές από την περιοχή του Περσικού Κόλπου.
Οι αναλυτές της Goldman Sachs εκτιμούν πλέον ότι η ομαλοποίηση των εξαγωγών μέσω Ορμούζ θα καθυστερήσει έως τα τέλη Ιουνίου, έναντι προηγούμενης εκτίμησης για τα μέσα Μαΐου, ενώ και η ανάκαμψη της παραγωγής θα είναι πιο αργή.
Κίνδυνος για την παγκόσμια οικονομία
Πέρα από τις τιμές του πετρελαίου, η τράπεζα προειδοποιεί για ευρύτερους οικονομικούς κινδύνους. Οι υψηλές τιμές στα διυλισμένα προϊόντα, οι πιθανές ελλείψεις και η συνολική κλίμακα του σοκ ενδέχεται να επηρεάσουν την ανάπτυξη και να ενισχύσουν τις πληθωριστικές πιέσεις.
Όπως σημειώνουν οι αναλυτές, η κατάσταση ενδέχεται να οδηγήσει ακόμη και σε «καταστροφή ζήτησης», δηλαδή σε μείωση της κατανάλωσης λόγω υψηλών τιμών.
Ήδη, η Goldman Sachs εκτιμά ότι η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου θα μειωθεί κατά 1,7 εκατ. βαρέλια ημερησίως στο τρέχον τρίμηνο, ενώ για το 2026 προβλέπεται μικρότερη αλλά υπαρκτή μείωση σε σχέση με το 2025.
Οι αγορές σε κατάσταση «διπλής πραγματικότητας»
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η αγορά πετρελαίου κινείται σε ένα ιδιόμορφο περιβάλλον: από τη μία πλευρά, η προσφορά παραμένει περιορισμένη και οι τιμές πιέζονται ανοδικά· από την άλλη, υπάρχει η προσδοκία ότι η κατάσταση μπορεί να ομαλοποιηθεί σχετικά γρήγορα αν υπάρξει διπλωματική λύση.
Η Morgan Stanley, από την πλευρά της, εκτιμά ότι οι εξαγωγές από τον Περσικό Κόλπο έχουν μειωθεί κατά περίπου 14,2 εκατ. βαρέλια ημερησίως, επιβεβαιώνοντας το μέγεθος της διαταραχής.
Ωστόσο, διατηρεί πιο συγκρατημένες προβλέψεις για τις τιμές, εκτιμώντας ότι το Brent θα κινηθεί γύρω στα 90 δολάρια στο τέλος του έτους.
Το κρίσιμο ερώτημα: πόσο θα αντέξει η αγορά;
Το βασικό ερώτημα που προκύπτει είναι πόσο μπορεί να διαρκέσει αυτή η κατάσταση χωρίς σοβαρές επιπτώσεις στη ζήτηση και την παγκόσμια οικονομία.
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι αν το σοκ προσφοράς παραταθεί, η αγορά πετρελαίου δεν θα μπορέσει να ισορροπήσει μόνο μέσω αποθεμάτων. Σε αυτή την περίπτωση, η εξισορρόπηση θα έρθει αναγκαστικά μέσω μείωσης της κατανάλωσης - δηλαδή μέσω επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας.
Με το γεωπολιτικό ρίσκο να παραμένει υψηλό και τις ενεργειακές αγορές σε έντονη μεταβλητότητα, το επόμενο διάστημα αναμένεται καθοριστικό τόσο για τις τιμές του πετρελαίου όσο και για τη συνολική πορεία της παγκόσμιας οικονομίας.