Η Ουάσιγκτον δεν αναμένει να προχωρήσει «για την ώρα» σε νέα πλήγματα κατά του Ιράν, όπως φέρεται να ενημέρωσε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, τις τελευταίες ημέρες αρκετούς ομολόγους του από συμμαχικές χώρες,
- Η αμερικανική στρατηγική εστιάζει στον οικονομικό στραγγαλισμό του Ιράν, συνδυάζοντας κυρώσεις, ναυτικό αποκλεισμό και αύξηση των πετρελαϊκών ροών από το Ορμούζ, ώστε να μειωθεί η διαπραγματευτική ισχύς της Τεχεράνης και να πιεστεί για διαπραγματεύσεις.
- Η Ουάσινγκτον κλιμακώνει την πίεση με νέες κυρώσεις σε πάνω από 60 εταιρείες, πρόσωπα και πλοία. Στόχος είναι πέντε κρίσιμοι τομείς, όπως η ναυτιλία και οι τράπεζες, για να αποκοπεί κάθε οικονομική δίοδος του καθεστώτος.
- Οι ΗΠΑ αλλάζουν την ισορροπία στο Ορμούζ μέσω επιχείρησης αποναρκοθέτησης που εκτελέστηκε από υποβρύχια drones και ιδιώτες. Η κίνηση των πλοίων, αν και μειωμένη, αυξάνεται σταδιακά, περιορίζοντας την ιρανική επιρροή στην περιοχή.
- Η πολιτική οικονομικής πίεσης θα διαρκέσει τουλάχιστον έως τις εκλογές του Νοεμβρίου, με το Πακιστάν σε ρόλο διαμεσολαβητή. Η στρατιωτική επιλογή παραμένει στο τραπέζι ως απειλή, παρά την τρέχουσα αποφυγή μεγάλης κλίμακας συγκρούσεων.
Η αλλαγή τακτικής, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους που επικαλούνται το Axios και το ισραηλινό Channel 12, σηματοδοτεί μια προσπάθεια να πιεστεί η Τεχεράνη μέχρι να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, χωρίς να ανοίξει άμεσα ένας νέος κύκλος μεγάλης στρατιωτικής σύγκρουσης.
«Δεν χτυπάμε τώρα -Στραγγαλίζουμε οικονομικά το Ιράν»
Το νέο αμερικανικό σχέδιο στηρίζεται σε τρεις βασικούς άξονες: κυρώσεις, ναυτικό αποκλεισμό και αύξηση των πετρελαϊκών ροών μέσω του Ορμούζ.
Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι η εκκαθάριση των ναρκών από το μεγαλύτερο μέρος της στρατηγικής θαλάσσιας οδού έχει μειώσει δραστικά ένα από τα σημαντικότερα διαπραγματευτικά όπλα του Ιράν.
Αμερικανός αξιωματούχος φέρεται μάλιστα να δήλωσε ότι «οι Ιρανοί έχασαν τον έλεγχο των Στενών και τώρα τον έχει ο αμερικανικός στρατός».
Παράλληλα, η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει να αυξήσει όσο το δυνατόν περισσότερο τις ποσότητες πετρελαίου που περνούν από το Ορμούζ και φτάνουν στις διεθνείς αγορές, περιορίζοντας έτσι την ικανότητα της Τεχεράνης να χρησιμοποιεί τη ναυσιπλοΐα ως μοχλό πίεσης.
Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι ο ναυτικός αποκλεισμός έχει ήδη στερήσει από το Ιράν σημαντικά έσοδα. Ενδεικτικά, αναφέρουν ότι τις τελευταίες δύο εβδομάδες σχεδόν κανένα δεξαμενόπλοιο δεν έχει εντοπιστεί στο νησί Χαργκ, τον σημαντικότερο πετρελαϊκό εξαγωγικό κόμβο της χώρας.
Οι νέες κυρώσεις χτυπούν πετρέλαιο, ναυτιλία και τράπεζες
Την ίδια στιγμή, η Ουάσινγκτον κλιμακώνει την οικονομική πίεση με τη νέα εκστρατεία κυρώσεων που η αμερικανική κυβέρνηση περιγράφει ως προσπάθεια να κόψει «κάθε οικονομικό ομφάλιο λώρο» του ιρανικού καθεστώτος.
Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε μέτρα εναντίον περισσότερων από 60 εταιρειών, προσώπων και πλοίων σε διάφορες χώρες, τα οποία κατηγορούνται ότι βοηθούν το Ιράν να αποκτά τεχνολογία για πυρηνικά και πυραυλικά προγράμματα, να πραγματοποιεί κυβερνοεπιχειρήσεις ή να παράγει έσοδα από το πετρέλαιο.
Στο στόχαστρο μπαίνουν πέντε κρίσιμοι τομείς:
- ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία,
- τεχνολογία,
- χρυσός,
- αεροπορία,
- ναυτιλία.
Ο υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, προειδοποίησε παράλληλα χώρες και επιχειρήσεις που εξακολουθούν να συνεργάζονται οικονομικά με το Ιράν ότι θα βρεθούν αντιμέτωπες με αμερικανικές κυρώσεις.
Ιδιαίτερη πίεση ασκείται και στη Bank Melli, με τον Μπέσεντ να δηλώνει ότι κάθε υποκατάστημά του πρέπει να κλείσει. Στο στόχαστρο βρίσκονται επίσης δίκτυα που, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, χρησιμοποιούνται για ξέπλυμα χρήματος και παράκαμψη των κυρώσεων μέσω παράνομων πετρελαϊκών εξαγωγών.
Το Ορμούζ αλλάζει τα δεδομένα και το Ιράν χάνει ένα σημαντικό χαρτί
Η αμερικανική κυβέρνηση θεωρεί ότι η αποναρκοθέτηση του Ορμούζ και η σταδιακή αύξηση των διελεύσεων δεξαμενόπλοιων αλλάζουν την ισορροπία.
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, η επιχείρηση αποναρκοθέτησης είχε προηγηθεί επί μήνες, με αμερικανικά υποβρύχια drones να εντοπίζουν περισσότερα από 100 αντικείμενα που θεωρήθηκαν πιθανές νάρκες. Ιδιώτες εργολάβοι φέρεται στη συνέχεια να ανέλαβαν την απομάκρυνση ή εξουδετέρωσή τους.
Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι πλέον τα πλοία μπορούν να διασχίζουν το πέρασμα και προς τις δύο κατευθύνσεις, υπό την προστασία της αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας.
Ωστόσο, η κίνηση της ναυσιπλοΐας παραμένει πολύ χαμηλότερη από τα προπολεμικά επίπεδα, καθώς οι περισσότερες εκτιμήσεις την τοποθετούν περίπου στο 10%-15% των προηγούμενων όγκων.
Για την κυβέρνηση Τραμπ, όμως, ακόμη και αυτή η σταδιακή επιστροφή των τάνκερ έχει μεγάλη σημασία: όσο περισσότερο πετρέλαιο βγαίνει από τον Κόλπο, τόσο μικρότερη θεωρεί ότι είναι η δυνατότητα της Τεχεράνης να χρησιμοποιήσει τα Στενά του Ορμούζ ως διαπραγματευτικό όπλο.
Το «παράθυρο» για διαπραγματεύσεις και ο ρόλος του Πακιστάν
Παρά τη σκληρή ρητορική, η Ουάσιγκτον αφήνει ανοιχτό ένα παράθυρο για επιστροφή στις διαπραγματεύσεις.
Ο αρχηγός του Πακιστανικού Στρατού, στρατάρχης Ασίμ Μουνίρ, βρέθηκε στην Τεχεράνη για συνομιλίες με την ιρανική ηγεσία. Το Πακιστάν έχει αναλάβει σημαντικό διαμεσολαβητικό ρόλο μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν από την έναρξη του πολέμου.
Σύμφωνα με το Al Arabiya, ο Μουνίρ είχε επικοινωνήσει με τον Τραμπ πριν από το ταξίδι του και φέρεται να μετέφερε στους Ιρανούς μια νέα πρόταση.
Ο Λευκός Οίκος δεν διέψευσε την επικοινωνία, αλλά ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχουν αυτή τη στιγμή προγραμματισμένες διαπραγματεύσεις με το Ιράν.
Η αμερικανική θέση περιγράφεται χαρακτηριστικά από αξιωματούχο: «Αυτή τη στιγμή δεν διαπραγματευόμαστε με το Ιράν. Το πιέζουμε».
Το σκεπτικό είναι ότι η οικονομική πίεση θα μπορούσε τελικά να αναγκάσει την Τεχεράνη να επιστρέψει στο τραπέζι.
Μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου η νέα στρατηγική
Η νέα πολιτική αναμένεται, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, να παραμείνει σε ισχύ τουλάχιστον μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, τον Νοέμβριο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η στρατιωτική επιλογή έχει εγκαταλειφθεί οριστικά.
Ο Ρούμπιο φέρεται να ξεκαθάρισε ότι οι ΗΠΑ δεν σχεδιάζουν αυτή τη στιγμή επιστροφή σε μεγάλης κλίμακας στρατιωτικές επιχειρήσεις, χωρίς όμως να αποκλείσει αμερικανικά πλήγματα εάν το Ιράν πραγματοποιήσει νέα επίθεση.
Την ίδια ώρα, οι απεσταλμένοι του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, αναμένεται να επισκεφθούν την Κεντρική Διοίκηση των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων για ενημέρωση σχετικά με την κατάσταση στο πεδίο.
Το μεγάλο ερώτημα πλέον είναι αν η οικονομική ασφυξία και η αλλαγή των δεδομένων στα Στενά του Ορμούζ θα οδηγήσουν την Τεχεράνη σε νέο γύρο συνομιλιών ή αν, αντίθετα, θα προκαλέσουν νέα κλιμάκωση.
Για την ώρα, ο Τραμπ φαίνεται να επιλέγει τα οικονομικά όπλα αντί των βομβαρδισμών. Όμως η απειλή μιας νέας στρατιωτικής επιχείρησης παραμένει στο τραπέζι.