Η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει φόβους για μια παγκόσμια ενεργειακή κρίση, καθώς οι παραγωγοί προσπαθούν να βρουν εναλλακτικές διαδρομές εξαγωγής, ενώ διυλιστήρια στη Σαουδική Αραβία, το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν μειώνουν την παραγωγή τους.
- Λόγω της κρίσης στον Περσικό Κόλπο και των επιθέσεων, η παραγωγή πετρελαίου μειώνεται, οδηγώντας σε στροφή προς εναλλακτικές διαδρομές όπως η Ερυθρά Θάλασσα.
- Η Σαουδική Αραβία αυξάνει τις εξαγωγές μέσω της Yanbu, αλλά οι υπόλοιποι παραγωγοί αντιμετωπίζουν χρονικούς περιορισμούς λόγω του κλεισίματος του Στενού του Ορμούζ, το οποίο είναι κρίσιμο για την παγκόσμια παραγωγή.
- Επιθέσεις και απειλές αυξάνουν τις τιμές του πετρελαίου, με τον Τραμπ να αντιδρά και την Goldman Sachs να προειδοποιεί για περαιτέρω αύξηση. Παράλληλα, διυλιστήρια μειώνουν την παραγωγή παγκοσμίως.
- Οι επιπτώσεις της κρίσης γίνονται αισθητές παγκοσμίως με την Κίνα να σταματά τις εξαγωγές και τις τιμές να αυξάνονται στις ΗΠΑ, οδηγώντας σε ανησυχίες και πολιτικές πιέσεις.
Πολλά δεξαμενόπλοια στρέφονται πλέον μακριά από τον Περσικό Κόλπο και προς την Ερυθρά Θάλασσα, με τη Σαουδική Αραβία να αυξάνει τις φορτώσεις αργού πετρελαίου στο λιμάνι της Yanbu.
Η σχεδόν πλήρης αναστολή της κυκλοφορίας στο Στενό του Ορμούζ έχει γεμίσει τις δεξαμενές αποθήκευσης στην περιοχή, ενώ επιθέσεις με drones και πυραύλους σε διυλιστήρια έχουν προκαλέσει περικοπές στην παραγωγή. Η κατάσταση έχει στερήσει σημαντικές ποσότητες πετρελαίου και φυσικού αερίου από βασικούς πελάτες στην Ασία και την Ευρώπη, σπρώχνοντας τις τιμές της ενέργειας στα ύψη.
Λόγω της αδυναμίας εξαγωγής μέσω του Ορμούζ, το Ιράκ ξεκίνησε νωρίτερα αυτήν την εβδομάδα να κλείνει τα μεγαλύτερα πεδία πετρελαίου του, ενώ το Κουβέιτ μείωσε επίσης την παραγωγή του. Το Κατάρ προειδοποίησε ότι μια πλήρης παύση των ενεργειακών αποστολών από την περιοχή είναι πιθανή, αν συνεχιστούν οι εχθροπραξίες.
Εναλλακτικές διαδρομές στην Ερυθρά Θάλασσα
Η Σαουδική Αραβία έχει ενισχύσει τη φόρτωση πετρελαίου από τη Yanbu, προκειμένου να αποφύγει τη διαδρομή μέσω Ορμούζ. Σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης πλοίων, τον Μάρτιο έχουν φορτωθεί ήδη επτά πολύ μεγάλα δεξαμενόπλοια (VLCC), σε σύγκριση με τρία στις πρώτες έξι ημέρες του Φεβρουαρίου. Κάθε πλοίο μεταφέρει περίπου 2 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου.
Κάποια προορίζονται για τη Μαλαισία, περνώντας από το Στενό Bab El Mandeb, όπου οι Χούθι, υποστηριζόμενοι από το Ιράν, είχαν απειλήσει πλοία στο παρελθόν, ενώ άλλα κατευθύνονται προς την Αίγυπτο και τον αγωγό Sumed, όπου η Σαουδική Αραβία διαθέτει επιπλέον δυνατότητες αποθήκευσης.
Παρά τη δυνατότητα επαναδρομολόγησης, οι υπόλοιποι παραγωγοί αντιμετωπίζουν χρονικούς περιορισμούς για να συνεχίσουν τις εξαγωγές μέσω Ορμούζ πριν γεμίσουν οι αποθήκες τους. Το Στενό του Ορμούζ, κρίσιμο για το 1/5 της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου, παραμένει κατά μεγάλο μέρος κλειστό λόγω του υψηλού κινδύνου για επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια.
Εκτόξευση τιμών και επιθέσεις
Το Ιράν εκτόξευσε πυραύλους και drones κατά χωρών του Περσικού Κόλπου, ενώ απείλησε να κλιμακώσει τις επιθέσεις με πιο προηγμένα όπλα. Η τιμή του Brent ξεπέρασε τα 90 δολάρια το βαρέλι για πρώτη φορά σχεδόν σε δύο χρόνια, με τα futures στις ΗΠΑ να φτάνουν τα 89 δολάρια.
Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε «άμεση δράση» για μείωση της πίεσης στις τιμές, ενώ το υπουργείο Οικονομικών χαλάρωσε περιορισμούς στις αγορές ρωσικού πετρελαίου από την Ινδία. Ωστόσο, με τις εχθροπραξίες να συνεχίζονται, η Goldman Sachs προειδοποιεί ότι το πετρέλαιο μπορεί να ξεπεράσει τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Μείωση παραγωγής στα διυλιστήρια
Το μόνο διυλιστήριο στο Μπαχρέιν [ανακαινισμένο πρόσφατα] δέχτηκε επίθεση, αλλά συνεχίζει τη λειτουργία του. Στη Σαουδική Αραβία το μεγαλύτερο διυλιστήριο παραμένει κλειστό, στο Κουβέιτ η παραγωγή μειώθηκε, ενώ το Κατάρ έχει σταματήσει και τις δραστηριότητες LNG.
Οι επιπτώσεις γίνονται αισθητές παγκοσμίως. Η κυβέρνηση της Κίνας έχει ζητήσει από τα κορυφαία διυλιστήρια της χώρας να σταματήσουν τις εξαγωγές ντίζελ και βενζίνης λόγω διακοπών στην προμήθεια αργού.
Στις ΗΠΑ, οι τιμές της βενζίνης έχουν φτάσει στα υψηλότερα επίπεδα των δύο θητειών του Tραμπ, προκαλώντας πολιτική πίεση ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.
Βloomberg