Καθώς κλιμακώνεται η σύγκρουση των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν, ολοένα και μεγαλύτερη σημασία αποκτά το ζήτημα των αποθεμάτων πυρομαχικών και οπλικών συστημάτων.
- Το BBC εξετάζει την στρατιωτική ισχύ και τα αποθέμετα πυρομαχικών των ΗΠΑ και του Ιράν, με έμφαση στον ρυθμό κατανάλωσης πυρομαχικών και τις επιπτώσεις του στις επιχειρήσεις.
- Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ διατηρούν αεροπορική υπεροχή έναντι του Ιράν, ενώ οι επιθέσεις της Τεχεράνης μειώνονται.
- Πιέσεις στα αποθέματα αεράμυνας των ΗΠΑ, ο περιορισμός στους πυραύλους Patriot.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν «σχεδόν απεριόριστα αποθέματα» βασικών οπλικών συστημάτων, ενώ το ιρανικό υπουργείο Άμυνας δηλώνει ότι η χώρα έχει «τη δυνατότητα να αντισταθεί στον εχθρό περισσότερο από όσο σχεδίαζε η Ουάσιγκτον».
Αν και τα αποθέματα όπλων και πυρομαχικών δεν καθορίζουν από μόνα τους την έκβαση μιας σύγκρουσης, θεωρούνται κρίσιμος παράγοντας, όπως σημειώνει το BBC. Ο ρυθμός των επιχειρήσεων από την αρχή του πολέμου είναι ιδιαίτερα υψηλός, με αποτέλεσμα και οι δύο πλευρές να καταναλώνουν πυρομαχικά ταχύτερα από όσο μπορούν να παραχθούν.
Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας (Institute for National Security Studies) στο Τελ Αβίβ, από την έναρξη της επιχείρησης «Επική Οργή» οι ΗΠΑ και το Ισραήλ είχαν πραγματοποιήσει μέχρι τις 4 Μαρτίου περισσότερα από 2.000 πλήγματα στο Ιράν, τα περισσότερα με τη χρήση πολλαπλών πυρομαχικών.
Από την άλλη πλευρά, το Ιράν είχε εκτοξεύσει μέχρι χθες τουλάχιστον 571 πυραύλους και 1.391 drones.
Μείωση των επιθέσεων από το Ιράν
Η Τεχεράνη κομπάζει ότι μπορεί να συνεχίσει τον πόλεμο «επ' αόριστον», αλλά δυτικοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι ο αριθμός των ιρανικών πυραύλων που εκτοξεύονται έχει ήδη μειωθεί σημαντικά. Την πρώτη ημέρα του πολέμου εκτοξεύθηκαν εκατοντάδες, ενώ τώρα οι επιθέσεις περιορίζονται σε μερικές δεκάδες.
Ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των ΗΠΑ, στρατηγός Νταν Κέιν, δήλωσε ότι οι εκτοξεύσεις βαλλιστικών πυραύλων από το Ιράν έχουν μειωθεί κατά 86% σε σύγκριση με την πρώτη ημέρα των συγκρούσεων. Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) εκτιμά επίσης ότι μόνο το τελευταίο 24ωρο σημειώθηκε επιπλέον μείωση 23%.
Πριν από τον πόλεμο, εκτιμάται ότι το Ιράν διέθετε περισσότερους από 2.000 βαλλιστικούς πυραύλους μικρού βεληνεκούς. Παράλληλα, είχε κατασκευάσει δεκάδες χιλιάδες drones τύπου Shahed - τεχνολογία που έχει επίσης μεταφερθεί στη Ρωσία και χρησιμοποιείται στον πόλεμο που διεξάγει κατά της Ουκρανίας.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Κέιν, και οι εκτοξεύσεις ιρανικών drones έχουν μειωθεί κατά περίπου 73% από την πρώτη ημέρα του πολέμου. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η μείωση μπορεί να οφείλεται τόσο στις απώλειες εξοπλισμού όσο και σε προσπάθεια της Τεχεράνης να διατηρήσει τα αποθέματά της για μια μακροχρόνια σύγκρουση.
Αεροπορική υπεροχή ΗΠΑ και Ισραήλ έναντι του Ιράν
Ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας είναι η αεροπορική υπεροχή που έχουν αποκτήσει οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έναντι του Ιράν. Μεγάλο μέρος της ιρανικής αντιαεροπορικής άμυνας έχει καταστραφεί και η χώρα δεν διαθέτει αξιόπιστη πολεμική αεροπορία.
Η επόμενη φάση των επιχειρήσεων, σύμφωνα με τη CENTCOM, επικεντρώνεται στον εντοπισμό και την καταστροφή εκτοξευτών πυραύλων, αποθηκών όπλων και εργοστασίων παραγωγής drones και πυραύλων.
Παρ' όλα αυτά, η πλήρης εξουδετέρωση του ιρανικού οπλοστασίου θεωρείται εξαιρετικά δύσκολη. Το Ιράν είναι μια τεράστια σε έκταση χώρα, γεγονός που επιτρέπει την απόκρυψη όπλων και υποδομών σε πολλές διαφορετικές περιοχές της.
Η πρόσφατη εμπειρία δείχνει επίσης τα όρια των πολέμων που διεξάγονται κυρίως από αέρος. Το Ισραήλ δεν έχει καταφέρει να εξουδετερώσει πλήρως τη Χαμάς στη Γάζα με τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς, ενώ οι σύμμαχοι του Ιράν, σιίτες αντάρτες Χούθι, στην Υεμένη άντεξαν σε μακρά αμερικανική αεροπορική εκστρατεία εναντίον τους.
Τα αποθέματα των ΗΠΑ και το ζήτημα των Patriot
Παρά την τεράστια στρατιωτική ισχύ των ΗΠΑ, ορισμένα κρίσιμα οπλικά συστήματα παραμένουν περιορισμένα. Ο αμερικανικός στρατός βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε ακριβή κατευθυνόμενα βλήματα, που παράγονται σε σχετικά μικρούς αριθμούς.
Σύμφωνα με αναλυτές του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών (Center for Strategic and International Studies-CSIS), οι ΗΠΑ διαθέτουν δεκάδες χιλιάδες βόμβες τύπου JDAM, οι οποίες είναι φθηνότερες και μπορούν να χρησιμοποιούνται όταν τα αεροσκάφη επιχειρούν κοντά στον στόχο.
Αντίθετα, τα αποθέματα πυραύλων αεράμυνας είναι πιο περιορισμένα. Οι πύραυλοι του συστήματος Patriot, που χρησιμοποιούνται για την αναχαίτιση βαλλιστικών πυραύλων, κοστίζουν πάνω από τέσσερα εκατομμύρια δολάρια έκαστος και η ετήσια παραγωγή τους στις ΗΠΑ υπολογίζεται περίπου στις 700 μονάδες.
Ο ειδικός του CSIS, Μαρκ Κάνσιαν, εκτιμά ότι οι ΗΠΑ μπορεί να διαθέτουν απόθεμα περίπου 1.600 πυραύλων για συστήματα Patriot, αριθμός που ήδη μειώνεται λόγω της σύγκρουσης με το Ιράν. Όπως σημειώνει, οι ΗΠΑ μπορούν να συνεχίσουν τον πόλεμο από αέρος για μεγάλο χρονικό διάστημα, αλλά η αεράμυνα αποτελεί πιο «ευαίσθητο» σημείο.
Προσπάθεια αύξησης της παραγωγής πυρομαχικών στις ΗΠΑ
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να συναντηθεί εντός της εβδομάδας με εκπροσώπους μεγάλων αμερικανικών αμυντικών εταιρειών στον Λευκό Οίκο για να ζητήσει επιτάχυνση της παραγωγής όπλων και βλημάτων. Η κίνηση θεωρείται ένδειξη ότι ακόμη και τα τεράστια αποθέματα των ΗΠΑ ενδέχεται να δεχθούν πίεση σε μια παρατεταμένη σύγκρουση.
Παρ' όλα αυτά, ο υπουργός Πολέμου των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, εμφανίζεται βέβαιος για την έκβαση της σύγκρουσης. «Το Ιράν δεν μπορεί να μας ξεπεράσει σε αντοχή» δήλωσε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι η στρατιωτική και βιομηχανική ισχύς των Ηνωμένων Πολιτειών παραμένει καθοριστικός παράγοντας στο πεδίο της σύγκρουσης.