Σχεδόν 90.000 μαθητές, φοιτητές, εκπαιδευτικοί και γονείς βρίσκονται στους δρόμους σε διάφορες πόλεις της Γαλλίας, σε μία από τις μεγαλύτερες ημέρες κινητοποιήσεων για την κατάσταση στη δημόσια εκπαίδευση.
- Μαζικές κινητοποιήσεις για την παιδεία σαρώνουν τη Γαλλία με δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές και εκατοντάδες σχολεία κλειστά. Οι πορείες, που ξεκίνησαν από το Παρίσι, εξελίχθηκαν σε βίαιες συγκρούσεις με την αστυνομία σε πολλές πόλεις.
- Η κλιμάκωση της έντασης προκάλεσε εκατοντάδες τραυματισμούς, κυρίως σε εφήβους και αστυνομικούς. Σε σοβαρά περιστατικά, μαθητές έχασαν μέλη ή την όρασή τους από τη χρήση χειροβομβίδων κρότου-λάμψης από τις δυνάμεις ασφαλείας.
- Η κυβέρνηση απάντησε με χιλιάδες συλλήψεις, κυρίως ανηλίκων. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων καταγγέλλουν δυσανάλογη αστυνομική βία, ενώ το υπουργείο Εσωτερικών έχει ξεκινήσει εσωτερικές έρευνες για τα περιστατικά.
- Οι διαδηλωτές απαιτούν χρηματοδότηση για την κάλυψη κενών εκπαιδευτικών και την επισκευή κτιρίων. Η κυβέρνηση αντιμετωπίζει τα αιτήματα υπό το βάρος δημοσιονομικών πιέσεων και της επερχόμενης προεδρικής εκλογικής αναμέτρησης.
Εκατοντάδες λύκεια αποκλείστηκαν ή παρέμειναν κλειστά, ενώ οι διαδηλώσεις, που ξεκίνησαν από τα βόρεια προάστια του Παρισιού και εξαπλώθηκαν σε ολόκληρη τη χώρα, έχουν εξελιχθεί σε σοβαρή πρόκληση για την κυβέρνηση.
Οι διαδηλωτές διαμαρτύρονται για τις ελλείψεις εκπαιδευτικών, τις πολλές ώρες λειτουργίας των σχολείων και την κακή κατάσταση των σχολικών κτιρίων.
Παράλληλα, οι συγκρούσεις με τις αστυνομικές δυνάμεις έχουν προκαλέσει εκατοντάδες τραυματισμούς, ενώ χιλιάδες άνθρωποι έχουν συλληφθεί, στην πλειονότητά τους ανήλικοι.
Οι ειρηνικές πορείες που μετατράπηκαν σε συγκρούσεις με την αστυνομία
Το γαλλικό υπουργείο Εσωτερικών ανακοίνωσε ότι περίπου 86.000 άνθρωποι συμμετείχαν στις πρωινές πορείες σε πόλεις όπως η Μασσαλία, η Ναντ και η Λιόν, ενώ έως και 40.000 ακόμη αναμένονταν να συμμετάσχουν στη μεγαλύτερη συγκέντρωση, στο Παρίσι.
Σύμφωνα με την εθνική ένωση μαθητών λυκείων, 1.800 από τα περίπου 3.700 λύκεια της χώρας είχαν αποκλειστεί ή κλείσει για την ημέρα. Ορισμένες τοπικές εκπαιδευτικές αρχές επιχείρησαν να μεταφέρουν τα μαθήματα στο διαδίκτυο.
Στη Μασσαλία και τη Ναντ, οι διαδηλωτές κρατούσαν πανό με συνθήματα όπως «Το κράτος σκότωσε την εθνική εκπαίδευση», ενώ άλλα πλακάτ έγραφαν «Σχολεία χωρίς χρήματα = χώρα χωρίς μέλλον». Σε άλλη αναφορά, το σύνθημα «Κάτω από τα βιβλία μας, οργή» παρέπεμπε στο ιστορικό σύνθημα των φοιτητικών εξεγέρσεων του Μαΐου του 1968, «Κάτω από τα οδοστρώματα, η παραλία».
Στην Τουλούζη, γονείς στάθηκαν στην πρώτη γραμμή της πορείας, κρατώντας ο ένας το χέρι του άλλου. Στη Ρεν, εκπαιδευτικοί δήλωσαν ότι συμμετείχαν στις κινητοποιήσεις για να βρίσκονται στο πλευρό των μαθητών τους.
Ωστόσο, σε Στρασβούργο, Λιόν και Ρεν οι διαδηλώσεις σε ορισμένες περιπτώσεις εξελίχθηκαν σε βίαιες συγκρούσεις. Διαδηλωτές έβαλαν φωτιές σε κάδους, κατέστρεψαν στάσεις λεωφορείων και πέταξαν αντικείμενα εναντίον αστυνομικών. Οι δυνάμεις ασφαλείας απάντησαν με γκλομπ, δακρυγόνα και όπλα καταστολής.
Εκατοντάδες τραυματισμοί μαθητών
Σύμφωνα με το υπουργείο Παιδείας, 24 σχολεία έχουν πυρποληθεί ή λεηλατηθεί από την έναρξη των κινητοποιήσεων.
Η ένταση έχει προκαλέσει σοβαρούς τραυματισμούς. Τουλάχιστον 715 αστυνομικοί και 215 έφηβοι έχουν τραυματιστεί, σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία.
Τη Δευτέρα, ένας 15χρονος έχασε το χέρι και μέρος του κάτω άκρου του μετά την έκρηξη χειροβομβίδας κρότου-λάμψης, που, σύμφωνα με περιφερειακή εφημερίδα, είχε σηκώσει από το έδαφος.
Στην Τουρ, ένας 16χρονος έχασε την όραση από το δεξί του μάτι μετά από σοβαρό τραυματισμό στο κεφάλι κατά τη διάρκεια αποκλεισμού σχολείου. Η εισαγγελέας της περιοχής δήλωσε ότι τα τραύματα ήταν συμβατά με χτύπημα από αμυντικό βλήμα τύπου «blast ball».
Σε άλλο περιστατικό, ένας 14χρονος έχασε τα περισσότερα δόντια του, όταν αστυνομικός φέρεται να εκτόξευσε χειροβομβίδα κρότου-λάμψης από μικρή απόσταση κατά τη διάρκεια διαμαρτυρίας βορειοδυτικά του Παρισιού. Η μητέρα του ανέφερε ότι το σαγόνι του έχει σπάσει, δεν μπορεί να μιλήσει και τρέφεται με καλαμάκι.
6.100 συλλήψεις και καταγγελίες για αστυνομική βία
Η γαλλική κυβέρνηση έχει απαντήσει στις κινητοποιήσεις με την ανάπτυξη αστυνομικών δυνάμεων αντιμετώπισης ταραχών. Το υπουργείο Εσωτερικών ανακοίνωσε ότι 6.100 άνθρωποι έχουν συλληφθεί από την έναρξη των διαδηλώσεων, η συντριπτική πλειονότητα των οποίων είναι ανήλικοι.
Περισσότεροι από 1.800 άνθρωποι διώκονται ποινικά, μεταξύ αυτών 1.483 ανήλικοι, σύμφωνα με το υπουργείο Δικαιοσύνης.
Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μαθητές και ενώσεις γονέων κατηγορούν τις Αρχές για δυσανάλογη χρήση βίας απέναντι στους νεαρούς διαδηλωτές.
Η Διεθνής Αμνηστία έχει ζητήσει από τις γαλλικές αρχές να σταματήσουν, όπως αναφέρει, τη δυσανάλογη αστυνομική καταστολή των τελευταίων ημερών.
Η πρόεδρος της Διεθνούς Αμνηστίας στη Γαλλία, Αν Σαβινέλ Μπαράς, δήλωσε ότι οι εικόνες και οι μαρτυρίες που έχουν κυκλοφορήσει προκαλούν ανησυχία σχετικά με τη χρήση δακρυγόνων, γκλομπ και άλλων τεχνικών αστυνόμευσης.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Εσωτερικών Λοράν Νουνιέζ δήλωσε ότι έχουν ξεκινήσει 10 εσωτερικές έρευνες για καταγγελίες περί αστυνομικής βίας από την έναρξη των κινητοποιήσεων.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το κίνημα έχει παρεκτραπεί από εξωτερικούς παράγοντες και έχει μετατραπεί σε αστική βία. Την ίδια στιγμή, ορισμένοι εκπαιδευτικοί και διαδηλωτές επιμένουν ότι η ένταση αποτελεί έκφραση της συσσωρευμένης αγανάκτησης για την κατάσταση των σχολείων.
Τι καταγγέλλουν οι διαδηλωτές
«Υπάρχει ένα τέτοιο χάσμα ανάμεσα στις ελίτ και σε εμάς», δήλωσε ο Ουγκό Βετσέλ, απόφοιτος λυκείου στο Στρασβούργο.
Μαθητές καταγγέλλουν ότι αντιμετωπίζουν απουσίες εκπαιδευτικών, οι οποίες είτε δεν καλύπτονται είτε καλύπτονται από, όπως υποστηρίζουν, ακατάλληλους αντικαταστάτες. Παράλληλα, κάνουν λόγο για προβλήματα στα σχολικά κτίρια, από διαρροές νερού μέχρι προσβολές από αρουραίους.
«Θέλουμε περισσότερα χρήματα για το εθνικό εκπαιδευτικό σύστημα, ώστε να ανακαινιστούν τα λύκεια» δήλωσε η Ρομπέρτα, φοιτήτρια σε διαμαρτυρία έξω από το περίφημο λύκειο Henri IV στο Παρίσι.
Στις κινητοποιήσεις έχουν συμμετάσχει και συνδικαλιστικές οργανώσεις. Η επικεφαλής της CGT, Σοφί Μπινέ, κάλεσε τα μέλη της να «προστατεύσουν τους μαθητές λυκείου», ενώ η επικεφαλής των Πρασίνων, Μαρίν Τοντελιέ, κάλεσε τοπικούς αξιωματούχους και γονείς να φορέσουν λευκά και να βρεθούν στις διαδηλώσεις για να προστατεύσουν τα παιδιά.
Ποιες είναι οι προκλήσεις για τη γαλλική κυβέρνηση
Ο πρωθυπουργός της Γαλλίας, Σεμπαστιάν Λεκορνί, υπόσχεται απαντήσεις, αλλά το δημοσιονομικό περιθώριο στενεύει. Υπό την πίεση των κινητοποιήσεων, ο Λεκορνί έδωσε εντολή στους υπουργούς του να αντιμετωπίσουν τα βασικά αιτήματα των μαθητών.
Μεταξύ αυτών βρίσκονται η εξασφάλιση αντικατάστασης των εκπαιδευτικών που απουσιάζουν, η επανεξέταση του σχολικού ωραρίου 8:00-18:00, η ανάγκη για μεγαλύτερα διαλείμματα γεύματος και οι επισκευές σε γερασμένα σχολικά κτίρια.
Η εφαρμογή των αλλαγών, ωστόσο, προσκρούει στις δημοσιονομικές πιέσεις που αντιμετωπίζει η γαλλική κυβέρνηση. Το Παρίσι βρίσκεται υπό πίεση να περιορίσει το αυξανόμενο δημοσιονομικό έλλειμμα, την ώρα που οι ανησυχίες των επενδυτών για το χρέος, την ασθενή ανάπτυξη και την περιορισμένη διάθεση για περικοπές δαπανών έχουν οδηγήσει υψηλότερα τις αποδόσεις των γαλλικών ομολόγων.
Η απόδοση του 10ετούς γαλλικού ομολόγου ξεπέρασε προσωρινά το 5% την προηγούμενη εβδομάδα, στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 24 ετών. Η άνοδος του κόστους δανεισμού της Γαλλίας έχει επηρεάσει ευρύτερα την ευρωζώνη, ενώ η υποχώρηση του ευρώ αποτελεί ακόμη ένα ζήτημα ανησυχίας για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής. Ο υπουργός Οικονομικών Ρολάν Λεσκίρ δήλωσε την Τρίτη ότι δεν υπάρχει ανάγκη παρέμβασης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Οι κινητοποιήσεις έχουν αποκτήσει παράλληλα και πολιτική διάσταση, καθώς πραγματοποιούνται επτά μήνες πριν από τις κρίσιμες προεδρικές εκλογές, που θα αναδείξουν τον διάδοχο του Εμανουέλ Μακρόν.
Η κυβέρνηση έχει κατηγορήσει το αριστερό κόμμα La France Insoumise (LFI) ότι ενθαρρύνει ή ακόμη και οργανώνει το κίνημα, καθώς αρκετοί βουλευτές του έχουν συμμετάσχει σε αποκλεισμούς σχολείων. Ο ηγέτης του κόμματος και υποψήφιος για την προεδρία, Ζαν Λικ Μελανσόν, έχει εκφράσει την υποστήριξή του στις κινητοποιήσεις, καλώντας παράλληλα σε μη βίαιες διαμαρτυρίες.
Παράλληλα, η Μαρίν Λεπέν με το κόμμα της «Εθνική Συσπείρωση» έχουν επίσης βρεθεί αντιμέτωποι με την ευρύτερη πολιτική και οικονομική πίεση που δημιουργεί η κρίση.
Η Λεπέν, η οποία προηγείται στην προεδρική κούρσα ενόψει των εκλογών της επόμενης άνοιξης, παρουσίασε σχέδια για περικοπές στις δημόσιες δαπάνες, επιδιώκοντας να ενισχύσει τη δημοσιονομική της αξιοπιστία, καθώς βαθαίνουν οι ανησυχίες στις αγορές ομολόγων.