Η γαλλική οικονομία απέφυγε οριακά την τεχνική ύφεση το δεύτερο τρίμηνο του 2026, καθώς το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) παρέμεινε στάσιμο.
- Οι παρατεταμένοι καύσωνες και η ξηρασία επιδείνωσαν την αγροτική παραγωγή, οδηγώντας τη στατιστική υπηρεσία INSEE σε αναθεώρηση των στοιχείων για το ΑΕΠ και φέρνοντας την οικονομία στα πρόθυρα της τεχνικής ύφεσης.
- Ο κυβερνητικός στόχος για ετήσια ανάπτυξη 0,7% τίθεται πλέον υπό σοβαρή αμφισβήτηση, με τους οικονομολόγους να εκτιμούν ότι η γαλλική οικονομία βρίσκεται σε φάση έντονης επιβράδυνσης και δεν θα ξεπεράσει το 0,5%.
- Παρά τη γενική αδυναμία, η κατανάλωση των νοικοκυριών ανέκαμψε και οι εξαγωγές σημείωσαν ισχυρή άνοδο το δεύτερο τρίμηνο, αντισταθμίζοντας μερικώς την πτώση των επενδύσεων και συμβάλλοντας θετικά στην εξέλιξη του ΑΕΠ.
- Το οικονομικό σκηνικό επιβαρύνεται περαιτέρω από τη νέα επιτάχυνση του πληθωρισμού τον Αύγουστο και τη στασιμότητα στην αγορά εργασίας, η οποία κατέγραψε απώλεια 23.500 θέσεων εργασίας κατά το δεύτερο τρίμηνο.
Σύμφωνα με τα αναλυτικά στοιχεία που δημοσίευσε η γαλλική στατιστική υπηρεσία INSEE, το ΑΕΠ παρέμεινε αμετάβλητο μεταξύ Απριλίου και Ιουνίου, έναντι προηγούμενης εκτίμησης για αύξηση 0,2%.
Παράλληλα, η INSEE αναθεώρησε προς τα κάτω και την επίδοση του πρώτου τριμήνου, με την οικονομία να συρρικνώνεται κατά 0,2%, έναντι προηγούμενης εκτίμησης για υποχώρηση 0,1%.
Με τις δύο διαδοχικές τριμηνιαίες επιδόσεις να παραμένουν αρνητικές ή μηδενικές, η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης απέφυγε οριακά την τεχνική ύφεση, η οποία ορίζεται ως δύο συνεχή τρίμηνα συρρίκνωσης του ΑΕΠ.
Οι καύσωνες πλήττουν την αγροτική παραγωγή
Η INSEE απέδωσε την αναθεώρηση των στοιχείων κυρίως στην «πιο επιδεινωμένη κατάσταση της αγροτικής παραγωγής» σε σχέση με τις πληροφορίες που ήταν διαθέσιμες στα τέλη Ιουλίου, όταν δημοσιεύθηκε η προηγούμενη εκτίμηση.
Οι αλλεπάλληλοι καύσωνες και η ξηρασία έχουν αρχίσει να αφήνουν έντονο αποτύπωμα στην οικονομία, με τις επιπτώσεις να αναμένεται να γίνουν ακόμη πιο αισθητές και κατά το τρίτο τρίμηνο.
«Αυτά τα αναθεωρημένα στοιχεία αποτελούν τον πρώτο συγκεκριμένο αντίκτυπο από το εφιαλτικό καλοκαίρι που ζήσαμε» δήλωσε ο υπουργός Οικονομίας Ρολάν Λεσκίρ, σημειώνοντας ότι οι επιπτώσεις από τα επαναλαμβανόμενα κύματα καύσωνα είναι «απολύτως τρομακτικές και τεράστιες».
«Οι σοδειές θα είναι πιθανότατα εξαιρετικά δύσκολες σε αρκετούς κλάδους και σε αρκετές περιοχές», πρόσθεσε.
Ο υπουργός τόνισε ότι ο μακροοικονομικός αντίκτυπος των καυσώνων και της ξηρασίας, τον οποίο η γαλλική κυβέρνηση «μόλις τώρα αρχίζει να αντιλαμβάνεται», θα ενσωματωθεί στις οικονομικές προβλέψεις του υπουργείου Οικονομικών ενόψει της κατάρτισης του επόμενου προϋπολογισμού.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Δημοσίων Λογαριασμών Νταβίντ Αμιέλ δήλωσε ότι η κυβέρνηση θα αναλύσει λεπτομερώς τις συνέπειες των αναθεωρήσεων για το πρώτο και το δεύτερο τρίμηνο και θα προσαρμόσει ανάλογα την οικονομική της πολιτική.
Σε κίνδυνο ο στόχος για ανάπτυξη 0,7%
Οι νέες εκτιμήσεις της INSEE θέτουν πλέον υπό σοβαρή αμφισβήτηση τον κυβερνητικό στόχο για ανάπτυξη 0,7% το 2026, σε μια περίοδο κατά την οποία το Παρίσι προετοιμάζει έναν ιδιαίτερα δύσκολο προϋπολογισμό για το 2027.
Για να επιτευχθεί ο ετήσιος στόχος του 0,7%, η γαλλική οικονομία θα πρέπει να αναπτυχθεί κατά 0,5% τόσο στο τρίτο όσο και στο τέταρτο τρίμηνο. Πρόκειται, ωστόσο, για ένα σενάριο που θεωρείται πλέον εξαιρετικά δύσκολο, δεδομένων των επιπτώσεων των καυσώνων, της ξηρασίας αλλά και των γεωπολιτικών εξελίξεων και του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Η οικονομολόγος της ING, Σαρλότ ντε Μονπελιέ, χαρακτήρισε τις αναθεωρήσεις της INSEE «κακά νέα», επισημαίνοντας ότι η γαλλική οικονομία βρίσκεται σε «φάση επιβράδυνσης» εντονότερη σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες.
«Για το σύνολο του έτους, η οικονομική ανάπτυξη θα είναι αναγκαστικά χαμηλή. Δεν πιστεύω ότι θα κινηθεί πολύ πάνω από το 0,5%», εκτίμησε.
Η ίδια σημείωσε ότι η γαλλική οικονομία βρέθηκε πολύ κοντά σε τεχνική ύφεση κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, ενώ η κυβερνητική πρόβλεψη για ανάπτυξη 0,7% έχει πλέον απομακρυνθεί σημαντικά από την πραγματικότητα.
Σύμφωνα με την ίδια εκτίμηση, η ασθενέστερη ανάπτυξη ενδέχεται να απαιτήσει πρόσθετα μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης, εάν η κυβέρνηση θέλει να διατηρήσει το δημόσιο έλλειμμα κάτω από το 5% του ΑΕΠ. Ο στόχος για περιορισμό του ελλείμματος στο 4,6% χαρακτηρίζεται πλέον ιδιαίτερα δύσκολος.
«Βλέπω σύννεφα στον ορίζοντα»
«Υπάρχει ακόμη μια πιθανότητα» εκτιμά ο οικονομολόγος Φρανσουά Ζερόφλ, σύμφωνα με το Senat Public, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι αυτού του είδους οι προβλέψεις παραμένουν ιδιαίτερα δύσκολες. Κατά την άποψή του, καθοριστικό ρόλο θα διαδραματίσουν οι δημοσιονομικές επιλογές που θα περιλαμβάνονται στον προϋπολογισμό, ιδίως ως προς τις υφεσιακές τους επιπτώσεις. «Βλέπω σύννεφα στον ορίζοντα, καθώς η κυβέρνηση καλείται να προχωρήσει σε δημοσιονομική προσαρμογή. Αναμένω, μάλλον, υποτονική ανάπτυξη τα επόμενα τρίμηνα», σημειώνει.
Η οικονομολόγος Αν Σοφί Αλσίφ, από την πλευρά της, δεν αποκλείει το ενδεχόμενο η ανάπτυξη να ανέλθει τελικά στο 0,7% για το σύνολο του έτους. «Αυτή ήταν και η δική μας πρόβλεψη. Ωστόσο, σημαντικό ρόλο θα διαδραματίσουν και τα επιτόκια, τα οποία θα επιβαρύνουν περαιτέρω τα δημόσια οικονομικά», αναφέρει.
Υπάρχει, μάλιστα, σημαντική πιθανότητα οι κεντρικές τράπεζες, και ιδιαίτερα η ΕΚΤ, να προχωρήσουν σε αυξήσεις των βασικών επιτοκίων. Μια άνοδος των επιτοκίων στην Ευρώπη θα περιορίσει την αγοραστική δύναμη στην αγορά κατοικίας και, κατ’ επέκταση, θα έχει αρνητικές επιπτώσεις και στον κατασκευαστικό κλάδο.
«Το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους των επιχειρήσεων θα αυξηθεί επίσης. Ως αποτέλεσμα, θα έχουν λιγότερα περιθώρια για επενδύσεις», προειδοποιεί ο Ζερόλφ.
Ανάκαμψη της κατανάλωσης, άνοδος των εξαγωγών
Παρά τη γενικότερη αδυναμία της οικονομίας, υπήρξαν ορισμένες θετικές ενδείξεις κατά το δεύτερο τρίμηνο.
Η κατανάλωση των νοικοκυριών ανέκαμψε, αυξανόμενη κατά 0,3%, μετά από υποχώρηση 0,3% το πρώτο τρίμηνο. Η άνοδος οφείλεται κυρίως στην αυξημένη κατανάλωση βιομηχανικών αγαθών και υπηρεσιών.
Οι κρατικές δαπάνες αυξήθηκαν επίσης με ταχύτερο ρυθμό, κατά 0,4%, έναντι αύξησης 0,3% το προηγούμενο τρίμηνο. Συνολικά, η τελική εγχώρια ζήτηση, εξαιρουμένων των αποθεμάτων, συνέβαλε κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες στην εξέλιξη του ΑΕΠ.
Αντίθετα, οι επενδύσεις υποχώρησαν κατά 0,3% στο δεύτερο τρίμηνο, μετά από πτώση 0,8% το προηγούμενο τρίμηνο.
Ισχυρή ανάκαμψη σημείωσαν οι εξαγωγές, οι οποίες αυξήθηκαν κατά 2,9%, έναντι πτώσης 3% το πρώτο τρίμηνο. Η άνοδος προήλθε κυρίως από τον αεροναυπηγικό κλάδο, αντισταθμίζοντας εν μέρει την ιδιαίτερα αδύναμη επίδοση του πρώτου τριμήνου.
Οι εισαγωγές αυξήθηκαν κατά 1,1%, αντιστρέφοντας την προηγούμενη πτώση κατά 0,6%. Ως αποτέλεσμα, το εξωτερικό εμπόριο συνέβαλε κατά 0,6 ποσοστιαίες μονάδες στην εξέλιξη του ΑΕΠ, έναντι αρνητικής συμβολής 0,9 μονάδων ένα τρίμηνο νωρίτερα.
Η «κεκτημένη ανάπτυξη», δηλαδή ο ρυθμός ανάπτυξης που θα καταγραφόταν στο σύνολο του έτους εάν το ΑΕΠ παρέμενε αμετάβλητο καθ’ όλο το δεύτερο εξάμηνο, διαμορφώνεται στο 0,3%, σύμφωνα με την INSEE.
«Υπήρξε ένα πραγματικό φρένο στη γαλλική οικονομία κατά τους πρώτους έξι μήνες» και «τα επόμενα τρίμηνα θα είναι δύσκολα», εκτίμησε ο οικονομολόγος Ματιέ Πλαν τού Γαλλικού Παρατηρητηρίου Οικονομικών Συγκυριών (OFCE).
Η αβεβαιότητα πλανάται πάνω από τη Γαλλία
Το οικονομικό σκηνικό επιβαρύνεται και από την εκ νέου άνοδο του πληθωρισμού.
Ο ετήσιος πληθωρισμός στη Γαλλία αυξήθηκε τον Αύγουστο στο 2,4%, από 2,1% τον Ιούλιο, κυρίως λόγω της ανόδου των τιμών της ενέργειας.
Την ίδια ώρα, η αγορά εργασίας παρουσίασε σημάδια στασιμότητας. Η απασχόληση στον ιδιωτικό τομέα κατέγραψε πολύ μικρή υποχώρηση, ενώ στον δημόσιο τομέα παρέμεινε ουσιαστικά αμετάβλητη. Συνολικά, χάθηκαν 23.500 θέσεις μισθωτής εργασίας κατά το δεύτερο τρίμηνο, σύμφωνα με την INSEE.
Οι καταναλωτικές δαπάνες των γαλλικών νοικοκυριών, πάντως, συνέχισαν να αυξάνονται και τον Ιούλιο, καταγράφοντας άνοδο 0,5%. Η αύξηση αυτή, ωστόσο, προήλθε κυρίως από την κατανάλωση καυσίμων, καθώς οι τιμές τους ανέκαμψαν μέσα στον μήνα.
Η επερχόμενη προεκλογική περίοδος και οι σημαντικές εκλογικές αναμετρήσεις στη Γαλλία έρχονται να προσθέσουν ένα ακόμη επίπεδο αβεβαιότητας σε αυτή την ήδη σύνθετη εικόνα. Μια νέα αδυναμία σχηματισμού σταθερής πλειοψηφίας στην Εθνοσυνέλευση, έπειτα από πρόωρες εκλογές, θα μπορούσε να αποτελέσει το τελειωτικό πλήγμα.
«Οι επενδυτές και οι επιχειρήσεις χρειάζονται ορατότητα και σταθερότητα. Βρισκόμαστε σε μια κατάσταση αναμονής, η οποία πιθανότατα θα συνεχιστεί έως και το επόμενο έτος», προβλέπει η Αλσίφ.