Έξι singles (τρεις άνδρες και τρεις γυναίκες) συναντιούνται σε event στο Τόκιο, γνωρίζοντας ότι μοιράζονται το ίδιο επώνυμο: Σουζούκι.
Καθισμένοι σε ξεχωριστά τραπεζάκια, σύντομα θα χωριστούν σε ζευγάρια και θα έχουν μόλις 15 λεπτά για να γνωριστούν. «Ας ξεκινήσουμε με ένα όμορφο “γεια” και ένα μεγάλο χαμόγελο», λέει ο παρουσιαστής. Όταν συναντηθούν, θα χρησιμοποιούν μόνο τα μικρά τους ονόματα – γιατί όλοι έχουν το ίδιο οικογενειακό όνομα.
Μια χιουμοριστική λύση σε ένα σοβαρό πρόβλημα
Η εκδήλωση είναι η πρώτη μιας σειράς events που, πέρα από την πρωτοτυπία της, στοχεύει να παρακάμψει την αμφιλεγόμενη ιαπωνική νομοθεσία, η οποία απαγορεύει στα παντρεμένα ζευγάρια να έχουν διαφορετικά επώνυμα. Φέρνοντας κοντά ανθρώπους που ήδη μοιράζονται το ίδιο επίθετο, η διοργάνωση προσπαθεί να απαλλάξει τα ζευγάρια από το δίλημμα της αλλαγής ονόματος μετά τον γάμο.
Οι συμμετέχοντες επιβεβαιώνουν πρώτα την ταυτότητά τους μέσω ειδικής εφαρμογής. Στη συνέχεια ξεκινά η συζήτηση, ενώ η μπύρα ρέει άφθονη. Μετά τον πρώτο γύρο, οι άνδρες μετακινούνται στο επόμενο τραπέζι. Σε άλλο τραπέζι, το ζευγάρι σηκώνεται για να δοκιμάσει γλυκά από χορηγούς που φέρουν και αυτοί το επώνυμο Σουζούκι.
Παρόμοιες εκδηλώσεις έχουν προγραμματιστεί και για άλλα κοινά επώνυμα, όπως Ιτό, Τανακά και Σάτο – το πιο διαδεδομένο οικογενειακό όνομα στην Ιαπωνία.
«Για να είμαι ειλικρινής, δεν με απασχολεί ιδιαίτερα να κρατήσω το πατρικό μου όνομα, αλλά σκέφτηκα ότι θα είχε πλάκα να γνωρίσω έναν άλλο Σουζούκι», λέει η Χάνα Σουζούκι, 34χρονη νοσηλεύτρια.
Ένας νόμος που διχάζει την κοινωνία
Ο αστικός κώδικας της Ιαπωνίας ορίζει ότι σύζυγος και σύζυγος πρέπει να φέρουν το ίδιο οικογενειακό όνομα. Τα ζευγάρια μπορούν θεωρητικά να επιλέξουν ποιο επώνυμο θα κρατήσουν, ωστόσο σε ποσοστό κοντά στο 95% η γυναίκα είναι αυτή που αλλάζει το όνομά της. Πολλοί επικριτές θεωρούν ότι αυτό αντικατοπτρίζει την ανδροκρατούμενη δομή της ιαπωνικής κοινωνίας.
Στην πράξη, πολλές γυναίκες συνεχίζουν να χρησιμοποιούν το πατρικό τους όνομα στον επαγγελματικό χώρο, ενώ υιοθετούν το συζυγικό σε επίσημα έγγραφα. Η Ιαπωνία παραμένει η μόνη χώρα στον κόσμο που επιβάλλει υποχρεωτικά το ίδιο επώνυμο στους συζύγους.
Η επιτροπή του ΟΗΕ για την εξάλειψη των διακρίσεων κατά των γυναικών έχει καλέσει επανειλημμένα την ιαπωνική κυβέρνηση να εισαγάγει προαιρετικό σύστημα διπλού επωνύμου. Ακόμα και η ισχυρή επιχειρηματική ένωση Keidanren έχει συγκεντρώσει μαρτυρίες γυναικών στελεχών που λένε ότι ο κανόνας επηρεάζει αρνητικά την καριέρα τους. Σύμφωνα με έρευνα της Keidanren, το 82% των γυναικών στελεχών υποστηρίζει τη δυνατότητα χρήσης διαφορετικών επωνύμων μετά τον γάμο.
«Μια απλή και χιουμοριστική ιδέα»
«Ξεκινήσαμε αυτό το πρότζεκτ για να αναδείξουμε ένα αυξανόμενο ζήτημα στην Ιαπωνία, καθώς πολλοί διστάζουν να παντρευτούν λόγω της υποχρέωσης αλλαγής επωνύμου», εξηγεί η Yuka Maruyama, δημιουργική σύμβουλος και εμπνεύστρια του εγχειρήματος στην Asuniwa.
«Θέλαμε να παρουσιάσουμε μια απλή και ελαφρώς χιουμοριστική ιδέα – να ταιριάξουμε ανθρώπους που ήδη έχουν το ίδιο επώνυμο – ώστε το ζήτημα να γίνει πιο ορατό και κατανοητό», προσθέτει.
Διαδοχικές κυβερνήσεις του Φιλελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος έχουν αρνηθεί να προχωρήσουν σε ουσιαστική αλλαγή του νόμου. Συντηρητικοί βουλευτές υποστηρίζουν ότι η τροποποίηση θα υπονόμευε την παραδοσιακή οικογένεια και θα προκαλούσε σύγχυση στα παιδιά. Η πρωθυπουργός Sanae Takaichi έχει δείξει ελάχιστο ενδιαφέρον για την εισαγωγή διαφορετικών επωνύμων.
«Μια ασφαλής επιλογή»
«Το να κρατήσω το πατρικό μου όνομα δεν είναι καθοριστικό για μένα, αλλά καταλαβαίνω γιατί η υιοθέτηση του επωνύμου του συζύγου μπορεί να είναι άβολη, ιδίως στον χώρο εργασίας», λέει η Χάνα. «Δεν έχω πρόβλημα με διαφορετικά επώνυμα, αλλά αναρωτιέμαι τι θα γίνει με τα παιδιά… ποιο όνομα θα πάρουν;».
Ο Τάισο Σουζούκι, 33χρονος υπάλληλος εταιρείας, δηλώνει ότι η εκδήλωση του φάνηκε πιο ενδιαφέρουσα από τις συνηθισμένες. «Δεν είχα σκεφτεί πολύ την ιδέα να παντρευτώ μια άλλη Σουζούκι, αλλά τώρα βλέπω ότι είναι μια ασφαλής επιλογή. Δεν θέλω να αλλάξω το επώνυμό μου, και ξέρω ότι πολλές γυναίκες νιώθουν το ίδιο».
Οι διοργανωτές δεν παρακολουθούν την εξέλιξη των γνωριμιών για λόγους ιδιωτικότητας. Ωστόσο, για κάποιους συμμετέχοντες η βραδιά άφησε θετικές εντυπώσεις – και ίσως κάτι περισσότερο από απλή συζήτηση.
Σημείωση: Τα μικρά ονόματα έχουν αλλάξει κατόπιν αιτήματος των συνεντευξιαζόμενων. Το ρεπορτάζ βασίζεται σε δημοσίευμα της εφημερίδας The Guardian.