Οι Φινλανδοί δύτες που επιχείρησαν στην ανάσυρση των σορών της τραγωδίας στις Μαλδίβες εκτιμούν τι μπορεί να οδήγησε τελικά στην θανατηφόρα κατάληξη της κατάδυσης των Ιταλών.
Μια ομάδα Φινλανδών δυτών διάσωσης που συμμετείχαν στην ανάσυρση των σορών των πέντε Ιταλών που έχασαν τη ζωή τους σε κατάδυση σε υποθαλάσσια σπήλαια στις Μαλδίβες εκτιμά ότι έχει αρχίσει να αποσαφηνίζει το τι συνέβη στην τραγωδία, αποδίδοντας πιθανότατα το δυστύχημα σε ένα φαινόμενο αποπροσανατολισμού που οι ίδιοι περιγράφουν ως «ψευδαίσθηση τοίχου από άμμο».
Το περιστατικό σημειώθηκε την περασμένη Πέμπτη, όταν μια ομάδα έμπειρων Ιταλών δυτών ξεκίνησε εξερεύνηση σε σπηλιές στο ατόλ Βαάβου, χωρίς όμως να επιστρέψει ποτέ στην επιφάνεια. Η εξαφάνισή τους κινητοποίησε άμεσα τις αρχές των Μαλδιβών και εξειδικευμένα συνεργεία διάσωσης, καθώς το σημείο θεωρείται ιδιαίτερα επικίνδυνο ακόμη και για πολύ έμπειρους επαγγελματίες.
Η σπηλιά που έλαβε χώρα η τραγωδία
Το πρώτο πτώμα, του εκπαιδευτή καταδύσεων Τζιανλούκα Μπενεντέτι, εντοπίστηκε κοντά στην είσοδο του σπηλαίου την ίδια ημέρα της εξαφάνισης. Τις επόμενες ημέρες, οι έρευνες συνεχίστηκαν σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, με αποτέλεσμα τη Δευτέρα να εντοπιστούν και τα υπόλοιπα τέσσερα πτώματα, ολοκληρώνοντας ένα από τα πιο σοβαρά δυστυχήματα κατάδυσης που έχουν καταγραφεί στη χώρα.
Σύμφωνα με τους Φινλανδούς δύτες που ανέλαβαν την ανάσυρση των σορών για λογαριασμό του οργανισμού DAN Europe, τα σώματα των δυτών βρέθηκαν σε ένα εσωτερικό τμήμα του συστήματος σπηλαίων, μέσα σε έναν διάδρομο χωρίς έξοδο. Όπως ανέφερε η διευθύνουσα σύμβουλος του οργανισμού, Λάουρα Μαρόνι, μιλώντας στην ιταλική εφημερίδα La Repubblica, «δεν υπήρχε τρόπος να βγουν από εκεί».
Η ίδια περιέγραψε λεπτομερώς τη γεωμορφολογία του σπηλαίου, εξηγώντας ότι η κατάδυση ξεκινούσε σε μια μεγάλη, φωτεινή αίθουσα με αμμώδη πυθμένα. Στο βάθος της αίθουσας υπήρχε ένας στενός διάδρομος με περιορισμένο φυσικό φως, όπου ωστόσο η ορατότητα με φακούς ήταν, όπως είπε, «εξαιρετική». Ο διάδρομος αυτός είχε μήκος περίπου 30 μέτρα και πλάτος τριών μέτρων και οδηγούσε σε μια δεύτερη μεγάλη αίθουσα, εντελώς σκοτεινή και χωρίς φυσική έξοδο προς την επιφάνεια.
Η κρίσιμη λεπτομέρεια, σύμφωνα με τις περιγραφές, βρίσκεται στο σημείο σύνδεσης μεταξύ του διαδρόμου και της δεύτερης αίθουσας καθώς μια αμμώδης λωρίδα εδάφους μπορεί να λειτουργήσει παραπλανητικά για τους δύτες.
Όπως εξηγεί η Μαρόνι, όταν κάποιος εισέρχεται στη δεύτερη αίθουσα, η μετάβαση είναι εύκολη και η αμμουδιά δεν προκαλεί σύγχυση. Ωστόσο, κατά την επιστροφή, η ίδια ακριβώς αμμουδιά μπορεί να δημιουργήσει την ψευδαίσθηση ενός «τοίχου», κρύβοντας οπτικά την είσοδο του σωστού διαδρόμου εξόδου.
Τι πιστεύουν οι Φινλανδοί δύτες
Έτσι, όπως υποθέτουν οι ειδικοί, οι δύτες ενδέχεται να μπήκαν σε έναν παραπλανητικό πλευρικό διάδρομο, μήκους λίγων δεκάδων μέτρων, χωρίς έξοδο. «Τα σώματα των δυτών βρέθηκαν όλα μέσα, σαν να είχαν μπερδέψει το σωστό πέρασμα», ανέφερε χαρακτηριστικά η La Repubblica επικαλούμενη τις φινλανδικές ομάδες διάσωσης.
Η Λάουρα Μαρόνι σημείωσε ότι αν η ομάδα των Ιταλών ακολούθησε αυτόν τον λανθασμένο διάδρομο, τότε η επιστροφή θα ήταν εξαιρετικά δύσκολη, ειδικά λόγω περιορισμένου χρόνου αέρα. Οι δύτες χρησιμοποιούσαν τυπικές φιάλες αναψυχής, γεγονός που σε βάθος περίπου 50 μέτρων περιορίζει δραματικά τον διαθέσιμο χρόνο κατάδυσης. «Μιλάμε για 10 λεπτά, ίσως και λιγότερο», δήλωσε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι σε τέτοιες συνθήκες ακόμη και η μικρή καθυστέρηση ή ο δισταγμός μπορεί να αποβεί μοιραίος.
Όπως πρόσθεσε, η συνειδητοποίηση ότι έχεις χαθεί μέσα σε σπήλαιο ενώ ο χρόνος οξυγόνου τελειώνει οδηγεί σε πανικό, ταχεία αναπνοή και ακόμη ταχύτερη κατανάλωση του διαθέσιμου αέρα, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο που μειώνει δραματικά τις πιθανότητες επιβίωσης.
Η τραγωδία διερευνάται ακόμη από τις αρχές των Μαλδιβών, οι οποίες εξετάζουν αν η ομάδα καταδύθηκε σε βάθος πολύ μεγαλύτερο από το επιτρεπόμενο όριο των 30 μέτρων που ισχύει για ψυχαγωγικές καταδύσεις στη χώρα. Το γεγονός αυτό θεωρείται κρίσιμο, καθώς οι Ιταλοί δύτες έφτασαν περίπου τα 50 μέτρα, βάθος που απαιτεί τεχνική κατάδυση με ειδικό εξοπλισμό και εκπαίδευση.
Επιπλέον, διερευνάται αν υπήρξε παραβίαση βασικών κανόνων ασφαλείας, όπως η χρήση «νήματος της Αριάδνης», δηλαδή οδηγού-σχοινιού που βοηθά τους δύτες να επιστρέψουν στην έξοδο, καθώς και αν χρησιμοποιήθηκαν επαρκείς φακοί και κατάλληλα μίγματα αερίων. Σύμφωνα με τους ειδικούς, για τέτοια βάθη απαιτούνται ειδικά μείγματα αέρα με υψηλότερη περιεκτικότητα σε οξυγόνο και πολλαπλές φιάλες, κάτι που δεν φαίνεται να ίσχυε στην περίπτωση αυτή.
Είχαν εμπειρία στις καταδύσεις τα θύματα
Η ομάδα των θυμάτων αποτελούνταν από πέντε έμπειρους δύτες: τη Μόνικα Μοντεφάλκονε, καθηγήτρια θαλάσσιας βιολογίας με πάρα πολλές καταδύσεις στο ενεργητικό της, την κόρη της Τζιόρτζια Σομακάλ, δύο νεαρούς ερευνητές, τον Φεντερίκο Γκουαλτιέρι και τη Μουριέλ Οντενίνο, καθώς και τον οδηγό τους, τον Μπενεντέτι, ο οποίος διέμενε στις Μαλδίβες και θεωρούνταν ιδιαίτερα έμπειρος.
Ο σύζυγος της Μοντεφάλκονε, Κάρλο Σομακάλ, σε δηλώσεις του στα ιταλικά μέσα εξέφρασε τη δυσπιστία του για το πώς εξελίχθηκε η τραγωδία, υποστηρίζοντας ότι η σύζυγός του ήταν εξαιρετικά προσεκτική και δεν θα έθετε ποτέ σε κίνδυνο την κόρη της ή άλλους. Την περιέγραψε ως «μία από τις καλύτερες δύτριες στον κόσμο», με περίπου 5.000 καταδύσεις και απόλυτη συνέπεια στους κανόνες ασφαλείας.
Ο ίδιος σημείωσε ότι ακόμη και οι ειδικοί δεν έχουν καταλήξει σε οριστικά συμπεράσματα, αλλά μόνο σε υποθέσεις. Παράλληλα, ανέφερε ότι ελπίζει πως το υλικό από κάμερες GoPro που ενδέχεται να έφεραν οι δύτες θα ρίξει φως στο τι πραγματικά συνέβη. «Αν βρεθεί το βίντεο, ίσως καταλάβουμε τι έγινε εκεί κάτω», είπε χαρακτηριστικά.
Τέλος, ένα ακόμη τραγικό στοιχείο της υπόθεσης είναι ότι ένας δύτης διάσωσης από τις Μαλδίβες έχασε επίσης τη ζωή του από νόσο αποσυμπίεσης κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων ανάσυρσης, υπογραμμίζοντας το υψηλό ρίσκο που συνοδεύει κάθε προσπάθεια σε τέτοια βάθη.